Problemy ze snem a ryzyko rozwoju jaskry

Naukowcy z Chin twierdzą, że problemy ze snem, takie jak za dużo lub za mało snu, senność w ciągu dnia, bezsenność i chrapanie mogą zwiększać ryzyko rozwoju jaskry.

O swojej pracy badającej związek zachowań i wzorców snu z ryzykiem tej groźnej choroby oczu poinformowali w czasopiśmie  BMJ Open. Wynika z niej, że osoby, które są zagrożone jaskrą, powinny szczególnie zadbać o jakość swojego snu, natomiast ci, którzy mają problemy ze snem powinni regularnie badać swoje oczy, żeby wykryć ewentualne wczesne objawy tego schorzenia.

Jaskra może prowadzić do utraty wzroku

Jaskra jest częstym schorzeniem oka, w którym dochodzi do uszkodzenia nerwu wzrokowego łączącego oko z mózgiem. Może prowadzić do całkowitej ślepoty, jeśli nie zostanie odpowiednio wcześnie zdiagnozowana i nie jest leczona. Obecnie jest główną przyczyną ślepoty u ludzi, a przewiduje się, że do 2040 roku prawdopodobnie dotknie około 112 milionów osób na całym świecie.

Jak przeprowadzono badanie

Naukowcy postanowili ustalić ryzyko jaskry wśród osób o różnych zachowaniach podczas snu. Wyszczególnili: bezsenność; zbyt długi lub za lub za krótki sen; chronotypy nocne lub poranne („sowy” lub „skowronki”); senność w dzień; i chrapanie. Przebadali 409 053 osoby z brytyjskiego Biobanku, które w momencie rekrutacji do programu w latach 2006-2010 miały od 40 do 69 lat. Każdy z uczestników badania podawał szczegółowe informacje na temat swoich indywidualnych zachowań podczas snu.

Czas trwania snu zdefiniowano jako normalny, gdy mieścił się w przedziale od 7 do 9 godzin na dobę, a gdy był poza tym zakresem - jako zbyt krótki lub zbyt długi. Chronotyp zdefiniowano na podstawie tego, czy osoba określała się bardziej jako poranny skowronek, czy nocna sowa. Wykorzystano informacje o wzorcach snu uczestników, a także podstawowe informacje na temat wieku, płci, stylu życia, wagi, pochodzenia etnicznego, wykształcenia i miejsca zamieszkania. Uczestników monitorowano przez nieco ponad 10,5 roku i w tym czasie zidentyfikowano wśród nich 8690 przypadków jaskry.

Co zwiększało ryzyko jaskry?

Stwierdzono, że zachorowały na nią przede wszystkim osoby starsze, częściej mężczyźni niż kobiety. Wśród chorych więcej było także osób palących tytoń i cierpiących na wysokie ciśnienie krwi lub cukrzycę niż w grupie uczestników, u których nie rozwinęła się choroba.

Badanie wykazało, że zbyt krótki lub za długi sen, bezsenność, chrapanie i częsta senność w ciągu dnia zwiększały ryzyko rozwoju choroby. Osoby, które sypiały poniżej siedmiu godzin na dobę lub powyżej dziewięciu, były o 8% bardziej narażone na zachorowanie, podczas gdy osoby z bezsennością aż o 12%. Osoby, które chrapały, miały o 4% większe ryzyko zachorowania, a osoby, które często były śpiące w ciągu dnia – aż o 20%. Nie zauważono natomiast związku między chronotypem a rozwojem tej choroby.

Jak tłumaczy się związek zaburzeń snu z rozwojem jaskry?

Autorzy pracy podkreślają, że przeprowadzone przez nich badanie jest badaniem obserwacyjnym i jako takie nie może ustalić przyczyny - opierało się na samoocenie, a nie na obiektywnym pomiarze. Poza tym sama jaskra także może wpływać na wzorce snu.

Naukowcy twierdzą jednak, że istnieją wiarygodne biologiczne wyjaśnienia powiązań stwierdzonych między zaburzeniami snu a jaskrą. Ciśnienie wewnątrz oka, kluczowy czynnik w jej rozwoju, wzrasta, gdy osoba leży i gdy hormony snu nie działają prawidłowo, jak to ma miejsce w przypadku bezsenności. Także depresja i lęk, które często idą w parze z bezsennością, mogą zwiększać ciśnienie wewnątrz gałki ocznej, prawdopodobnie z powodu rozregulowanej produkcji kortyzolu.

Również powtarzające się lub przedłużające się epizody niskiego poziomu tlenu komórkowego, spowodowane bezdechem sennym (nagłe zatrzymanie oddychania podczas snu), mogą powodować bezpośrednie uszkodzenie nerwu wzrokowego.

Przeczytaj też:

• Jaskra: Fakty i mity
• Jaskra – objawy, przyczyny, czynniki ryzyka i sposoby zapobiegania
• Zaćma i jaskra – jak je odróżnić
• Zwyrodnienie plamki żółtej – co to za choroba?