advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Cenzura PRL zakazała tego filmu. Kościół i władza były zgodne

2 min. czytania
28.12.2025 16:42
Zareaguj Reakcja

Sztuka w PRL nie miała lekko. Musiała mierzyć się z cenzurą, która nierzadko była absurdalna. Nie dotykała ona jedynie polskich dzieł. Pod koniec lat 80. premierę miał głośny film Martina Scorsesego. W Polsce wywołał olbrzymie kontrowersje. Jak nigdy władza oraz episkopat mówiły jednym głosem - ocenzurować.

Ten film był zakazany w PRL
fot. Kadr z filmu "Ostatnie kuszenie Chrystusa"
  • Władza PRL i Kościół miały problem z tym filmem.
  • Dzieło Scorsesego wywołało kontrowersje.
  • Polacy długo nie mogli go obejrzeć.

W 1951 roku premierę miała powieść "Ostatnie kuszenie Chrystusa" greckiego pisarza Nikosa Kazandzakisa. Ze względu na swoją tematykę wywołała sporo kontrowersji. Przedstawiała bowiem postać Jezusa zmagającą się z pokusami, lękiem czy pożądaniem. Było więc do zdecydowanie dalekie od tego, do czego przyzwyczajeni byli wierzący posiłkujący się Biblią czy kazaniami w kościele.

Rozwiąż quiz filmowy. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Z jakiego filmu pochodzi ten cytat? Tylko mistrz odgadnie 15/20 tytułów!

1/20 W którym filmie padają słowa: „Nie mamy pańskiego płaszcza i co nam pan zrobi?”?

Jeszcze większym echem poniosła się adaptacja filmowa książki. "Ostatnie kuszenie Chrystusa" w reżyserii Martina Scorsesego również wywołało duże oburzenie. Katolickie pismo "Faith&Family" uznało film za jeden z "najbardziej antykatolickich wszech czasów". Z kolei amerykańskie "Entertainment Weekly" umieściło go na liście najbardziej kontrowersyjnych i szokujących produkcji w historii kina.

Nominowany do Oscara. W PRL zakazany

W PRL istniał konflikt między władzą a Kościołem i religią. Rządzący dążyli do laicyzacji i osłabienia pozycji Kościoła. Ograniczano jego wpływ na życie publiczne, represjonowano duchownych czy starano się rozbić instytucję. Nie było zbyt wielu sytuacji, żeby Kościół oraz władza działały we wspólnym interesie. Jednak w przypadku premiery "Ostatniego kuszenia Chrystusa" mówiły jednym głosem.

Redakcja poleca

Film Scorsesego wywołał w Polsce bardzo duże kontrowersje. Zapewne byłyby jeszcze większe, gdyby dopuszczono go do emisji. W 1988 roku, kiedy nastąpiła jego premiera, Wojciech Jaruzelski podjął decyzję o objęciu dzieła cenzurą. Zrobił to na prośbę Episkopatu Polski. Nie była to jedyna blokada z jaką zmagało się w PRL "Ostatnie kuszenie Chrystusa".

Filmy objęte cenzurą często emitowano w Dyskusyjnych Klubach Filmowych. Kościół skutecznie powstrzymał wyświetlanie produkcji także tam. Co więcej, sytuacja związana z "Ostatnim kuszeniem Chrystusa" odbiła się też w USA. Amerykańska Polonia protestowała przeciwko nominacji Jerzego Surdykowskiego na konsula RP po tym, jak pozytywnie zrecenzował obraz.

Redakcja poleca

"Ostatnie kuszenie Chrystusa" pokazano w Polsce po raz pierwszy w 1991 roku. Nie było jednak mowy o szerokiej dystrybucji. Episkopat skutecznie to utrudniał. Kolejne emocje wzbudził seans filmu w Poniedziałek Wielkanocny w 1993 roku. Posłowie Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego i Konfederacji Polski Niepodległej złożyli wniosek do prokuratury o obrazę uczuć religijnych.

Pogodne lata [PODCAST]
Z kopyta "Kulig" rwie. Pogodne lata #16
play play
replay
forward
volume volume
0:00

Mimo kontrowersji (a może między innymi dzięki nim) "Ostatnie kuszenie Chrystusa" odniosło spory sukces. Film otrzymał nominację do Oscara za najlepszą reżyserię oraz dwie nominacje do Złotych Globów.

Oglądaj

Źródło: RadioPogoda.pl, "Film"