Kwas moczowy - badanie krwi – norma

Kwas moczowy jest jednym z produktów przemiany materii, w większości wydalany z moczem. W wyniku różnych zaburzeń może jednak gromadzić się w organizmie, co wiąże się z przykrymi dolegliwościami. Kiedy bada się jego zawartość we krwi? Jakie są normy? O czym świadczy za wysokie stężenie kwasu moczowego w surowicy, a o czym, gdy jest poniżej normy?

Kwas moczowy jest produktem rozkładu zasad purynowych pochodzących z pokarmów bogatych w białko, głównie mięsa, nabiału i roślin strączkowych. Niewielka jego ilość jest również wytwarzana w organizmie podczas rozpadu materiału genetycznego. Około 75% wyprodukowanego kwasu moczowego rozpuszcza się we krwi, jest filtrowana przez nerki i wydalana z moczem. Pozostała część jest rozkładana przez bakterie jelitowe i wydalana z kałem. Czasami organizm wytwarza zbyt dużo kwasu moczowego lub nie filtruje go wystarczająco.

Poziom kwasu moczowego we krwi bada się w celu:

• zdiagnozowania dny moczanowej lub skontrolowania skuteczności jej leczenia. Dna moczanowa jest to forma zapalenia stawów, wywołana przez odkładające się w nich kryształy kwasu moczowego. Chorobę tę charakteryzuje intensywny ból zlokalizowany najczęściej w paluchu, kostkach, stopach, dłoniach, kolanach i nadgarstkach. Może mu towarzyszyć obrzęk, zaczerwienienie i ograniczenie zakresu ruchu w tych stawach.
• wykrycia przyczyny kamicy nerkowej – kamienie moczanowe, czyli zbudowane z kwasu moczowego, nie są widoczne podczas badania USG,
• kontroli u pacjentów poddawanych chemioterapii lub radioterapii. Zabiegi te mogą podnosić poziom kwasu moczowego w surowicy krwi, dlatego rutynowo kontroluje się, czy nie jest on zbyt wysoki.

Przygotowanie do badania

Krew należy pobierać rano na czczo, ostatni posiłek powinien być spożyty co najmniej 8 godzin wcześniej. Trzeba poinformować lekarza o przyjmowanych lekach, ziołach i suplementach, ponieważ mogą one wpływać na wyniki badania. Znaczenie mogą mieć zwłaszcza preparaty moczopędne, witamina B-3 i aspiryna.

Jakie są normy?

Dla osób dorosłych jako prawidłowe uznaje się stężenie 180-420 µmol/l (3–7 mg/dl). Na ogół przyjmuje się jednak węższy zakres normy u kobiet - do 360 µmol/l (6 mg/dl).

Przyczyny zbyt wysokiego poziomu kwasu moczowego

Wysokie stężenie kwasu moczowego we krwi zwykle wskazuje, że organizm wytwarza zbyt dużo kwasu moczowego lub że nerki nie radzą sobie/nadążają z usuwaniem go. Poziom kwasu moczowego może również zwiększać się w chorobie nowotworowej i podczas jej leczenia.

Wysokie stężenie kwasu moczowego we krwi może również wskazywać na wiele innych przyczyn, w tym:

• nadmierne spożycie pokarmów bogatych w puryny, zwłaszcza mięs i serów,
• spożycie alkoholu, szczególnie wysokoprocentowego,
• niewydolność nerek,
• leczenie diuretykami (stosowanymi np. w nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca),
• niedoczynność tarczycy lub przytarczyc,
• zatrucie tlenkiem węgla lub związkami ołowiu,
• rozpad tkanek (np. w chorobie nowotworowej lub po chemioterapii),
• pierwotną dnę moczanową (czyli wywołaną genetycznym defektem enzymów biorących udział w przemianach puryn).

Przyczyną obniżenia poziomu kwasu moczowego we krwi mogą być:

• choroby uwarunkowane genetycznie, np. zespół Fanconiego
• alkoholizm,
• choroba wątroby lub nerek,
• dieta uboga w puryny,
• niskie spożycie cynku,
• stosowanie doustnej antykoncepcji,
• ciąża,
• niektóre leki, np. sterydy, niesteroidowe leki przeciwzapalne czy środki stosowane w leczeniu dny moczanowej.

Przeczytaj też:

Morfologia krwi – co to za badanie, jakie są normy?

Limfocyty – rola w organizmie i odstępstwa od normy

Badanie CRP. Kiedy się je wykonuje?

Cholesterol – jakie normy frakcji HDL i LDL

Hormony tarczycy: tyroksyna i trójjodotyronina

Poziom cukru we krwi. Jak czytać wyniki?

[wp-faq-schema title="Co warto wiedzieć o kwasie moczowym"]