advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Film dnia PRL - "Jak rozpętałem II wojnę światową". To budziło wielkie kontrowersje

3 min. czytania
02.04.2026 05:35
Zareaguj Reakcja

Film dnia PRL - "Jak rozpętałem II wojnę światową". Premiera produkcji, która przedstawiała historię Franciszka Dolasa, miała miejsce 2 kwietnia 1970 roku. Dzieło Tadeusza Chmielewskiego to kultowa polska komedia wojenna, która uznawana jest za jeden z najważniejszych filmów kina PRL. Jak powstała? Oto film dnia PRL - poznaj historię, ciekawostki, fakty.

Film dnia PRL -
fot. kadr z filmu "Jak rozpętałem II wojnę światową"
  • 2 kwietnia 1970 roku odbyła się premiera filmu "Jak rozpętałem II wojnę światową".
  • Film dnia PRL to ponadczasowe dzieło Tadeusza Chmielewskiego.
  • Tak powstawał film o losach Franka Dolasa.

Film dnia PRL - "Jak rozpętałem II wojnę światową" to polska komedia wojenna z 1969 roku w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego. Słynna produkcja powstała na kanwie powieści Kazimierza Sławińskiego pt. "Przygody kanoniera Dolasa". Reżyser dokonał jednak istotnych zmian w postaci głównego bohatera.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz o "Jak rozpętałem II wojnę światową". Za 18/20 Dolas bije brawo!

1/20 Kto wciela się w postać Franka Dolasa?

Film dnia PRL to ponadczasowe dzieło. O czym jest "Jak rozpętałem II wojnę światową"

"Jak rozpętałem drugą wojnę światową" to jedna z najpopularniejszych i zarazem najbardziej kultowych komedii w historii polskiego kina. To także doskonały przykład produkcji, której elementy przeniknęły do życia codziennego. O czym jest film "Jak rozpętałem II wojnę światową"? Całość podzielono na 3 części:

  • "Ucieczka" (86 minut); 
  • "Za bronią" (72 minuty); 
  • "Wśród swoich" (73 minuty).

Dzieło Tadeusza Chmielewskiego opowiada o przygodach polskiego żołnierza, Franciszka Dolasa, który przez niefortunny zbieg okoliczności jest przekonany, że to on przypadkiem zapoczątkował wybuch II wojny światowej... Desperackie próby bohatera naprawienia rzekomej pomyłki wpędzają go w coraz większe tarapaty.

Redakcja poleca

Polacy pokochali Franka Dolasa. Mimo to film dnia PRL mierzył się z problemami

Droga na ekran, jednej z najbarwniejszych polskich komedii wiązała się z licznymi wyzwaniami produkcyjnymi i cenzuralnymi. Nim film "Jak rozpętałem II wojnę światową" trafił do kin, spotkał się z obiekcjami władz PRL. Największe kontrowersje budził tytuł.

Wincenty Kraśko, ówczesny sekretarz KC PZPR, obawiał się, że sugeruje on, jakoby to Polacy byli odpowiedzialni za wybuch wojny. Na szczęście Chmielewskiemu udało się obronić swoją wizję i 2 kwietnia 1970 roku film trafił na ekrany. Produkcja spotkała się z entuzjastycznym odbiorem publiczności.

Redakcja poleca

Ogromnym przedsięwzięciem logistycznym była także sama realizacja filmu. Zdjęcia kręcono m.in. w ZSRR. Afrykę i Włochy w filmie "Jak rozpętałem II wojnę światową" udawały plenery w Soczi, Baku i Jałcie. Z kolei rolę pustyni odgrywała polska Pustynia Błędowska.

Rola na miarę Oscara. To Kociniak zrobił w kultowej komedii PRL

Sukces filmu to w dużej mierze zasługa wybitnych aktorów. W roli głównego bohatera, Franciszka Dolsa widzowie widzieli Mariana Kociniaka. Gdy aktor przygotowywał się do roli, traktował ją jak każdą inną. Nie mógł przewidzieć, że w przyszłości "Jak rozpętałem II wojnę światową" zajmie czołowe miejsce w kanonie polskiej kultury.

Reżyser lojalnie uprzedził mnie, że to kiepska książka, ale nasz film na pewno będzie świetny - wspominał aktor z uśmiechem po latach.

Oprócz Mariana Kociniaka, na ekranie pojawili się mistrzowie tacy jak Kazimierz Rudzki w roli kapitana Ralf Peacoocka czy Jan Świderski jako kapitan Letoux. Oprócz tego w znakomitej formie zaprezentowali się m.in. Kazimierz Talarczyk, Emila Karewicza czy też Andrzeja Herdera.

Redakcja poleca

Film dnia PRL. Te kwestie bawią do dziś

Film "Jak rozpętałem II wojnę światową" wywarł trwały wpływ na polską kulturę. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych momentów produkcji jest scena przesłuchania Franka Dolasa przez gestapowca. Bohater podaje fałszywe nazwisko - Grzegorz Brzęczyszczykiewicz, z miejscem urodzenia Chrząszczyżewoszyce, powiat Łękołody.

Scena ta stała się ikoną polskiego humoru językowego. Widzowie wciąż śmieją się także z legendarnych powiedzonek Dolasa. "Rany Julek, znowu narobiłem bigosu" czy "Za mną bracie nie zginiesz" to frazy, które rozpoznaje dziś każdy fan klasyki polskiego kina.

Redakcja poleca

To klasyk polskiego kina. Gdzie obejrzeć "Jak rozpętałem II wojnę światową"?

Choć oryginał filmu "Jak rozpętałem II wojnę światową" był czarno-biały w 2000 roku na zlecenie Telewizji Polsat poddano go cyfrowej koloryzacji. Realizacji przedsięwzięcia podjęła się firma "Dynacs Digital" z Hollywood. Co ciekawe, był to, tuż obok "Samych swoich", jeden z pierwszych polskich filmów, który przeszedł ten proces.

play play
replay
forward
volume volume
0:00

Gdzie obejrzeć "Jak rozpętałem II wojnę światową"? Dla wszystkich tych, którzy pragną przypomnieć sobie ten kultowy film PRL lub dopiero zapoznać się z historią Franka Dolasa mamy dobrą wiadomość. Produkcja regularnie gości w telewizji. Online dostępna jest m.in. w serwisie YouTube.

Oglądaj

Źródło: RadioPogoda.pl, filmpolski.pl, filmweb.pl, film,interia.pl, historykon.pl, tvp.pl