Film dnia PRL - "Kopernik". 100 piór, rękopisy i astronomiczne "perełki"

• Film dnia PRL. 15 kwietnia 2026 r. przypada 92. rocznica urodzin Andrzeja Kopiczyńskiego.
• Ekranowy inż. Stefan Karwowski z "Czterdziestolatka" wcielił się też w postać Mikołaja Kopernika.
• Film "Kopernik" powstał z okazji jubileuszu pięćsetlecia urodzin astronoma.

Ewa i Czesław Petelski zekranizowali historię wybitnego polskiego astronoma, prawnika, lekarza i dyplomaty, Mikołaja Kopernika, na początku lat 70. Film "Kopernik" zadebiutował w polskich kinach 14 lutego 1973 r., w rocznicę pięćsetlecia urodzin naukowca. Duet reżyserski powierzył główną rolę Andrzejowi Kopiczyńskiemu, który w tamtym okresie zasłynął między innymi z "Czekam w Monte-Carlo", "Pułapki" i "150 na godzinę".

Rozwiąż quiz o polskich serialach. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Znasz te kultowe polskie seriale? Tylko kinoman zdobędzie 20/20

1/20 Z jakiego serialu pochodzi ten kadr?

"Ranczo"

"Plebania"

"Klan"

Dalej

Film dnia PRL – "Kopernik". O te aspekty zadbali realizatorzy 

Biografia skupia się na życiu Mikołaja Kopernika i jego przełomowym dziele "O obrotach ciał niebieskich". Bohater kształci się w Krakowie i we Włoszech. Po śmierci swojego wuja i protektora, biskupa Watzenrode, wraca do Fromborka, gdzie w całości może poświęcić się rozprawie.

Publiczność może zobaczyć na ekranie ostatnie lata życia astronoma, któremu w osamotnieniu i ubóstwie kończy swoją pracę. Dzieło powierza uczniowi Retykowi i umiera nie doczekawszy się wydania pracy.

Warto nadmienić, że za scenariusz odpowiadali Jerzy Broszkiewicz i Zdzisław Skowroński, którzy bogato czerpali z wiedzy ekspertów. Konsultacje naukowo-historyczne przeprowadzano u Mariana Biskupa, Eugeniusza Gąsiorowskiego czy też u Jana Bieniewskiego.

"Kopernik" nakręcono z wielkim rozmachem. Wytwórnia Filmów Fabularnych w Łodzi realizowała film we współpracy ze wschodnioniemiecką wytwórnią DEFA.

Według portalu Made in Warmia & Mazury realizatorzy nie szczędzili środków na odtworzenie realiów epoki. Dokładnie zrekonstruowano m.in. przyrządy astronomiczne i przygotowano 100 gęsich piór do pisania bądź rozliczne kopie rękopisów.

Główną rolę odtworzył Andrzej Kopiczyński, który wywiadach zaznaczył, że zamierza stworzyć sylwetkę pełnowymiarową, prawdziwą, z zaletami i wadami. Po latach przyznał, że przez "Kopernika" miał niemałe problemy finansowe.

"80 dni zdjęciowych w ciągu półtora roku, honorarium rozłożone na raty. Pod koniec realizacji filmu byłem praktycznie pozbawionym środków do życia bankrutem" – powiedział cytowany przez wspominane źródło.

Redakcja poleca

Hit lat 60. to hymn zakochanych. Polacy o nim zapomnieli

Skąd wzięli się nadwiślańscy gondolierzy? Tu powstał hit lat 60.

Ten hit lat 70. wywołał szał. Ci pięknisie faktycznie umieli grać

Film, który zmienił karierę Kopiczyńskiego. Wiadomo, co dała mu rola Kopernika

Niemniej kreacja Kopernika otworzyła przed aktorem szereg możliwości. Zaledwie dwa lata później Kopiczyńskiemu zaproponowano angaż w serialu "Czterdziestolatek". "Zwariowałeś, Kopernika obsadzasz we współczesnej komedii?" – mówiono wówczas Jerzemu Gruzie.

Szukałem aktora, który miał 40 lat, bo i scenarzysta Krzysztof Teodor Toeplitz i ja byliśmy w tym wieku. W serialu opowiadaliśmy o naszych przeżyciach rzuconych na tło, jakim była rzeczywistość PRL-u. W oczach Andrzeja zobaczyłem bezradność, którą miał mieć w sobie Stefan. To przesądziło, że go zaangażowałem. Cudownie odnalazł się w tej postaci, był zabawny i wzruszający – opowiadał reżyser dla SFP.

Pogodne lata [PODCAST]

Polski James Dean. Pogodne lata #18

0:00

Andrzej Kopiczyński zmarł 12 października 2016 r. w Warszawie. 

Źródła: RadioPogoda.pl, FilmPolski.pl, Sfp.org.pl, Film.interia.pl, Madeinwm.pl