Hymn PRL powstał z wielkiego strachu. Do dziś chwyta za serce

• 27 listopada 1953 roku na świat przyszła Edyta Geppert. 
• W repertuarze 72-letniej wokalistki znajduje się m.in. utwór "Zamiast".
• Taka jest historia piosenki, która stała się wielkim hitem lat 80.

Edyta Geppert należy do grona najbardziej cenionych polskich wokalistek. Świętująca dziś urodziny artystka przez lata kariery wydała przeboje, które mimo upływu lat wciąż nie tracą na aktualności i chwytają za serce miliony Polaków. Jednym z takich utworów jest wielki hit lat 80. pt. "Zamiast". Mało brakowało, a ten nigdy nie trafiłby do rozgłośni radiowych.

Rozwiąż quiz muzyczny. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

"Zamiast". Tak powstał słynny przebój Edyty Geppert

Utwór "Zamiast" napisała Magda Czapińska. W cytowanym przez Cyfrową Bibliotekę Polskiej Piosenki wywiadzie znana poetka przyznała, że tekst piosenki wpadł jej do głowy w grudniu 1981 roku. Wprowadzony wówczas stan wojenny w Polsce wzbudził w niej wiele emocji.

Straszny czas. [...] Noce spędzone na tuleniu dziecka i liczeniu samochodów wojskowych, kolumnami przejeżdżających naszą ulicą. I jeszcze taki obrazek: szłam z wózkiem, przede mną czterech uzbrojonych żołnierzy. W pewnym momencie ze sklepu z zabawkami wyszedł chłopczyk, któremu mama kupiła plastikowy karabinek. Zobaczył, że ma czterech "przeciwników" i w nich wymierzył. Ci, usłyszawszy terkot zabawki, błyskawicznie się odwrócili i skierowali lufy w naszą stronę. Z takich doświadczeń i w takiej atmosferze powstawał ten wiersz - wspomina Magda Czapińska.

Ze strachu i beznadziei, a także zmartwienia o małą córeczkę, zrodził się tekst, który do dziś porusza tysiące Polaków. Nie tak łatwo jednak było go wydać. Magda Czapińska wspominała, że niedługo po jego napisaniu wysłała go pocztą do Maryli Rodowicz. Kobiety zawarły między sobą umowę, że jeśli poetka napisze coś ważnego, Maryla będzie miała "prawo pierwokupu".

Redakcja poleca

Najbardziej smętny hit lat 70. powstał na jachcie. To jego wizytówka

Hit lat 50. ma korzenie w XVII wieku. Przywędrował aż z Afryki

Niestety, mijały kolejne tygodnie, miesiące, a w końcu także i lata, a Maryla Rodowicz milczała - podobno tekst piosenki nigdy do niej nie dotarł. Jednocześnie sytuacja w naszym kraju uległa rozpogodzeniu. Czapińska uznała, że przesłanie utworu "Zamiast" przestało być aktualne, więc ten na kolejne miesiące trafił do szuflady.

Hit lat 80. do dziś chwyta za serce

Być może nigdy nie poznalibyśmy przeboju, jakim jest "Zamiast", gdyby nie Włodzimierz Korcz. To on wiosną 1984 roku wypatrzył Magdę Czapińską podczas codziennych zakupów i jako dyrektor muzyczny festiwali zaprosił ją do Opola.

Redakcja poleca

Hit lat 60. przyszedł do twórcy we śnie. "O rany, jakie to dobre"

Hit lat 80. Polacy nucą do dziś. Nie było łatwo. "Płytka i banalna"

Tam zobaczyłam absolutnie zjawiskową Edytę Geppert, która śpiewała piosenkę Włodka "Jaka róża, taki cierń" - wspominała poetka.

Wówczas w głowie Magdy Czapińskiej narodziła się myśl, że to właśnie Edyta Geppert mogłaby zaśpiewać utwór "Zamiast". Poetka wyjęła z szuflady zakurzony tekst, dopisała do niego kilka ostatnich wersów i zaniosła Korczowi, który miał zająć się pisaniem melodii.

Redakcja poleca

Hit lat 70. zarażał nostalgią. Nagrali go w spartańskich warunkach

To najbardziej wakacyjny hit lat 60. "Piosenkę przyniosła Osiecka"

Hit PRL stłamsiła cenzura. Nawet po latach wzrusza

Do stworzenia melodii Włodzimierz Korcz miał trzy podejścia. Dopiero za ostatnim razem Magda Czapińska uznała, że tekst idealnie zgrywa się z kompozycją. "Napisałem muzykę na wielkich emocjach" - wspominał po latach muzyk, który stworzył ponadczasowy przebój.

Pogodne lata [PODCAST]

Oswoić przeznaczenie. Pogodne lata #15

0:00

Mimo że Edyta Geppert wykonała utwór "Zamiast" w Opolu w 1985 roku, a słuchacze zdawali się zachwyceni, przebój nie leciał ani w radiu, ani w telewizji. Cenzorom nie przypadł bowiem do gustu, zamknięty w kształt modlitwy, tekst załamanej kobiety. Dopiero z czasem hit lat 80. zdobył rozgłos, na który zasługiwał od początku.