Film z 1972 roku chciała usunąć władza PRL. W rolach głównych Łapicki i Holoubek

2 min. czytania
21.10.2026 11:22
Obserwuj nas na Google

"Jak daleko stąd, jak blisko", mimo ograniczeń narzucanych przez ówczesną władzę, zostało dostrzeżone przez międzynarodową branżę filmową. We wczesnych latach 70. XX w. Tadeusz Konwicki przeniósł na ekran historię 40-letniego Andrzeja, do współpracy zaprosił plejadę polskich gwiazd i stworzył jedno z najważniejszych dzieł w swoim dorobku.

Film, który PRL chciało ukryć
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Archiwum Fotograficzne Edwarda Hartwiga
  • Tadeusz Konwicki, polski prozaik i reżyser, debiutował literacko w latach 40. XX wieku, a jego twórczość wyróżnia się unikalnym stylem.
  • Film "Jak daleko stąd, jak blisko" Konwickiego cieszył się uznaniem krytyków mimo politycznych ograniczeń.
  • To opowieść o symbolicznym rozliczeniu z przeszłością, która zdobyła Nagrodę Specjalną Jury w San Remo.

Tadeusz Konwicki, prozaik, scenarzysta i reżyser, rozpoczął karierę literacką w późnych latach 40. XX w. Debiutował na łamach dodatku do "Dziennika Polskiego". W tym samym okresie współpracował z wieloma redakcjami, dla których pisywał artykuły, recenzje bądź opowiadania. Swoją pierwszą powieść, zatytułowaną "Rojsty", opublikował w 1956 roku. Z czasem w ręce czytelników zaczął oddawać swoje inne, równie ważne dzieła, w tym "Sennik współczesny", "Kompleks polski" bądź "Mała apokalipsa".

Rozwiąż quiz o aktorach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Aktorzy z PRL łamali serca tysięcy Polek. Rozpoznasz chociaż 15/20?

CC BY-SA 4.0 / Edward Hartwig / Narodowe Archiwum Cyfrowe
1/20 Co to za aktor?

Czym zaskakuje "Jak daleko stąd, jak blisko"? Autobiografia na ekranie

Twórczość Tadeusza Konwickiego wyróżnia się unikalnym, niepowtarzalnym stylem. Pisarz na przestrzeni lat wypracował własną odmianę narracji, w której granica między jawą a snem została całkowicie zatarta. W podobny sposób podchodził do swojego "kina autorskiego".

W filmach Konwickiego, jak czytamy na stronie FilmPolski.pl, "nie ma klasycznie rozumianej akcji. Zastępuje ją poetycka gra nastrojów, [...] koegzystencja realistycznego konkretu i nadrealistycznych fantazji. Ujęcia wydają się nadmiernie statyczne, obraz często znaczy mniej niż słowo. Dlatego kinowe dokonania Konwickiego uchodzą za »niekasowe« i trudne w odbiorze".

Redakcja poleca

Nie ulega wątpliwości, że szczególne miejsce w karierze Tadeusza Konwickiego zajmuje film "Jak daleko stąd, jak blisko". Produkcja nakręcona według jego autorskiego scenariusza jest prawdopodobnie najbardziej autobiograficznym dziełem, jakie stworzył reżyser.

Przeniósł na ekran historię 40-letniego Andrzeja, który wyrusza w symboliczną podróż, by rozliczyć się z przeszłością. W główną rolę wcielił się Andrzej Łapicki. W obsadzie znaleźli się również Maja Komorowska, Gustaw Holoubek, Alicja Jachiewicz, Anna Dymna, Ewa Krzyżewska i inni.

Film Konwickiego, który przetrwał cenzurę. Jak to było możliwe?

Mimo że kinematografia Tadeusza Konwickiego uchodziła za trudną w odbiorze, "Jak daleko stąd, jak blisko" okazało się wielkim sukcesem i spotkało się z uznaniem krytyków. W 1973 roku produkcja zdobyła Nagrodę Specjalną Jury na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Autorskich w San Remo.

Film uwzględniono również podczas Festiwalu Filmowym w Cannes. Jednak ówczesny minister kultury i sztuki podjął decyzję o zablokowaniu międzynarodowej kariery dzieła. Choć swego czasu władza PRL ograniczała seanse "Jak daleko stąd, jak blisko", produkcja przetrwała dekady i uzyskała status kultowy.

Źródła: RadioPogoda.pl, FilmPolski.pl, Culture.pl, Film.interia.pl, Encyklopediateatru.pl, Kulturaliberalna.pl