advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Film dnia PRL – "Janosik". O tej kultowej produkcji krążyły legendy

2 min. czytania
08.04.2026 05:35
Zareaguj Reakcja

8 kwietnia 1923 r. na świat przyszedł Jerzy Passendorfer, reżyser znany m.in. z "Zerwanego mostu" czy też "Niedzieli sprawiedliwości". W latach 70. oddał w ręce widzów kultowe dzieło, jakim jest "Janosik". O kim naprawdę opowiadał film? I dlaczego krytycy opowiadali anegdoty o góralskich dzieciach, które, oglądając "Janosika", nie mogły powstrzymać łez? Oto film dnia PRL – poznaj historię, ciekawostki, fakty.

Film dnia PRL –
fot. Kadr z "Janosik" (Screen, TVP VOD)
  • Film dnia PRL. Jerzy Passendorfer urodził się 8 kwietnia 1923 r. w Wilnie. W środę przypada 103. rocznica urodzin reżysera.
  • "Janosik" jest kinową wersją popularnego serialu z lat 70.
  • W obsadzie znaleźli się m.in. Marek Perepeczko, Ewa Lemańska czy też Witold Pyrkosz.

Film dnia PRL "Janosik". Jerzy Passendorfer uchodzi za jednego z popularniejszych polskich reżyserów filmowych i telewizyjnych. Na przestrzeni niespełna pięciu dekad nakręcił tak cieszące się popularnością filmy, jak "Zerwany most", "Niedziela sprawiedliwości", "Dzień oczyszczenia" oraz "Janosik". Ostatni ze wspomnianych tytułów jest kinową wersją serialu o tym samym tytule.

Rozwiąż quiz o największych pięknościach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Największe piękności polskiego kina. Mistrz odgadnie 16/20!

1/20 Ta piękność znana z roli Królowej Lalek w "Akademii pana Kleksa" to

Film dnia PRL. O kim naprawdę opowiadał "Janosik"?

Zarówno w serialu, jak i w filmie w główną postać wcielił się Marek Perepeczko. Odtworzył kreację swobodnie nawiązującą do tatrzańskiego zbójnika Janosika, który żył na przełomie XVII i XVIII w. Jednak reżyser wielokrotnie podkreślał, że główny bohater jest jedynie "kompilacją różnych podań, legend i baśni", nie zaś legendarnym Jurajem Jánošíkiem.

Akcję osadziliśmy na początku XIX wieku, kiedy tymczasem "historyczny" Janosik działał sto lat wcześniej. Zabieg ten pozwolił nam uniknąć ewentualnych kolizji z ludowym bohaterem Słowaków, a zarazem sprzyjał podjęciu konwencji komediowej. Umieszczenie bohatera w Polsce porozbiorowej pozwoliło na wprowadzenie dodatkowych konfliktów dramatycznych i umożliwiło wykorzystanie elementów ośmieszających austro-węgierskiego zaborcę – tłumaczył Jerzy Passendorfer, jak czytamy na stronie Tvp.info.
Redakcja poleca

W obsadzie kinowego "Janosika" znaleźli się też Ewa Lemańska (Maryna), Witold Pyrkosz (Jędruś Pyzdra), Bogusz Bilewski (Waluś Kwiczoł), Marian Kociniak (Murgrabia), Mieczysław Czechowicz (Hrabia Horvath), Anna Dymna (Klarysa), Janusz Bukowski (zbójnik Wróblik) i inni cenieni aktorzy.

Co kryje dzieło Jerzego Passendorfera? Film, który zaskoczył pokolenia

"Janosik" zadebiutował w polskich kinach w kwietniu 1974 r., a kilka miesięcy później, w lipcu, w telewizji ukazał się pierwszy odcinek serialu. Film stworzono z okrojonych materiałów serialowych. Warto zaznaczyć, że dzieło prędko urosło do rozmiarów kultowego. Konrad J. Zarębski, krytyk filmowy, powiedział dla PAP:

"Krążyły anegdoty, że góralskie dzieci, oglądając film, płakały, bo nic nie rozumiały. Góralska gwara stylizowana na zrozumiałą dla ludzi ze środkowej Polski była niezrozumiała dla nich".

Źródła: RadioPogoda.pl, Dzieje.pl, FilmPolski.pl, Tvp.info, Pap.pl