Hit lat 60. wywołuje łzy. Polacy wciąż go kochają

• Jerzy Abratowski. Pasja i tragedia naznaczyły jego życie i twórczość.
• Jego piosenki wciąż poruszają kolejne pokolenia.
• Muzyka stała się odbiciem osobistych przeżyć artysty.

Jerzy Abratowski urodził się 22 kwietnia 1929 roku we Lwowie, w rodzinie z siedmiopokoleniową tradycją organistów. Choć studiował muzykologię na Uniwersytecie Wrocławskim, edukacji tej nie ukończył – życie zawodowe wciągnęło go zbyt wcześnie. Już od młodych lat współpracował z Polskim Radiem i Teatrem Młodego Widza we Wrocławiu, a po przeprowadzce do Warszawy w 1952 roku prowadził własny zespół instrumentalny, nagrywając m.in. ze Sławą Przybylską.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Jerzy Abratowski był twórcą wszechstronnym – komponował muzykę teatralną (m.in. do "Szklanej menażerii" Tennessee Williamsa), filmową, w tym do popularnych kreskówek, ale przede wszystkim – piosenki, których powstało ponad 150. Były to utwory melodyjne, często poruszające, a dzięki swojej wyrazistości i interpretacjom takich artystów, jak Hanna Banaszak, Mieczysław Fogg, Anna German, Kalina Jędrusik, Danuta Rinn, Irena Santor i Ludmiła Jakubczak, zapisały się w kanonie polskiej piosenki. 

Do najbardziej znanych należą: "Gdy mi ciebie zabraknie" (sł. Kazimierz Winkler), "Szeptem" (sł. Jacek Korczakowski), "Nie z każdej mąki będzie chleb", "Dwie szklaneczki wina", "Księżyc i astry", "W moich cierpień izdebce" (sł. Jeremi Przybora) i właśnie wspomniane wcześniej "Zgubiłem dzień".

"Zgubiłem dzień" – muzyczno-poetycka refleksja o czasie

Jednym z wyjątkowych przykładów kunsztu kompozytorskiego Jerzego Abratowskiego jest właśnie utwór "Zgubiłem dzień" do słów Witolda Rychtera. To dzieło ukazało się w 1961 roku nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w ramach "Błękitnej Serii", a opublikowane zostało z charakterystycznym zdjęciem Mieczysława Fogga autorstwa Edwarda Hartwiga. 

"Zgubiłem dzień" to utwór szczególny – tango o melancholijnym charakterze, charakterystycznym dla stylu Jerzego Abratowskiego, było mistrzowskim połączeniem prostoty z emocjonalną głębią. Utwór opowiada o przemijaniu i refleksji nad czasem, który nieubłaganie ucieka. Już sam incipit piosenki – "Czymże jest tydzień, gdy jeden dzień [nagle się zgubił, zapadł się w cień]" – zdradza liryczny, refleksyjny ton kompozycji.

Redakcja poleca

Hit lat 70. brzmiał inaczej. "Fuj! To takie niekobiece"

Hit lat 70. trafił do niej przypadkiem. Polacy nucą go do dziś

Jego hity nuciła cała Polska. Skończył na drugim końcu świata

Jerzy Abratowski. Prywatna tragedia i wyjazd z Polski

Życie Jerzego Abratowskiego naznaczone było nie tylko sukcesami, ale i dramatami. W 1961 roku, wracając z nagrań w Łodzi, prowadził samochód, który w trudnych warunkach atmosferycznych wpadł w poślizg i uderzył w drzewo. W wypadku zginęła jego żona, Ludmiła Jakubczak – uznawana za jedną z najzdolniejszych wokalistek młodego pokolenia, wykonawczyni wielu jego kompozycji, w tym przeboju "Gdy mi Ciebie zabraknie".

Choć on oraz Irena Santor – druga pasażerka – przeżyli, Jerzy Abratowski nigdy nie zdołał otrząsnąć się z tej tragedii. Głęboko przeżywając tę stratę i czując się odpowiedzialnym za śmierć ukochanej, na pewien czas zamknął się w klasztorze w Tyńcu. Wkrótce potem opuścił Polskę i wyemigrował do Stanów Zjednoczonych.

Po latach życia na emigracji Jerzy Abratowski zginął tragicznie 1 lutego 1989 roku w Los Angeles. Został przypadkowo postrzelony podczas napadu na bank. Jego śmierć była równie nieoczekiwana i dramatyczna jak wcześniejsze wydarzenia jego życia, co dla wielu stanowiło kolejny element tragicznego fatum, ciążącego nad kompozytorem.

Pogodne lata [PODCAST]

Klątwa Starszych Panów. Pogodne lata #04

0:00

Dziedzictwo, które nie przeminęło

Dziś, w rocznicę jego urodzin, warto przypomnieć dorobek Jerzego Abratowskiego. Jego melodie, szczególnie takie, jak "Zgubiłem dzień", wciąż brzmią z płyt winylowych, radiowych archiwów i cyfrowych platform, poruszając kolejne pokolenia słuchaczy. To dowód na to, że choć czas mija, prawdziwa muzyka – ta, która rodzi się z serca – nigdy się nie starzeje.

"Zgubiłem dzień" – nie tylko tytuł piosenki, ale może i symbol utraconego czasu. Dzięki Jerzemu Abratowskiemu ten zagubiony dzień – i zapomniana melodia – wracają do nas na nowo.

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na RadioPogoda.pl!