Demencja: Czy aktywność fizyczna lub poznawcza może jej zapobiegać?

Światowa Organizacja Zdrowia oszacowała niedawno, że ponad 55 milionów ludzi na świecie cierpi na demencję, a liczba ta wzrośnie do 78 milionów do 2030 r. i do 139 milionów do 2050 r. Co można zrobić, aby nie stać się jedną z jej ofiar?

Według dwóch nowych badań przeprowadzonych przez naukowców z Rush University w Chicago, na rozwój choroby Alzheimera, czyli najczęstszej przyczyny demencji, rzeczywisty wpływ może mieć aktywność poznawcza i fizyczna.

Aktywność poznawcza a wiek zachorowania na chorobę Alzheimera

W pierwszym badaniu przeprowadzonym w ramach projektu Rush Memory and Aging Project naukowcy badali 1903 starsze osoby bez demencji, sprawdzając m.in. jak często uczestniczyły w działaniach stymulujących poznawczo. 75% spośród badanych osób stanowiły kobiety, 89% było rasy białej i pochodzenia nielatynoskiego, a ich średni dochód wynosił od 35 000 do 49 999 dolarów. Do działań stymulujących poznawczo zaliczono odwiedzanie biblioteki, czytanie gazet, czytanie czasopism, czytanie książek, pisanie listów i granie w szachy, warcaby i inne gry planszowe, oraz w karty, scrabble, układanki itp. W czasie około siedmiu lat u 457 uczestników badania zdiagnozowano klinicznie chorobę Alzheimera. Co ważne, osoby o wysokim poziomie aktywności poznawczej (górne 10%) rozwinęły chorobę Alzheimera w średnim wieku 93,6 lat — pięć lat później niż osoby z niskim poziomem aktywności poznawczej (dolne 10%), u których choroba rozwinęła się średnio w wieku 88,6 lat.

To starannie przeprowadzone badanie obejmowało edukację, aktywność poznawczą we wczesnym okresie życia, aktywność społeczną i samotność. Naukowcy sprawdzili także, czy uzyskane wyniki mogły być spowodowane tym, że osoby, które miały więcej patologii Alzheimera przestały uczestniczyć w czynnościach poznawczych kilka lat przed diagnozą. Prześledzono także dane patologiczne z autopsji, które były dostępne dla 695 z 1903 badanych osób. Badacze doszli do wniosku, że aktywny poznawczo styl życia w starszym wieku może zwiększyć rezerwę poznawczą, opóźniając wystąpienie klinicznej choroby Alzheimera nawet o pięć lat.

Aktywność fizyczna a tempo spadku funkcji poznawczych

W drugim badaniu inna grupa naukowców zbadała aktywność fizyczną, markery patologii Alzheimera we krwi i funkcje poznawcze u 1159 uczestników Chicago Health and Aging Project. 63% spośród badanych osób stanowiły kobiety, 60% - Afroamerykanie, a średnia wieku wynosiła 77 lat. 31% uczestników zgłosiło niewielką aktywność fizyczną lub jej brak, 34,5% - średnią aktywność fizyczną (mniej niż 150 min/tydzień, średnia 62,5 min/tydzień), a 34,5% - wysoką aktywność fizyczną (co najmniej 150 min/tydzień, średnia 327,5 min/tydzień). Wyniki pokazały, że niezależnie od tego, czy osoby miały wysoki czy niski poziom markerów patologii Alzheimera we krwi, zwiększona aktywność fizyczna wiązała się z wolniejszym tempem spadku zdolności poznawczych.

Demencję można opóźnić

Badania te są ważne, ponieważ pokazują, że pomimo równoważnego stopnia patologii Alzheimera osoby, które były bardziej aktywne poznawczo i fizycznie, były w stanie opóźnić diagnozę kliniczną choroby Alzheimera i spadek funkcji poznawczych. Oznacza to, że nawet jeśli w pewnym momencie życia człowieka rozwinie się u niego choroba Alzheimera, można opóźnić początek choroby, pozostając aktywnym poznawczo i fizycznie. Pracę nad sobą można zacząć w każdym wieku. Naukowcy podkreślają, że aby opóźnić nadejście demencji, warto w każdym wieku zwiększyć aktywność poznawczą oraz fizyczną i zmienić tryb życia na zdrowy dla mózgu.

Przeczytaj też:

Alzheimer – jak zmniejszyć ryzyko zachorowania?

[wp-faq-schema title="Co warto wiedzieć o demencji i chorobie Alzheimera?]