Film dnia PRL - "Potop". Polacy nie wiedzą o "wojnie" na planie

• Film dnia PRL. "Potop" przyciągnął miliony widzów i stał się symbolem epickiego rozmachu polskiego kina.
• Choć Kowalewski grał rolę drugoplanową, jego Roch Kowalski na trwałe zapisał się w pamięci widzów.
• Za kulisami produkcji dochodziło do napięć twórczych, które nie przeszkodziły filmowi osiągnąć statusu legendy.

Film dnia PRL. 20 marca to data szczególna dla fanów polskiego kina – właśnie wtedy w 1937 roku w Warszawie urodził się Krzysztof Kowalewski. Choć wielu pamięta go głównie z komediowych ról, nie można zapominać, że pojawił się również w jednym z największych widowisk filmowych w historii PRL - kultowym "Potopie", gdzie wcielił się w niezapomnianego Rocha Kowalskiego.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

"Potop" w reżyserii Jerzego Hoffmana to film, który dla całych pokoleń Polaków stał się synonimem kinowego rozmachu. Adaptacja powieści Henryka Sienkiewicza przyciągnęła do kin ponad 27 milionów widzów i do dziś uchodzi za jedno z największych osiągnięć rodzimej kinematografii - nie bez powodu jest więc filmem dnia PRL w Radiu Pogoda.

Na ekranie błyszczeli najwięksi: Daniel Olbrychski, Małgorzata Braunek czy Tadeusz Łomnicki. W tym gronie swoje miejsce miał także Krzysztof Kowalewski – jego postać, choć drugoplanowa, zapisała się w pamięci widzów na dobre.

Film dnia PRL. Bez niego "Potop" nie byłby taki sam

Mało kto wie, że za wizualny rozmach dzisiejszego filmu dnia PRL odpowiadał Jerzy Wójcik – jeden z najwybitniejszych operatorów w historii polskiego kina. To on nadał "Potopowi" malarskiego charakteru, inspirując się choćby twórczością batalisty Józefa Brandta. Wójcik miał jednak ambicje sięgające dalej niż tylko praca z kamerą. Zależało mu, by film był dziełem, które zostanie z widzami na długie lata. By stał się monumentalny. I trzeba przyznać – cel osiągnął.

Redakcja poleca

"Potop" znali na wylot. To najbardziej pamięta prawnuczka Sienkiewicza

To kultowa scena "Potopu". Nie uwierzysz, jak ją nagrali

Był gwiazdą "Potopu". Polacy nie mieli pojęcia, ile kosztowała go ta rola

Za kulisami tej wybitnej produkcji nie zawsze było jednak tak harmonijnie, jak mogłoby się wydawać. Między Hoffmanem a Wójcikiem zaczęło iskrzyć – różnice w podejściu artystycznym stopniowo przeradzały się w coraz poważniejsze napięcia.

W pewnym momencie sytuacja zaszła tak daleko, że operator… po prostu opuścił plan. Efekt? Jedna z widowiskowych scen "Potopu" – atak górali na szwedzką kolumnę – została nakręcona bez jego udziału. Trudno w to uwierzyć, patrząc dziś na spójność całego filmu.

Rocznica, która przypomina więcej niż jedną historię

Dziś, w rocznicę urodzin Krzysztofa Kowalewskiego, warto spojrzeć na "Potop" nie tylko jak na pomnik PRL-owskiego kina, ale też jako na zbiór ludzkich historii – ambicji, sporów i artystycznych starć.

Bo choć na ekranie filmu dnia PRL widzimy epicką walkę ze Szwedami, to za kulisami również toczyła się swoista "bitwa" – o wizję, o detale, o to, jak zapamięta ją historia. I chyba właśnie dlatego "Potop" do dziś robi takie wrażenie. A gdzie go oglądać?

Pogodne lata [PODCAST]

Polski James Dean. Pogodne lata #18

0:00

Choć produkcja powstała w latach 70., wciąż jest łatwo dostępna dla współczesnych widzów. "Potop" regularnie pojawia się w ramówkach telewizji publicznej, zwłaszcza na antenach Telewizji Polskiej. Film można też znaleźć online – bywa dostępny w bibliotekach platform streamingowych, takich jak TVP VOD czy Player.

Dla purystów dobrą wiadomością będzie także istnienie odrestaurowanej wersji "Potopu", która co jakiś czas wraca do kin studyjnych i na specjalne pokazy.

Źródło: RadioPogoda.pl, "Gazeta Wyborcza", Culture.pl