Błonnik - do czego jest nam potrzebny?

Błonnik znajduje się m.in. w jabłkach, śliwkach i brokułach. Zobacz, dlaczego warto dbać o to, aby nie zabrakło go w naszej diecie.

Naukowa definicja brzmi tak: błonnik to mieszanina substancji o charakterze polisacharydowym (celuloza, hemicelulozy, pektyny, gumy, śluzy) i niepolisacharydowym (ligniny, kutyny). Natomiast bardziej kolokwialnie można powiedzieć, że są to różnorodne substancje, zazwyczaj pochodzenia roślinnego, które nie ulegają trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka oraz zwierząt.

Błonnik i jego wpływ na nasz organizm

Zacznijmy od tego, że błonnik pokarmowy dzieli się na rozpuszczalny i nierozpuszczalny w wodzie. Oba rodzaje składają się z różnych substancji mający określony wpływ na organizm człowieka. Składniki rozpuszczalne wpływają np. na stężenie cholesterolu i glukozy we krwi, a części nierozpuszczalne działają pozytywnie jeśli chodzi o prawidłową perystaltykę jelit oraz dłuższe utrzymanie sytości.

Błonnik ma niebagatelne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania naszego układu pokarmowego. Jeśli zaczyna brakować go w organizmie, mogą pojawiać się takie dolegliwości jak np. zaparcia.

Warto jednak zaznaczyć, że nie należy również przesadzać z suplementacją błonnika. Zbyt duże ilości mogą doprowadzić do niedoborów wapnia, żelaza i cynku, a także słabszego wchłaniania tłuszczów i witamin czy podrażnienia jelit.

Normy Światowej Organizacji Zdrowia wskazują, że dorosła osoba powinna spożywać ok. 25 g błonnika dziennie.

Włączenie go do codziennej diety jest ważne, ponieważ:

• pozwala dłużej zachować sytość
• sprzyja rozwojowi korzystnej dla organizmu mikroflory jelitowej
• wspomaga zachowanie prawidłowej pracy jelit, zapewniając właściwy rytm wypróżnień i zapobiegając zaparciom
• dzięki wspomaganiu prawidłowej perystaltyki, chroni przed rozwojem m.in. uchyłków jelita grubego czy raka jelita grubego
• wpływa na prawidłowe stężenie cholesterolu we krwi
• zmniejsza stężenie glukozy we krwi na czczo oraz wyrównuje poposiłkowy wzrost jej stężenia
• korzystnie wpływa na profilaktykę chorób układu krążenia oraz sprzyja odchudzaniu

Błonnik - gdzie go znajdziemy?

Źródłem błonnika są:

• warzywa (m.in. brukselka, kapusta, marchewka, brokuły)
• owoce i bakalie (m.in. jabłka, banany, gruszki, suszone morele, rodzynki)
• produkty zbożowe (otręby zbożowe, kasze, naturalne płatki zbożowe, musli, niełuskany ryż, pieczywo razowe i żytnie)
• nasiona roślin strączkowych (m.in. soczewica, fasola, groch)

Warto pamiętać, że błonnika nie zawierają m.in. mięso, mleko, jaja, alkohole, masło, oleje i inne produkty tłuszczowe.

Zobacz też:

Źródła potasu w żywności: Jakie są najlepsze? Do czego potas jest potrzebny?

Przeciwwskazania

Dieta bogata w błonnik zalecana jest przede wszystkim przy chorobach takich jak otyłość, cukrzyca, miażdżyca i kamica żółciowa.

Natomiast przeciwwskazaniem do jej stosowania są poważne dolegliwości układu pokarmowego takie jak stany zapalne żołądka, trzustki, dróg żółciowych i jelit (w tym nieswoiste zapalenia jelit), nieżyty przewodu pokarmowego oraz choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy.

Warto również pamiętać, że taka dieta utrudnia przyswajanie takich elementów jak wapń, magnez, żelazo, cynk czy miedź, dlatego osoby m.in. z anemią, wysokim ryzykiem osteoporozy oraz problemami ze strony układu nerwowego, powinny jednocześnie zadbać o dodatkową suplementację tych składników.