Hit lat 80. Polacy nucą do dziś. Nie było łatwo. "Płytka i banalna"

• "Vabank" był filmowym hitem kina PRL. 
• Produkcji towarzyszyła fenomenalna ścieżka dźwiękowa. 
• Muzykę do "Vabanku" skomponował Henryk Kuźniak. 

"Vabank" to komedia kryminalna w reżyserii Juliusza Machulskiego z 1981 roku. Był to pełnometrażowy debiut fabularny reżysera, który, skończywszy scenariusz do filmu, szukał kolejno osoby, która ów produkcję zrealizuję oraz kogoś, kto dopisze do niej muzykę. Wybór nieprzypadkowo padł na Henryka Kuźniaka.

Rozwiąż quiz muzyczny. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Napisał motyw muzyczny do "Vabanku". Tak początkowo ocenił film

"Chociaż jestem z wykształcenia muzykologiem, to próbowałem swoich sił i w kompozycji" – mówił przed laty cytowany przez Cyfrową Bibliotekę Polskiej Piosenki Henryk Kuźniak. W latach 80. kompozytor był także wykładowcą w łódzkiej filmówce, a jednym z jego studentów był Juliusz Machulski, który zgłosił się do niego ze scenariusz do "Vabanku".

Zawsze z uwagą czytam scenariusz, wtedy staram się nadać jakąś barwę, kolor dźwiękom. Tu byłem znacznie rozczarowany. Opowiastka wydała mi się płytka i banalna. Na szczęście wyczucie miał Jerzy Kawalerowicz, szef zespołu filmowego, w którym "Vabank" miał być w 1981 roku realizowany – opowiadał Henryk Kuźniak.

Gdy przyszło do prac nad muzyką do "Vabanku" okazało się, że produkcja stwarza Kuźniakowi idealne pole do popisu. Kwinto był w końcu trębaczem, a w scenariuszu umieszczono sceny odbywające się w restauracji, w której gra orkiestra.

Redakcja poleca

Hit lat 90. wyprzedził epokę. Sojka stworzył go w godzinę

Zimowego hitu lat 60. nie grali w radiu. Przykre, bo "włożył uczucie"

To jemu "Vabank" zawdzięcza ikoniczną muzykę. Hit lat 80 był eksperymentem

Najpilniejsze było napisanie utworów do scen, w których widać grających muzyków. To właśnie tak w ekspresowym tempie powstał grany przez Jana Machulskiego "Blues na Kwintę" oraz "Parkietowy Ragtime", który wykonywał dansingowy zespół. Oba utwory zostały nagrane z udziałem muzyków Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia.

Film zmontowany. Siadamy i oglądamy, gdzie ma być dopisana muzyka, a Julek mówi, "no to właściwie główne tematy już mamy". Na to ja: "nie, teraz dopiero napiszemy główny temat" – wspomina Henryk Kuźniak.

Jak powiedział, tak zrobił. Po jakimś czasie powstał dynamiczny ragtime do czołówki "Vabanku". Kompozycja, choć przeszła do historii i do dziś pozostaje jednym z najsłynniejszych muzycznych motywów w historii polskiego kina, zainspirowana została stylem dixielandu, który w latach 80. był w Polsce praktycznie nieznany.

Redakcja poleca

To najbardziej wakacyjny hit lat 60. "Piosenkę przyniosła Osiecka"

Hit lat 70. zarażał nostalgią. Nagrali go w spartańskich warunkach

Żeby kompozycja miała odpowiedni klimat, Henryk Kuźniak postanowił sięgnąć po niekonwencjonalne rozwiązania. Muzyk dopilnował, żeby wykonujący partię trąbki, wybitny jazzman, Henryk Majewski, zbytnio nie "jazzował", a dodatkowo poprosił o… rozstrojenie fortepianu. Sam również nie został bierny i zagrał na grzebieniu.

Pogodne lata [PODCAST]

Oswoić przeznaczenie. Pogodne lata #15

0:00

Tak powstała piosenka brzmiała zaskakująco dobrze i przeszła do kanonu polskiej muzyki filmowej. Mimo że dziś na próżno szukać kogoś, kto motywu z "Vabanku" by nie znał, zarówno piosenka, jak i sam film przeszedł bez echa. "Może dlatego, że premiera miała miejsce tuż po ogłoszeniu stanu wojennego?" – zastanawiał się po latach Kuźniak. Jakby nie było, sztuka obroniła się sama i fascynuje do dziś.

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na RadioPogoda.pl!