Badanie CRP. Kiedy się je wykonuje?

Badanie CRP, czyli białka C-reaktywnego, pozwala diagnozować rozwijający się stan zapalny w organizmie i ocenić ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych. Jakie są wskazania do badania CRP i jakie są normy?

Co to jest białko C-reaktywne

CRP, czyli białko C-reaktywne (z ang. C-reactive protein), jest białkiem ostrej fazy, które powstaje w wątrobie pod wpływem cytokin zapalnych, a także w ścianie tętnic, zwłaszcza w zmienionej miażdżycowo błonie wewnętrznej.

Poziom białka C-reaktywnego we krwi może się zwiększyć nawet 1000-krotnie w 24-48 godzin od uszkodzenia tkanek.

Kiedy się wykonuje badanie

• gdy istnieje podejrzenie stanu zapalnego w organizmie,
• w celu oceny ryzyka sercowo-naczyniowego,
• by zweryfikować skuteczność leczenia chorób, w których występuje nasilony stan zapalny, np. chorób reumatycznych czy infekcyjnych.

Jakie są normy

Norma stężenia CRP to 0,08–3,1 mg/l.

Przyjmuje się jednak, że u zdrowych osób stężenie CRP w osoczu może wynosić do 5 mg/l, natomiast u osób otyłych, chorych na nadciśnienie tętnicze oraz palaczy poziom białka C-reaktywnego może być wyższy, ale nie powinien przekraczać 10 mg/l.

CRP wyższe niż 10 mg/l wskazuje na występowanie stanu zapalnego w organizmie.

Na co może wskazywać podwyższone stężenie białka C-reaktywnego w osoczu

Niewielki wzrost CRP może być spowodowany przez:

• palenie tytoniu,
• nadciśnienie tętnicze,
• cukrzycę typu 2,
• zwiększenie wagi ciała,
• dyslipidemię aterogenną,
• stosowanie hormonalnej terapii zastępczej.

Przyczynami znacznego podwyższenia CRP mogą być:

• zakażenia (przy czym CRP powyżej 200 mg/l wskazuje na infekcje bakteryjne),
• zawał serca,
• ostre zapalenie trzustki,
• nowotwory złośliwe,
• układowe choroby tkanki łącznej,
• niewydolność nerek,
• zapalenia jelit,
• zabiegi operacyjne.

Największy wzrost stężenia białka C-reaktywnego - ponad 500 mg/l – występuje po rozległych oparzeniach, urazach lub operacjach i w ciężkich zakażeniach bakteryjnych.

Ocena ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych

W ostatnich latach, dzięki opracowaniu wysoce czułego testu hsCRP (high-sensitive CRP), można oznaczać z dużą dokładnością bardzo niskie stężenia białka C-reaktywnego. Test hsCRP pozwala określić ryzyko wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych o podłożu miażdżycowym, np. zawału serca, udaru mózgu czy nagłej śmierci sercowej.

Przyjmuje się, że poziom hsCRP:

• poniżej 1 mg/l oznacza małe ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych,
• 1–3 mg/l – umiarkowane,
• większe niż 3 mg/l – wysokie.

Badania te powinno się wykonywać w okresie wolnym od objawów choroby niedokrwiennej serca i chorób przebiegających ze stanem zapalnym. Oznaczenie hsCRP należy wykonać dwukrotnie, w odstępie dwóch tygodni.

Według badań ( „Znaczenie białka C-reaktywnego w patofizjologii miażdżycy”) ryzyko zawału serca u zdrowych mężczyzn przy stężeniu CRP powyżej 2,1 mg/l wzrasta trzykrotnie, natomiast udaru mózgu dwukrotnie. U osób z rozpoznaną chorobą wieńcową zwiększone ryzyko zawału stwierdzano przy stężeniu CRP powyżej 3 mg/l.

Przeczytaj też:

• Morfologia krwi – co to za badanie, jakie są normy?
• Cholesterol – jakie normy frakcji HDL i LDL
• Hormony tarczycy: tyroksyna i trójjodotyronina
• Poziom cukru we krwi. Jak czytać wyniki?
• Limfocyty – rola w organizmie i odstępstwa od normy

[wp-faq-schema title="Co warto wiedzieć o badaniu CRP"]

Uwaga! Dla wszystkich naszych Czytelników mamy coś naprawdę wyjątkowego. Przygotowaliśmy niezwykle ciekawe quizy z różnych kategorii. Największą niespodzianką jest to, że po rozwiązaniu quizu jest szansa na wygranie nawet 100 tys. złotych! Kliknij i sprawdź.