advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Był gwiazdą "Chłopów". Mało kto wiedział, że ma za sobą ucieczkę z Auschwitz

2 min. czytania
29.05.2025 05:35
Zareaguj Reakcja

August Kowalczyk zostanie zapamiętany przez kolejne pokolenia wielbicieli polskiego kina m.in. dzięki roli w "Chłopach". Jednak nie wszyscy fani tego znakomitego aktora zdają sobie sprawę, jak tragiczną miał za sobą przeszłość. Ocalił życie tylko dzięki ucieczce z obozu koncentracyjnego. 

August Kowalczyk w serialu "Chłopi"
fot. kadr z filmu "Chłopi" (TVP VOD)
  • August Kowalczyk w PRL był prawdziwą gwiazdą kina i telewizji.
  • Zdobył uznanie m.in. dzięki roli w produkcji "Chłopi". 
  • Niewielu widzów wiedziało, że zbiegł z obozu koncentracyjnego. 

August Kowalczyk przyszedł na świat 15 sierpnia 1921 roku i początkowo planował zostać nie aktorem, a – księdzem. Marzenia przyszłego gwiazdora kina, by wstąpić do seminarium duchownego, zniweczył jednak wybuch II wojny światowej. 

Rozwiąż quiz o "Chłopach" i "Krzyżakach". Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Kartkówka z lektur. "Krzyżacy" czy "Chłopi"?

Kadr z filmu
1/20 Z jakiego filmu na podstawie powieści pochodzi ten kadr?

August Kowalczyk wojnę przeżył cudem

Ostatecznie August Kowalczyk podjął decyzję, że wstąpi do armii polskiej we Francji. Młody mężczyzna został jednak przyłapany na próbie nielegalnego przekroczenia granicy ze Słowacją. Tak rozpoczął się koszmar, który miał kłaść się cieniem na reszcie życia Kowalczyka. Wysłano go bowiem do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. 

Redakcja poleca

August Kowalczyk nie zamierzał jednak podporządkować się woli swoich oprawców, m.in. utrzymując kontakty z ludnością cywilną Oświęcimia. Za karę przeniesiono go do dożywotniej kompanii karnej. Hitlerowcy zapewne sądzili, że decyzja złamie buntowniczego ducha młodego Polaka. Ten jednak wykorzystał okazję, którą były prace przy budowie rowu melioracyjnego, by zbiec.

Okoliczne kobiety znalazły Kowalczyka, kiedy ten ukrywał się w zbożu. Szczęśliwie nie zamierzały donosić na młodego zbiega okupantowi. Zamiast tego dostarczyły mu damskie stroje, dzięki którym mógł zmylić pogoń, a także wskazały bezpieczne kryjówki. Kolejne siedem tygodni uciekinier spędził na poddaszu jednego z domów w miejscowości Bojszowy, by, po zdobyciu fałszywych dokumentów, wyjechać na Górny Śląsk. 

Dla Polaków był wójtem z "Chłopów"

Ostatecznie August Kowalczyk uznał, że jego powołaniem nie jest kapłaństwo, ale... aktorstwo! 9 listopada 1945 roku oficjalnie zadebiutował na deskach teatralnych, a już trzy lata później zdał  aktorski egzamin eksternistyczny. 

Na liście filmów i seriali, w których zagrał August Kowalczyk, są m.in. "Stawka większa niż życie", "Rękopis znaleziony w Saragossie", "Janosik" czy "Chłopi". W tej ostatniej produkcji Kowalczyk wcielił się w postać wójta, jednego z najbardziej nielubianych bohaterów adaptacji dzieła Władysława Reymonta. Pozornie przyjaciel Macieja Boryny, w rzeczywistości "dybał" na jego piękną żonę Jagnę. 

Pogodne lata [PODCAST]
Anioł czy diabeł? Pogodne lata #05
play play
replay
forward
volume volume
0:00

August Kowalczyk na emeryturę przeszedł w 1981 roku. Ostatnie lata życia spędził, starając się poszerzać świadomość innych na temat okupacji hitlerowskiej oraz dzielić swoimi przeżyciami z okresu pobytu w obozie. Właśnie w Oświęcimiu odszedł z tego świata 29 lipca 2012 r., na kilkanaście dni przed 91. urodzinami. 

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na RadioPogoda.pl!