136 lat później najpiękniejszy cytat Wokulskiego wciąż pozostaje niepokonany

• 136 lat od wydania "Lalki" ten cytat wciąż budzi emocje.
• Stanisław Wokulski porównał człowieka do ćmy.
• Sprawdź, co miał na myśli bohater powieści Bolesława Prusa.

"Lalka" Bolesława Prusa to jedna z najsłynniejszych polskich powieści. Nie ma w kraju drugiej książki, która tak mocno zakorzeniła się w zbiorowej świadomości. Publikowana w latach 1887-1889, od dziesięcioleci znajduje się w kanonie szkolnych lektur i trudno wyobrazić sobie maturę z języka polskiego bez znajomości losów Stanisława Wokulskiego, Izabeli Łęckiej czy Ignacego Rzeckiego.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Wokulski, którego nie można zapomnieć

Stanisław Wokulski pozostaje jednym z najbardziej fascynujących bohaterów polskiej literatury. Z jednej strony jest przedsiębiorcą i człowiekiem sukcesu, z drugiej romantykiem gotowym poświęcić wszystko dla miłości. To właśnie ta wewnętrzna sprzeczność sprawia, że jego historia nie starzeje się mimo upływu lat.

Wokulski nie jest bohaterem idealnym. Popełnia błędy, daje się ponieść emocjom i często działa wbrew zdrowemu rozsądkowi. Dlatego tak łatwo odnaleźć w nim samego siebie. Każdy choć raz w życiu dążył do czegoś, co wydawało się nieosiągalne, albo angażował się w relację, mimo że rozsądek podpowiadał ostrożność.

Najpiękniejszy cytat z "Lalki"

W drugim tomie powieści, w rozdziale "W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy", Wokulski wypowiada do Heleny Stawskiej słowa, które wielu czytelników uważa za najpiękniejszy i najbardziej uniwersalny cytat w całej książce:

Człowiek jest jak ćma: na oślep rwie się do ognia, choć go boli i choć się w nim spali. Robi to jednak dopóty – dodał po namyśle – dopóki nie oprzytomnieje. I tym różni się od ćmy…

To zdanie jest wyjątkowe, ponieważ streszcza nie tylko losy samego Wokulskiego, ale też uniwersalne ludzkie doświadczenie. Ćma leci do płomienia instynktownie i nie potrafi się zatrzymać. Człowiek również często podąża za uczuciami, pragnieniami czy marzeniami, które mogą przynieść cierpienie. Różnica polega jednak na tym, że człowiek może zrozumieć własne błędy i wyciągnąć z nich wnioski.

Dlaczego ten cytat nadal porusza?

Wokulski wypowiada te słowa jako człowiek doświadczony przez życie i miłość. Jego uczucie do Izabeli Łęckiej popycha go do rzeczy niezwykłych. Zdobywa majątek, walczy o uznanie arystokracji i podporządkowuje całe życie jednemu celowi. Im bardziej jednak zbliża się do spełnienia marzeń, tym wyraźniej dostrzega, że rzeczywistość nie odpowiada jego wyobrażeniom.

Redakcja poleca

Jedna z najlepszych polskich powieści na ekranie. To zdradza plakat do nowej "Lalki"

Już niedługo nowa "Lalka" trafi do kin. Znamy datę premiery

Właśnie dlatego cytat o ćmie jest czymś więcej niż refleksją o miłości. To opowieść o ludzkiej naturze. O tym, że często gonimy za iluzjami, idealizujemy ludzi, przeceniamy własne możliwości albo uparcie dążymy do celów, które nie przyniosą nam szczęścia. Dopiero doświadczenie pozwala "oprzytomnieć" i spojrzeć na świat inaczej.

Fenomen, który trwa od pokoleń

Popularność "Lalki" jest ewenementem. Niewiele XIX-wiecznych powieści potrafi zainteresować zarówno uczniów przygotowujących się do matury, jak i dorosłych czytelników wracających do książki po latach. Jedni widzą w niej historię niespełnionej miłości, inni traktują ją jako obraz społeczeństwa, a jeszcze inni odnajdują w niej ponadczasowe refleksje o ambicji, pieniądzach i marzeniach.

Nowe adaptacje pokazują, że historia Wokulskiego nadal fascynuje współczesnych odbiorców. Choć od pierwszego wydania minęło już 136 lat, emocje bohaterów pozostają zaskakująco bliskie współczesnemu człowiekowi.

Redakcja poleca

"Lalka" z nową okładką. Twórcy przygotowali niespodziankę

Jest drugi zwiastun "Lalki". "Wisienka na artystycznym torcie"

I być może właśnie dlatego słowa o ćmie i ogniu wciąż pozostają niepokonane. Bo niezależnie od epoki ludzie nadal kochają, marzą, popełniają błędy i próbują odnaleźć drogę do szczęścia. A Stanisław Wokulski opisał ten proces lepiej niż niemal ktokolwiek inny w polskiej literaturze.

Źródła: RadioPogoda.pl, Wiki quote, "Lalka" B. Prus