Dziś skończyłby 100 lat. Te arcydzieła musi zobaczyć każdy Polak

Amelia Majek

3 min. czytania

06.03.2026 10:31

Podziel się

Udostępnij przez:

Zareaguj Reakcja

W setną rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy, jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów, przypominamy jego twórczy dorobek, w tym takie arcydzieła jak "Kanał" i "Popiół i diament". "W tym filmie wykrystalizował się język ezopowy jako struktura narracyjna, z której Wajda bardzo często i chętnie korzystał" – zaznacza filmoznawca i dyrektor FINA Tomasz Kolankiewicz. W poniższym artykule prezentujemy także "obowiązkowe" tytuły, z którymi warto się zapoznać.

Andrzej Wajda zmarł blisko dziesięć lat temu – 9 października 2016 r.
W dorobku "mistrza polskiego kina" są dzieła takie jak "Kanał" i "Popiół i diament".
Kolekcja jego wybranych filmów jest dostępna na TVP VOD za darmo.

Dokładnie sto lat temu, 6 marca 1926 r., na świat przyszedł Andrzej Wajda. Właśnie przypada rocznica urodzin jednego z najwybitniejszych reżyserów w historii polskiego kina, który za całokształt twórczości został wyróżniony Złotym Niedźwiedziem, Cezarem, Oscarem oraz Złotym Lwem. Filmowiec z Suwałk na przestrzeni sześciu dekad przenosił na wielki ekran istotne wątki narodowe, od powstania warszawskiego, aż po sierpniowy strajk w Stoczni Gdańskiej z 1980 r.

Rozwiąż quiz o największych pięknościach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Największe piękności polskiego kina. Mistrz odgadnie 16/20!

1/20 Ta piękność znana z roli Królowej Lalek w "Akademii pana Kleksa" to

Irena Karel

Barbara Baranowska

Elżbieta Czyżewska

Setna rocznica urodzin Andrzeja Wajdy. "Mnie absolutnie zachwycił"

Rozsławił polską kulturę na świecie, współpracował z panteonem gwiazd z kraju nad Wisłą, m.in. z Danielem Olbrychskim, Zbigniewem Cybulskim czy też z Beatą Tyszkiewicz, a swoimi trzema wczesnymi filmami – "Pokolenie", "Kanał" i "Popiół i diament" zapoczątkował Polską Szkołę Filmową, czyli znaczący nurt w rodzimym kinie z drugiej połowy lat 50.

Zdaniem dyrektora FINA Tomasza Kolankiewicza najważniejszym filmem w dorobku Andrzeja Wajdy jest "Kanał" z 1957 r. "To jeden z najbardziej brawurowych filmów w historii polskiego kina i pierwszy film Andrzeja Wajdy, który mnie absolutnie zachwycił" – powiedział PAP.

Film o Powstaniu Warszawskim, który wzbudził bardzo duże kontrowersje w momencie premiery w kraju, ponieważ pamięć o Powstaniu Warszawskim była wtedy jeszcze bardzo żywa. Natomiast z czasem wszedł do absolutnego kanonu nie tylko polskiej, ale też międzynarodowej kinematografii. W tym filmie wykrystalizował się język ezopowy jako struktura narracyjna, z której Wajda bardzo często i chętnie korzystał – dodał w cytowanym wywiadzie.

Filmy Andrzeja Wajdy były czterokrotnie nominowane do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego, tj. "Ziemia obiecana", "Panny z Wilka", "Człowiek z żelaza" i "Katyń". Na początku drugiego tysiąclecia w Dolby Theatre w Hollywood, kiedy to Jane Fonda wręczyła reżyserowi honorowego Oscara, wygłosił on pamiętną mowę rozpoczynającą się słowami: "Ladies and gentlemen. Będę mówił po polsku, bo chcę powiedzieć to, co myślę, a myślę zawsze po polsku" .

Redakcja poleca

Przez najsłynniejszy hit lat 60. "zrobiła awanturę". To nie Villas miała go śpiewać

Hit lat 60. to perła PRL. "Rosjanie pamiętają o tym do dziś"

Hit lat 60. podbił PRL. Był jej zmorą. "Nienawidziłam go"

Kolekcja Wajdy dostępna za darmo. Te tytuły zobaczymy w TVP VOD

W ostatnim czasie w TVP VOD udostępniono wyselekcjonowaną kolekcję nie tylko filmów, ale również spektakli Teatru Telewizji w reżyserii Andrzeja Wajdy. Wśród tytułów znalazły się m.in. "Noc listopadowa", "Zemsta", "Pan Tadeusz", "Wałęsa. Człowiek z nadziei", "Brzezina" i inne. Wszystkie można oglądać bezpłatnie.

Pogodne lata [PODCAST]

Polski James Dean. Pogodne lata #18