advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Filmowy hit lat 60. wywołał narodową dyskusję. "Nie umiałem tego opowiedzieć"

2 min. czytania
17.04.2026 05:35
Zareaguj Reakcja

"Popioły" to filmowy hit z lat 60. Film Andrzeja Wajdy od lat uchodzi nie tylko za jedno z najważniejszych czy najbardziej spektakularnych, ale także najbardziej kontrowersyjnych dzieł w historii polskiej kinematografii. Dlaczego? Produkcja budziła wiele emocji z kilku powodów.

Filmowy hit lat 60.
fot. kadry z filmu "Popioły"
  • "Popioły" Andrzeja Wajdy to filmowy hit lat 60.
  • Produkcja powstała na podstawie powieści Stefana Żeromskiego o tym samym tytule.
  • Film, który reżyser uważał za lekko mówiąc "średni", wywołał narodową dyskusję. 

25 września 1965 roku odbyła się uroczysta premiera "Popiołów". Film jest monumentalną adaptacją powieści Stefana Żeromskiego pod tym samym tytułem. "Interesuje mnie Żeromski, który jest pełen goryczy, pełen tych sprzeczności, które są rzeczywistymi sprzecznościami" - mówił reżyser, Andrzej Wajda, który stawiał sobie ambitny cel reinterpretacji słynnego dzieła.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Pamiętasz te filmy Andrzeja Wajdy? Już za 50 proc. należą się brawa!

1/20 Ten film jest poświęcony powstaniu warszawskiemu i został oparty na opowiadaniu Jerzego Stefana Stawińskiego. Mowa o:

"Popioły" to dzieło kina PRL. Produkcja filmu była wyzwaniem

"Popioły" to film, który przedstawia losy młodego szlachcica na tle wojen napoleońskich. W hicie lat 60. Andrzej Wajda rzuca swoich bohaterów w wir walk m.in. we Włoszech, Hiszpanii oraz podczas tragicznej kampanii moskiewskiej w 1812 roku. 

Redakcja poleca

Tuż po "Krzyżakach" "Popioły" uchodzą za jeden z najdroższych i najbardziej skomplikowanych realizacyjnie polskich filmów lat 60. Produkcja wymagała gigantycznych nakładów realizatorskich, łącznie ze scenografią. Do nagrania scen bitew napoleońskich potrzeba było tysięcy statystów!

Dzięki "Popiołom" Andrzej Wajda odniósł międzynarodowy sukces. Produkcja spotkała się z uznaniem poza granicami kraju i brała udział w konkursie głównym prestiżowego Festiwalu Filmowego w Cannes w 1966 roku. W Polse odbiół był znacznie inny. Tuż po premierze hitu lat 60. w zrodziła się ogólnonarodowa dyskusja na jego temat.

Redakcja poleca

Ten film to ponadczasowe dzieło. Hit lat 60. podzielił naród

Mimo że już sama realizacja filmu stanowiła wyzwanie, tuż po premierze reżyser musiał zmierzyć się z czymś znacznie trudniejszym. "Popioły" wywołały bowiem potężną debatę publiczną. Spór do uchodzi za jedną z najbardziej płomiennych dyskusji o polskiej tożsamości narodowej i kinie historycznym PRL. Dlaczego?

Zgodnie z duchem literatury Żeromskiego, Andrzej Wajda odszedł od czysto romantycznego przedstawiania polskiego oręża. Pokazał brutalność wojny, okrucieństwo oraz tragedię, jaka spotkała wielu Polaków oraz krzywdy, których ci sami niekiedy dokonywali.

Redakcja poleca
"Popioły", które są moim najgorzej zrobionym filmem, wywołały największą narodową dyskusję. (...) Za mało jest w "Popiołach" kina, za dużo literackiego pierwowzoru, scen fotografowanych wprost, dialogów, sytuacji wziętych z książki. (...) Nie umiałem tego dobrze opowiedzieć na ekranie - mówił cytowany przez serwis Dzieje.pl Andrzej Wajda.
Pogodne lata [PODCAST]
Polski James Dean. Pogodne lata #18
play play
replay
forward
volume volume
0:00

Krytycy, tradycjonaliści i patrioci zarzucali reżyserowi szarganie świętości narodowych, antypatriotyzm czy eksponowanie ciemnych stron polskiej historii. Zwolennicy chwalili Wajdę za odwagę w rozliczaniu narodowych mitów czy inscenizacyjny rozmach. Przenosząc epopeję Żeromskiego na ekran, sam reżyser nie krył, że interesują go zwłaszcza sceny "absurdalne, a zarazem bohaterskie, jak wiele momentów w naszej historii".

Źródło: RadioPogoda.pl, dzieje.pl, filmpolski.pl, newsweek.pl, fina.gov.pl