Film dnia PRL – "Paciorki jednego różańca". "Ocalił osiedle przed destrukcją"

• Film dnia PRL. Dzieło Kazimierza Kutza to dramat obyczajowo-psychologiczny z 1980 r.
• "Paciorki jednego różańca" przedstawiają historię emerytowanego górnika Habryki, byłego powstańca śląskiego.
• W obsadzie znaleźli się m.in. Augustyn Halotta, Ewa Wiśniewska i Franciszek Pieczka.

Kazimierz Kutz pod koniec lat 70. zdecydował się przenieść na srebrny ekran nowelę pod nazwą "Tego domu już nie ma". I chociaż "Paciorki jednego różańca" powstały na kanwie opowieści autorstwa Albina Siekierskiego, reżyser opracował scenariusz jako trzecie, a tym samym ostatnie ogniwo tzw. trylogii śląskiej. "Paciorki..." domknęły historię z "Soli ziemi czarnej" (1969 r.) i z "Pereł w koronie" (1971 r.). Dramat ten miał również dla filmowca wymiar autobiograficzny. O czym opowiada? I gdzie na mapie można odnaleźć "miasto-ogród" z obrazu? Oto szczegóły.

Rozwiąż quiz o szlagierach sprzed lat. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Film dnia PRL – to ostatnie ogniwo "trylogii śląskiej"

"Paciorki jednego różańca" odegrały kluczową rolę w kontekście dziedzictwa kulturowego Górnego Śląska. Giszowiec, jedna z dzielnic Katowic, "zagrała" w filmie Kazimierza Kutza. To właśnie tam cenieni w środowisku architekci z Berlina - Emil i Georg Zillmannowie - zrealizowali koncepcję "miasta-ogrodu". Przedsięwzięcie miało przypominać zabudowę śląskiej wsi, ponieważ stamtąd na ogół wywodziła się większość górników.

Władze komunistyczne rozpoczęły rozbiórkę Giszowca, lecz wiele wskazuje na to, że całkowitemu wyburzeniu domków górniczych zapobiegł film "Paciorki...". Jak pisała Ilona Copik w artykule "Ostatni bastion śląskości? Repetycje z twórczości Kazimierza Kutza": "To m.in. dzięki trzeciemu śląskiemu filmowi sprawa Giszowca stała się głośna, a wskutek uporu garstki zapaleńców udało się ocalić osiedle przed ostateczną materialną i kulturową destrukcją".

Redakcja poleca

Film dnia PRL - "Sami swoi". To ukrywał John Pawlak

Film dnia PRL - "Zerwany most". Polacy zapomnieli o tym dziele

Nie żyje Halina Kowalska. Wielka gwiazda PRL miała 84 lata

Gdzie obejrzeć "Paciorki jednego różańca"?

Kazimierz Kutz w głównych rolach obsadził amatorów. W rolę Karola Habryki wcielił się emerytowany górnik, pisarz-amator i naturszczyk Augustyn Halotta, natomiast Habrykową zagrała Marta Straszna, która z zawodu była ślusarką w siemianowickiej hucie. Ekranowa para została nagrodzona statuetkami podczas Lubuskiego Lata Filmowego.

Kto jeszcze zagrał w "Paciorkach jednego różańca"? W obsadzie znaleźli się też:

• Marta Straszna (Bronka Habrykowa),
• Augustyn Halotta (Karol Habryka),
• Ewa Wiśniewska (Zosia, żona Antka),
• Franciszek Pieczka (Jerzy, syn Habryków),
• Jan Bógdoł (Antek, syn Habryków),
• Stanisław Zaczyk (Malczewski, dyrektor kopalni),
• Jerzy Rzepka (Leszek, wnuk Habryków),
• Ryszard Jasny (Pielorz, sąsiad Habryków),
• Róża Richter (Marika Pielorzowa, sąsiadka Habryków).

"Paciorki jednego różańca" można zobaczyć m.in. w serwisie 35mm.

Źródła: RadioPogoda.pl, FilmPolski.pl, Culture.pl, Giszowiec.info, Slaskie.pl, Copik I., "Ostatni bastion śląskości? Repetycje z twórczości Kazimierza Kutza (wokół filmu „Paciorki Jednego Różańca”)", "Studia Śląskie" (84), 2019, s. 91–103