Film dnia PRL - "Krzyż walecznych". Cybulski, Staniszewska i Fogiel

• Film dnia PRL. Kazimierz Kutz zadebiutował "Krzyżem walecznych" w 1959 roku.
• Wszystkie nowele "Krzyż walecznych" bazują na opowiadaniach Józefa Hena.
• W "Krzyżu walecznych" wystąpili m.in. Zbigniew Cybulski i Grażyna Staniszewska.

Film dnia PRL. Kazimierz Kutz był cenionym w środowisku reżyserem filmowym, teatralnym i telewizyjnym, który nakręcił tzw. trylogię śląską - "Sól ziemi czarnej", "Perłę w koronie" i "Paciorki jednego różańca". Zapisał się w historii kina nie tylko jako laureat prestiżowych nagród branżowych, m.in. "Orła" za Osiągnięcia Życia, ale przede wszystkim jako uważny i wnikliwy obserwator. Jego kariera trwała ponad sześć dekad, a rozpoczęła się od debiutanckiego filmu z 1959 r., pt. "Krzyż walecznych".

Rozwiąż quiz o największych pięknościach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Największe piękności polskiego kina. Mistrz odgadnie 16/20!

1/20 Ta piękność znana z roli Królowej Lalek w "Akademii pana Kleksa" to

Irena Karel

Barbara Baranowska

Elżbieta Czyżewska

Dalej

Kazimierz Kutz zmienił polskie kino wojenne

"Krzyż walecznych" składa się z trzech nowel: "Krzyż", "Pies", a także "Wdowa". Każda z nich jest adaptacją opowiadań Józefa Hena – pisarza, scenarzysty i reżysera filmów fabularnych. Fabuła "Krzyża" i "Psa" rozgrywa się trakcie II wojny światowej, natomiast "Wdowy" chwilę po batalii. W poszczególnych częściach w główne postaci wcielają się Grażyna Staniszewska, Zbigniew Cybulski, Aleksander Fogiel i Jerzy Turek.

Pierwsza nowela przybliża historię żołnierza o nazwisku Socha, zwanym "Wyskrobkiem", który dokonał w walce z przeciwnikiem bohaterskiego czynu. "Krzyż" jest przejmującą opowieścią o straconych nadziejach, niespełnionych marzeniach i zwycięskich medalach. Druga natomiast – o "bezpańskim" owczarku niemieckim, który, jak się z czasem okazuje, został wyszkolony przez esesmanów.

Redakcja poleca

Film dnia PRL - "Poradnik matrymonialny". Dlaczego Polacy o nim zapomnieli?

Film dnia PRL – "Paciorki jednego różańca". "Ocalił osiedle przed destrukcją"

Film dnia PRL - "Godzina pąsowej róży". Zegar, magia i przygoda życia

Niespodziewana prawda o debiucie Kutza. Odważny krok reżysera

Zwieńczeniem tryptyku jest komediowa "Wdowa". Tym razem Kutz przenosi na ekran perypetie Małgorzaty Joczysowej, wdowy po bohaterze wojennym, która powraca do miasteczka na Ziemiach Zachodnich i z wzajemnością zakochuje się w pewnym młodzieńcu.

Kazimierz Kutz stanął poniekąd w opozycji wobec wzorców "polskiej szkoły filmowej". W debiutanckim "Krzyżu walecznych" zrezygnował z romantyzowania batalistyki i zamiast heroicznych schematów zaprezentował widzom przyziemną rzeczywistość żołnierzy polskich. Również jako jeden z pierwszych twórców wprowadził na kinowy ekran bohatera z nizin społecznych.

W każdej ujawnia się talent realizatorski reżysera i jego skłonność do poruszania spraw istotnych w sposób niekonwencjonalny i prowokujący do dyskusji. Oglądany po latach "Krzyż walecznych" wydaje się przede wszystkim aktem przekory wobec "romantyczno-inteligenckiej" maniery opowiadania o wojnie. Celowała w niej zwłaszcza "szkoła polska", na czele z Andrzejem Wajdą – czytamy na stronie FilmPolski.pl.

Z kolei Tomasz Kolankiewicz, filmoznawca i historyk filmu z FINA, zauważył: "Kutz już od samego początku swojej kariery zachwyca ostrością obserwacji i ciekawym stylem opowieści".

Pogodne lata [PODCAST]

Polski James Dean. Pogodne lata #18

0:00

Gdzie można zobaczyć "Krzyż walecznych"? Film w reżyserii Kazimierza Kutza jest dostępny między innymi w serwisie 35mm.online.

Źródła: RadioPogoda.pl, FilmPolski.pl, Sfp.org.pl, Fina.gov.pl, Dzieje.pl