Ten przebój lat 60. został hitem. Był satyrą na polski bigbit

• Utwór "Tylko wróć" był częścią satyrycznego wątku w serialu "Wojna domowa" (1967 rok).
• Autor tekstu, Wojciech Młynarski, stworzył młodzieżowy, inteligentny i radosny tekst.
• Muzyka, choć prosta, stała się klasycznym przykładem młodzieżowego rock and rolla.

Rok 1967. Na ekranach telewizorów króluje serial "Wojna domowa" – pełna humoru i życiowych spostrzeżeń opowieść o relacjach między młodym pokoleniem a dorosłymi. W jednym z odcinków główny bohater postanawia napisać piosenkę. Zaczyna od dramatycznych słów "Tak mi źle", co budzi niepokój jego matki. Ostatecznie okazuje się, że to nie wyraz zdrowotnych problemów, lecz przejaw młodzieńczego buntu i egzystencjalnego bólu.

Rozwiąż quiz muzyczny. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

W odcinku serialu "Wojna domowa" pada wiele spostrzeżeń na temat tego, jak powinna wyglądać przebojowa piosenka tamtych czasów. Ma być smutna, szybka, o nieszczęśliwej miłości, a do tego rozgrywać się "gdzieś na prowincji, najlepiej nad wodą, w fatalnej pogodzie". Te ironiczne uwagi oddawały rzeczywistość polskiego bigbitu, w którym młodzi artyści często sami pisali teksty, nie zawsze z satysfakcjonującym efektem.

"Wojna domowa" drwiła z muzycznych trendów PRL

Twórcy serialu "Wojna domowa" postanowili jednak, jak na ironię, powierzyć napisanie piosenki profesjonaliście. Pierwotnie miało to być zadanie Ludwika Jerzego Kerna, ale ze względu na napięte terminy i konieczność szybkich konsultacji wybrano Wojciecha Młynarskiego. Był to strzał w dziesiątkę – tekst "Tylko wróć" doskonale wpisywał się w młodzieżową stylistykę, ale jednocześnie zachwycał humorem i błyskotliwymi obserwacjami.

Młynarski wplótł w piosenkę autentyczne odniesienia do ówczesnych trendów. W tekście pojawia się m.in. "bitels but", czyli modny wówczas rodzaj obuwia. Pada też odniesienie do słynnego warszawskiego szewca Beczki, który – jak wiedział każdy młody fan muzyki – robił najlepsze "rollingstonki".

Redakcja poleca

Tak powstał hit lat 70. Wszystko zaczęło się w Świnoujściu

Hit lat 80. był symbolem wakacji. "Lato, słońce, pierwsza miłość"

Za stronę muzyczną odpowiadał Jerzy "Duduś" Matuszkiewicz. Choć z dystansem podchodził do swojej kompozycji, nazywając ją "prościutką melodyjką", to jednak stworzył pełen energii rock and rollowy przebój.

Wszyscy mówią mi, że to najprawdziwszy rock and roll, ale ja nie pisałem rock and rolla. Zresztą, wtedy to się chyba tak nawet nie nazywało. Napisałem po prostu młodzieżowy, z mojego punku widzenia, banalny muzycznie, kawałek — mówił.

Wojciech Gąssowski nagrał ten wielki przebój

W wersji serialowej utwór wykonał Krzysztof Janczar, odtwórca głównej roli. Jednak na potrzeby profesjonalnego nagrania piosenkę powierzono Wojciechowi Gąssowskiemu, któremu towarzyszył Roman Hoszowski.

Gąssowski wspominał, że propozycja przyszła nagle – był wtedy na występach w Łodzi, kiedy zadzwoniono z produkcji "Wojny domowej" z prośbą o nagranie utworu. Towarzyszył mu zespół Chochoły, a na organach zagrał Marian Zimiński.

Dudusia już znałem, Jurka Gruzę też, spotykaliśmy się na basenie Legii, Romka Hoszowskiego też, bo razem wygraliśmy konkurs "Szukamy młodych talentów", organizowany przez Czerwono-Czarnych. Byłem na występach w Łodzi z Polanami, kiedy zadzwoniono z produkcji filmu, żebym przyjeżdżał nagrać piosenkę. Duduś nauczył mnie melodii i nagraliśmy to. Nie jestem pewien, ale chyba akompaniowały mi Chochoły, a już na pewno na organach grał Marian Zimiński. Piosenka stała się popularna, również za granicą, tak, że śpiewałem ją w... Związku Radzieckim — mówił Gąssowski, cytowany przez BilbiotekaPiosenki.pl.

Pogodne lata [PODCAST]

Dziecięce gwiazdy PRL. Pogodne lata #01

0:00

Choć minęły dekady od emisji "Wojny domowej", utwór nie stracił swojego uroku. Co więcej, doczekał się wielu interpretacji. Wojciech Gąssowski kilka lat temu odświeżył go w bardziej rockandrollowym stylu, a kolejne pokolenia muzyków również po niego sięgały. 

Gdyby "Kocmołuchy" z "Wojny domowej" pisały tę piosenkę dziś, pewnie brzmiałaby trochę inaczej. Jednak duch ironii i młodzieńczego buntu, który tchnął w nią Młynarski, pozostaje niezmiennie aktualny.

Źródło: RadioPogoda.pl, BibliotekaPiosenki.pl, Wikipedia