advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

To ukrywał Wiesław Gołas. Dziś Polacy nie mają pojęcia

3 min. czytania
09.10.2025 19:17
Zareaguj Reakcja

Wiesław Gołas to jeden z najsłynniejszych aktorów PRL. Artysta, który na przestrzeni lat wykreował dziesiątki postaci, zapisał się na kartach polskiej kinematografii. Na ekranie bawił i wzruszał. Dziś wspominany jest jako ikona polskiej sceny.

Narodowe Archiwum Cyfrowe
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
  •  9 października 1930 roku na świat przyszedł Stanisław Gołas. 
  • Przez lata kariery aktor wykreował ponad sto postaci na ekranie i deskach teatrów. 
  • Artysta był także współtwórcą kabaretu "Koń" i gwiazdą kabaretu "Dudek".

"Prawo i pięść", "Czterej pancerni" czy "Alternatywy 4" to tylko niektóre z produkcji, w jakich na przestrzeni lat miał okazję wystąpić Wiesław Gołas. Wedle źródeł w filmografii aktora znajduje się ponad 120 filmów i seriali, w których ten bawił do łez i niejednokrotnie wzruszał, stając się ikoną polskiej sceny.  

Rozwiąż quiz filmowy. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Aktorzy z PRL łamali serca tysięcy Polek. Rozpoznasz chociaż 15/20?

CC BY-SA 4.0 / Edward Hartwig / Narodowe Archiwum Cyfrowe
1/20 Co to za aktor?

Wiesław Gołas był wybitnym aktorem. Od urodzenia niósł radość 

Choć w oficjalnych dokumentach aktora widnieje data 4 października, tak naprawdę Wiesław Gołas przyszedł na świat 5 dni później, 9 października 1930 roku. Skąd ta pomyłka? Artysta rozwiał te wątpliwości w książce swojej córki Agnieszki Gołas-Ners pt. "Gołas". 

Oficjalnie, urzędowo, urodziłem się 4 października 1930 r. w Kielcach, a naprawdę — 9 października. Przy chrzcie pijany organista wpisał do mojej metryki błędną datę, i tak już zostało - wspominał aktor.  

Okazuje się jednak, że jego życiowy kabaret zaczął się jeszcze wcześniej, zanim doszło do chrztu. Wiesław Gołas miał być bowiem uśmiechnięty od samego momentu narodzin. Dlatego bawił i rozśmieszał ludzi już od pierwszych sekund swojego życia.

Redakcja poleca
Mama mi opowiadała, że po pierwszym klapsie, jaki daje się noworodkowi, nie zapłakałem, ale roześmiałem się głośno. W karierze odbierającej poród doświadczonej akuszerki byłem pierwszym przypadkiem ryczącego ze śmiechu noworodka - wspominał aktor.  

Wspomnienia z czasów wojny  

Okres dzieciństwa Wiesława Gołasa przypadł na okres II wojny światowej. Wówczas przyszły aktor wstąpił do Szarych Szeregów i m.in. brał udział w akcjach zdobywania broni. Przeżył także aresztowanie oraz brutalne śledztwo.  

Tak, to siedzi w człowieku na zawsze. Byłem w Szarych Szeregach, mam kilka odznaczeń, legitymację AK-owską. Byłem najmłodszy z całej grupy. Starsi koledzy zawsze mówili: "Wiesiek wszystko potrafi". Gdy dziś wspominam tamte sytuacje, to aż się dziwię, że przeżyłem — powiedział Gołas Jakubowi Wątorowi.

Wielokrotnie też wystawiał się na ogromne ryzyko i stąpał po kruchym lodzie. Tak się jednak składało, że zwykle dopisywało mu szczęście i z większości sytuacji wychodził bez szwanku.

Kiedyś, tuż przed godziną policyjną, szedłem z bronią zawiniętą w gazety pod pachą, a w drugiej ręce miałem walizkę z ważnymi dokumentami. Wchodziłem na schody przy kieleckiej katedrze, a przede mną wyrósł gestapowiec. Chciałem przeskoczyć dwa schodki, ale się potknąłem i wywróciłem. Broń i walizkę jednak twardo trzymałem. Wtedy ten mężczyzna wziął mnie pod łokieć i podniósł. Gdyby mu się trochę ręka obsunęła, to poczułby to żelastwo, które niosłem i mogło być po mnie — wspominał.

Pewnego razu wpadł jednak podczas kradzieży broni. Trafił do celi i był torturowany. "Już nie miałem siły i modliłem się, żeby bomba trafiła w nasze więzienie" - tłumaczył córce. Gdy okupacja się zakończyła, studiował w warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i wkrótce po raz pierwszy stanął na scenie.  

Redakcja poleca

Był gwiazdą kina PRL. Wykreował ponad 100 postaci  

Wedle źródeł w filmografii Wiesława Gołasa znajduje się ponad 120 filmów i seriali. Aktor był także współtwórcą kabaretu i gwiazdą kabaretu "Dudek". Choć kojarzony jest głównie z postaciami komediowymi, m.in. Tomka Czereśniaka z "Czterech pancernych i psa", potrafił zagrać wszystko.  

Jeden z aktorów jest po prostu sensacyjny (nazywa się Wiesław Gołas) i umie wszystko: grać komedię - oczywiście, ale także śpiewać, tańczyć, grać pantomimę i pojedynkować się tak, jak nikt się na naszych scenach nie pojedynkuje – pisali o nim we francuskiej prasie. 

Przez lata Wiesław Gołas nie schodził ze sceny, kreując przy tym role, które zapisały się na kartach filmowej historii naszego kraju. Po raz ostatni na ekranie pojawił się w 1995 roku w "Szabli od komendanta" Jana Jakuba Kolskiego. Dwadzieścia lat później definitywnie zakończył karierę. 

Pogodne lata [PODCAST]
Pierwsza amantka polskiego kina. Pogodne lata #12
play play
replay
forward
volume volume
0:00

W 2020, a następnie 2021 roku Wiesław Gołas doznał dwóch udarów mózgu, w wyniku których zmarł 9 września 2021 roku - miesiąc przed swoimi 91. urodzinami. 

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na RadioPogoda.pl!