REM i NREM. Co się dzieje w tych fazach snu

Inteligentne zegarki, opaski i aplikacje na smartfony monitorują naszą aktywność fizyczną oraz sen. Dzięki nim możemy dowiedzieć się, jak długo śpimy w fazie REM, a jak długo w NREM. Sprawdź, co dzieje się z naszym organizmem podczas poszczególnych faz snu.

Dwie fazy snu: REM i NREM

Istnieją dwie podstawowe fazy snu: sen z szybkimi ruchami gałek ocznych REM (rapid eye movement) i sen NREM (non-rapid eye movement). Faza snu NREM ma trzy różne etapy. Każdy jest powiązany z określonymi falami mózgowymi i aktywnością neuronów. Podczas typowej nocy kilka razy przechodzimy przez fazy snu NREM i REM, z coraz dłuższymi i głębszymi fazami REM występującymi nad ranem.

Stadia fazy snu NREM

• N1 – 1. stadium snu NREM to przejście od czuwania do snu. Podczas tego krótkiego okresu trwającego kilka minut relatywnie lekkiego snu bicie serca, oddech i ruchy oczu są spowolnione, a mięśnie rozluźniają się z okazjonalnymi drganiami. Fale mózgowe stają się wolniejsze niż podczas dziennego czuwania.
• N2 – 2. stadium snu NREM to okres lekkiego snu przed wejściem w głębszy sen. Bicie serca i oddech są powolne, a mięśnie rozluźniają się jeszcze bardziej. Temperatura ciała spada, a ruchy oczu ustają. Aktywność fal mózgowych zwalnia, ale charakteryzuje się krótkimi wyładowaniami elektrycznymi. To stadium zapewniające odpoczynek fizyczny i psychiczny powtarza się w fazie NREM częściej niż inne stadia.
• N3 – 3. stadium snu NREM to okres głębokiego snu, dzięki któremu rano możemy poczuć się wypoczęci. Występuje w dłuższych okresach w pierwszej połowie nocy. Podczas tego stadium snu bicie serca i oddech są spowolnione do najniższego poziomu. Mięśnie osoby śpiącej są rozluźnione i może być trudno ją obudzić. Fale mózgowe stają się jeszcze wolniejsze. W tym stadium osoba śpiąca wypoczywa fizycznie, konsoliduje się też jej pamięć deklaratywna związana np. z uczeniem się.

Sen REM

Sen REM pojawia się po raz pierwszy około 90 minut po zaśnięciu. Oczy osoby śpiącej poruszają się szybko z boku na bok za zamkniętymi powiekami. Aktywność fal mózgowych o mieszanej częstotliwości zbliża się do tej obserwowanej podczas czuwania. Oddech staje się szybszy i nieregularny, a tętno i ciśnienie krwi wzrastają do poziomów bliskich czuwania. Większość snów ma miejsce podczas fazy REM, chociaż niektóre mogą również wystąpić podczas snu NREM. Mięśnie ramion i nóg zostają chwilowo sparaliżowane, co uniemożliwia spełnianie marzeń. Ta faza ma kluczowe znaczenie dla pamięci i nastroju. Wraz z wiekiem śpimy krócej w fazie REM. Konsolidacja pamięci najprawdopodobniej wymaga zarówno snu NREM, jak i REM.

Cykle snu

Fazy snu NREM i REM w trakcie nocy następują po sobie cyklicznie, tworząc tak zwane cykle snu. Kolejność stadiów snu w trakcie cyklu snu jest zwykle następująca:

N1->N2->N3->N2->REM.

Każdy cykl snu kończy się zazwyczaj krótkim wybudzeniem. W ciągu nocy możemy budzić się ok. 10-30 razy, jednak wybudzenia te są zazwyczaj na tyle krótkie, że nawet ich nie pamiętamy. Aby wypocząć, potrzebujemy w trakcie nocy zazwyczaj 4–6 cykli snu. Sen w pierwszej połowie nocy cechuje się dużą ilością snu głębokiego – stadium N3. W drugiej połowie nocy, po zakończeniu trzech cykli snu, u osób dorosłych, które nie cierpią na niedobór snu, sen głęboki najczęściej już nie występuje. Zwiększa się natomiast czas snu REM i stadium N2 fazy NREM.

Przeczytaj też

• Bezdech senny: Czy i jak można go leczyć?
• Bezdech senny – co to takiego i dlaczego jest groźny?
• Chrapanie a życie erotyczne
• Chrapanie. Kto najczęściej chrapie?
• Jak poprawić swój sen [PORADY]

[wp-faq-schema title="Co warto wiedzieć o fazach snu"]