Wirus Epsteina-Barr (EBV) - jak można się zarazić, jakie objawy

Wirus Epsteina-Barr (EBV) jest jednym z najpowszechniejszych ludzkich wirusów - większość ludzi na całym świecie zaraża się nim w jakimś momencie swojego życia. Najczęściej zakażenie przechodzi się bezobjawowo. Reaktywowany EBV jest jednym z głównych czynników ryzyka long COVID.

Wirus Epsteina-Barr znany jest również jako ludzki herpeswirus 4. Należy do rodziny wirusów opryszczki. Jego nazwa pochodzi od nazwisk Michaela Epsteina i Yvonne Barr, którzy odkryli go w 1964 roku. EBV rozprzestrzenia się najczęściej przez płyny ustrojowe, głównie przez ślinę. Może powodować mononukleozę zakaźną.

Objawy zakażenia wirusem Epsteina-Barr

Wiele osób zaraża się wirusem EBV w dzieciństwie. Zakażenia wirusem EBV u dzieci zwykle nie powodują objawów lub objawy są nie do odróżnienia od innych łagodnych, krótkotrwałych chorób wieku dziecięcego. Ludzie, u których występują objawy zakażenia wirusem EBV, zwykle jako nastolatki lub dorośli, wracają do zdrowia w ciągu dwóch do czterech tygodni. Jednak niektórzy ludzie mogą odczuwać zmęczenie przez kilka tygodni lub nawet miesięcy.

Do objawów zakażenia wirusem EBV należą:

• zmęczenie
• gorączka
• zapalenie gardła
• obrzęk węzłów chłonnych w szyi
• powiększona śledziona
• obrzęk wątroby
• wysypka

Po zakażeniu wirus EBV staje się utajony, czyli nieaktywny, ale w niektórych przypadkach może się ponownie aktywować. Nie zawsze powoduje to objawy, ale osoby z osłabionym układem odpornościowym są bardziej narażone na wystąpienie objawów, jeśli wirus się reaktywuje.

Jakie choroby może wywołać wirus Epsteina-Barr

Wirus atakuje przede wszystkim limfocyty B, w których ukryta forma zakażenia trwa do końca życia.

Gdy pierwszy kontakt z wirusem Epsteina-Barr nastąpi w okresie dojrzewania lub później, może on wywołać mononukleozę zakaźną zwaną też chorobą pocałunków.

Wirus ten może powodować różne podtypy chłoniaków, m.in. odpowiada za endemiczną postać chłoniaka w Afryce Równikowej zwaną chłoniakiem Burkitta, oraz raka jamy nosowo-gardłowej. Ryzyko wystąpienia chłoniaków związanych z zakażeniem EBV rośnie u osób po przeszczepach, chorych na AIDS oraz pacjentów w immunosupresji.

Wskazuje się go także jako możliwy czynnik wystąpienia zespołu przewlekłego zmęczenia i depresji.

Ostatnio naukowcy wykazali, że reaktywacja wirusa Epsteina-Barr jest jednym z głównych czynników ryzyka long COVID.

Jak można się zakazić

Wirus Epsteina-Barr rozprzestrzenia się najczęściej poprzez płyny ustrojowe, zwłaszcza ślinę. Jednak EBV można również zarazić się przez krew i nasienie podczas kontaktów seksualnych, transfuzji krwi i przeszczepień narządów.

EBV można przenosić za pomocą przedmiotów, takich jak szczoteczka do zębów lub szklanka, których ostatnio używała zarażona osoba, a także zabawki małych dzieci, które się ślinią. Wirus może przetrwać na przedmiotach, dopóki są one wilgotne.

Jak się diagnozuje zakażenie

Diagnozowanie infekcji wirusem Epsteina-Barr może być trudne, ponieważ objawy są podobne do innych chorób. Zakażenie wirusem EBV można potwierdzić badaniem krwi wykrywającym przeciwciała. Blisko 90 proc. dorosłych ma przeciwciała, które wskazują na obecne lub przebyte zakażenie wirusem EBV.

Zapobieganie i leczenie

Nie ma szczepionki chroniącej przed zakażeniem EBV. Można się chronić, nie całując ani nie dzieląc się napojami, jedzeniem lub przedmiotami osobistymi, takimi jak szczoteczki do zębów, kubki czy sztućce, z osobami zakażonymi wirusem Epsteina-Barr .

Nie ma specyficznego leczenia EBV, można jedynie złagodzić objawy poprzez:

• picie płynów, aby organizm był dobrze nawodniony,
• odpoczywanie,
• przyjmowanie dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych.

Przeczytaj też:

• Long COVID: Kogo dotyka? Jakie są czynniki ryzyka?
• Grypa: Objawy, leczenie, powikłania
• Zespół PANDAS: Co warto o nim wiedzieć?
• Choroba bostońska: Objawy, leczenie, zapobieganie
• Kleszczowe zapalenie mózgu – objawy, zapobieganie