Tak miała wyglądać pierwsza "Trylogia" Sienkiewicza. Dlatego nie powstała

2 min. czytania
16.09.2026 11:07
Obserwuj nas na Google

Dokładnie 152 lata temu w Warszawie na świat przyszedł Edward Puchalski, reżyser, filmowiec i scenarzysta. W jego dorobku znalazły się produkcje, takie jak "Trędowata”, "Pod Twoją Obronę" bądź "Przeor Kordecki – obrońca Częstochowy". W 1913 rozpoczął pracę nad pierwszą ekranizacją "Trylogii" Sienkiewicza.

Edward Puchalski urodził się 152 lata temu / Kadr z filmu
fot. Wikimedia / Narodowe Archiwum Cyfrowe / Domena publiczna
  • Edward Puchalski był reżyserem i kierownikiem literackim. Dziś kończyłby 152 lata temu.
  • Zasłynął jako jeden z najsłynniejszych twórców swojego pokolenia.
  • We wczesnych latach 30. XX w. rozpoczął pracę nad "Trylogią" Henryka Sienkiewicza.

Edward Puchalski urodził się 16 września 1874 roku w rodzinie Edwarda P. i Marii z Weinertów. Początkowo pracował jako dziennikarz i współpracował z zespołami amatorskimi na Śląsku. W międzyczasie zajmował się także działalnością literacką. Karierę rozpoczął z wysokiego "C". Wziął na tapet "Trylogię" autorstwa Henryka Sienkiewicza, która składa się z "Ogniem i mieczem", "Potopu" oraz "Pana Wołodyjowskiego". Dlaczego reżyserowi nie udało się ostatecznie dokończyć materiału?

Rozwiąż quiz o literaturze. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Jak dobrze znasz polską literaturę? 16/20 to mus!

1/20 "Widnokrąg", "Traktat o łuskaniu fasoli" i "Ostatnie rozdanie" to książki autorstwa...?

Edward Puchalski miał nakręcić pierwszą "Trylogię" Henryka Sienkiewicza

Na podstawie fragmentów "Potopu" Edward Puchalski nakręcił "Obronę Częstochowy". Zrealizował kilka scen atelierowych rozgrywających się między innymi w dworze Billewiczów, Kmicica, w gabinecie Radziwiłła w Kiejdanach, w sali balowej, a także w namiocie Millera.

Oleńkę Billewiczówną zagrała Maria Dulęba, a pułkownika Michała Wołodyjowskiego – Stefan Jaracz. W obsadzie znaleźli się także Aleksander Zelwerowicz (Jan Onufry Zagłoba), Bronisław Oranowski (Andrzej Kmicic), Lucjan Wiśniewski (Jan Skrzetuski) i Seweryna Broniszówna (Anna Borzobochata).

Zdjęcia plenerowe w Częstochowie nie odbyły się, gdyż władze rosyjskie uniemożliwiły dalszą pracę nad filmem. Nie udzieliły zgody Edwardowi Puchalskiemu, aby w filmie "Obrona Częstochowy" udział wzięli wojskowi ani polscy statyści.

Redakcja poleca

Niedokończony film opracowano w Rosji w 1914 roku. Reżyser Piotra Czardynina wykorzystał materiały Puchalskiego Iwanem Mozżuchinem w roli Kmicica.

Dziś kończyłby 152 lata. Taki dorobek po sobie zostawił

Edward Puchalski podczas I wojny światowej pracował w wytwórniach filmowych w Rosji. Gdy wrócił do kraju, stał się jednym z najbardziej znanych reżyserów.

Był autorem filmów, takich jak: "Trędowata”, Pod Twoją Obronę", "Iwonka", "Przeor Kordecki – obrońca Częstochowy" czy "Rok 1863".

Edward Puchalski zmarł 8 listopada 1942 roku w Warszawie.

Źródła: RadioPogoda.pl, Filmpolski.pl, Encyklopediateatru.pl