advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Ten film długo przeleżał na półce. Przez cenzurę nikt nie mógł go oglądać

2 min. czytania
02.01.2026 05:35
Zareaguj Reakcja

Cenzura w PRL często nie miała litości. Film mógł podpaść z najbardziej absurdalnych powodów. Wystarczyło trochę kreatywności, by stwierdzić, że dana produkcja godzi w wartości systemu albo jest szkodliwa społecznie. Mimo to Polacy potrafili sobie radzić i nierzadko zdobywali upragnione tytuły w drugim obiegu. Jednym z najbardziej pożądanych było dzieło Wiesława Saniewskiego.

Cenzura PRL zakazała tego filmu
fot. Kadr z filmu "Nadzór" (1983)
  • Film Wiesława Saniewskiego padł ofiarą cenzury PRL.
  • Polacy starali się zdobyć produkcję w drugim obiegu.
  • Dzieło było zakazane ze względu na tematykę i mocne sceny.

Wiesław Saniewski nie jest najpopularniejszym reżyserem w kraju. Choć sławą daleko mu do Wajdy, Kieślowskiego, Barei czy Forda, nakręcił kilka interesujących filmów. Jednym z nich jest "Nadzór" z 1983 roku. Produkcja była w okresie PRL jedną z najbardziej pożądanych w drugim obiegu. Nie można było obejrzeć jej w kinie czy telewizji, bo podpadła cenzorom. Wszystko z powodu tematyki i mocnych scen, a w szczególności jednej.

Rozwiąż quiz o filmach. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Z jakiego filmu pochodzi ten cytat? Tylko mistrz odgadnie 15/20 tytułów!

1/20 W którym filmie padają słowa: „Nie mamy pańskiego płaszcza i co nam pan zrobi?”?

O czym jest film "Nadzór"?

"Nadzór" to film psychologiczno-obyczajowy pokazujący losy Klary, młodej kobiety skazanej na dożywotnie więzienie za udział w aferze gospodarczej. Za kratami okazuje się, że jest w ciąży, ale mimo tragicznej sytuacji, decyduje się na urodzenie dziecka. Zdaje sobie sprawę, że zaraz po urodzeniu i tak zostanie jej odebrane, lecz chce zrobić to na przekór światu i niesprawiedliwości. Dziecko staje się dla bohaterki symbolem nadziei i ucieczki przed pochłaniającą ją rozpaczą. 

Film Wiesława Saniewskiego oparty został na prawdziwej historii kobiety, którą spotkał niesprawiedliwy wyrok, w efekcie czego musi żyć w więziennych murach. "Nadzór" pokazuje zmagania jednostki z brutalnością systemu. Porusza tematy sprawiedliwości, wolności oraz ich granic. Zdjęcia powstały w areszcie śledczym na warszawskim Grochowie oraz w zakładzie karnym we Wronkach.

Redakcja poleca

W rolę Klary wcieliła się Ewa Błaszczyk. Na ekranie występują także m.in. Adam Ferency, Elżbieta Zającówna, Ewa Szykulska, Grażyna Szapołowska, Jan Frycz, Teresa Sawicka czy Gabriela Kownacka. Za muzykę do "Nadzoru" odpowiadał natomiast Przemysław Gintrowski. 

"Nadzór" był zakazany przez cenzurę PRL

Cenzura PRL miała spory problem z filmem. "Nadzór" pokazywał bowiem, jak niesprawiedliwy potrafi być wymiar sprawiedliwości. Kara, na którą skazana została bohaterka, była nieadekwatna do popełnionego czynu. To mogło stawiać władze w złym świetle. Tym bardziej, że produkcja oparta była na rzeczywistych zdarzeniach.

Pogodne lata [PODCAST]
Z kopyta "Kulig" rwie. Pogodne lata #16
play play
replay
forward
volume volume
0:00

"Nadzór" pełen był także niezwykle mocnych scen. Cenzurze przeszkadzać mogła w szczególności scena buntu więźniów. Widzowie mogliby odebrać ją jako przykład nieudolności funkcjonariuszy, a co za tym idzie - także władz PRL. Mimo objęcia cenzurą, produkcja cieszyła się popularnością, a Polacy zabiegali o możliwość jej obejrzenia. Otrzymała także kilka nagród, w tym Złotą Kaczkę dla Grażyny Szapołowskiej czy Brązowe Lwy Gdańskie m.in. za najlepszy debiut i zdjęcia.

Źródło: RadioPogoda.pl, Wff.pl, Filmpolski.pl