To arcydzieło, za które dostała Nobla. Polacy nie wiedzą, że zrobiła to jako pierwsza

2 min. czytania
17.09.2026 09:10
Obserwuj nas na Google

Sigrid Undset odmieniła oblicze powieści historycznej, nakreślając monumentalne dzieło o dawnym życiu Północy. W 1928 roku została trzecią kobietą i pierwszą Norweżką, która zdobyła literacką Nagrodą Nobla. Akademia Szwedzka uhonorowała ją tym wyróżnieniem za "niezapomniany opis skandynawskiego średniowiecza".

Sigrid Undset była pierwszą Norweżką, która zdobyła literackiego Nobla
fot. Wikimedia / Ernest Rude / Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0
  • Sigrid Undset była norweską powieściopisarką i nowelistką. W 1928 roku otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury.
  • Międzynarodową rozpoznawalność przyniósł jej cykl powieści "Krystyna, córka Lavransa" i "Olaf syn Auduna".
  • Opowieść o skandynawskim średniowieczu zmieniła spojrzenie na cały gatunek: "ożywia zarówno społeczności, jak i jednostki".

Sigrid Undset przyszła na świat 20 maja 1882 roku w Kalundborgu w Danii jako córka norweskiego archeologa. Była dzieckiem, gdy przeprowadziła się z rodziną do Kristianii w Norwegii. Ze względu na trudną sytuację ekonomiczną, musiała porzucić nadzieję na wykształcenie uniwersyteckie. Po ukończeniu szkoły podstawowej i szkoły handlowej, nastoletnia Undset rozpoczęła pracę w biurze. Na co dzień pracowała jako sekretarka, a nocą – pisała.

Rozwiąż quiz o literaturze. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Jak dobrze znasz polską literaturę? 16/20 to mus!

1/20 "Widnokrąg", "Traktat o łuskaniu fasoli" i "Ostatnie rozdanie" to książki autorstwa...?

Sigrid Undset zaczęła pisać dzięki rodzicom

Jak się okazuje, na twórczość Sigrid Undset wpływ wywarło każde z rodziców. Jej matka miała tę samą słabość do literatury duńskiej, szczególnie do pieśni ludowych i opowieści pisarza Steena Steensena Blichera. Z kolei ojciec Undset zapoznał ją z historią i archeologią nordyckiego średniowiecza.

Nic zatem dziwnego, że Sigrid Undset podjęła pierwsze próby literackie w młodości. Początkowo skupiała się na losach współczesnych, silnych kobiet walczących o emancypację.

Z czasem całą uwagę poświęciła średniowiecznemu życiu na Północy. Międzynarodową rozpoznawalność przyniosło jej monumentalne dzieło pod tytułem "Krystyna, córka Lavransa". Zbiór składa się z trzech części: "Wianek" (1920), "Żona" (1921) i "Krzyż" (1922).

Redakcja poleca

Laureatka literackiego Nobla wydała "Krystynę, córkę Lavransa"

"Krystyna, córka Lavransa" ukazała się jako dopełnienie powieści "Olaf syn Auduna". Wspomniane tytuły przyniosły pisarce Literacką Nagrodę Nobla w 1928 roku.

"Krystyna, córka Lavransa" porusza tematy honoru, wiary religijnej i wspólnego życia kobiet i mężczyzn w XV-wiecznej Norwegii. Dzięki solidnej wiedzy historycznej, głębokiej psychologicznej wnikliwości, żywej wyobraźni i energicznemu językowi, Undset ożywia zarówno społeczności, jak i jednostki – czytamy na stronie Nobelprize.org.

Sigrid Undset była żoną malarza Andersa Castusa Svarstada, z którym miała troje dzieci. Po rozwodzie z mężem nawróciła się na katolicyzm. W 1928 roku została świecką dominikanką i przyjęła imię Olafa.

Sigrid Undset zmarła 10 czerwca 1949 roku
fot. Wikimedia / Anders Beer Wilse / Public domain / Sigrid Undset zmarła 10 czerwca 1949 roku

Sigrid Undset zmarła 10 czerwca 1949 roku w norweskim Lillehammer. W chwili śmierci miała 67 lat.

Źródła: RadioPogoda.pl, Nobelprize.org, Norwegianamerican.com, Fundacja.wolnelektury.pl