Film dnia PRL - "Zmory". Jeden z najważniejszych w latach 70.

• 16 kwietnia 1979 roku odbyła się premiera filmu "Zmory".
• Film dnia PRL to ponadczasowe dzieło w reżyserii Wojciecha Marczewskiego.
• Film uznawany jest za jedno z najważniejszych dokonań polskiego kina lat 70.

"Zmory" to głośny debiut fabularny Wojciecha Marczewskiego z 1978 roku. Reżyser stworzył wcześniej kilka mniejszych produkcji. Ta, która była jego pełnoprawnym debiutem przez krytyków uznana została za niezwykle dojrzałą. "Zmory" zdobyły także Grand Prix na festiwalu w Gdańsku czy nagrodę im. Andrzeja Munka.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Film dnia PRL - "Zmory". Kontrowersyjna powieść i zmiana podejścia.

"Zmory" to film będący adaptacją powieści Emila Zegadłowicza o tym samym tytule. Wydana w 1935 roku książka wzbudziła przed wojną wielkie poruszenie, zwłaszcza w środowiskach prawicowych. Pisarzowi zarzucano zbyt śmiałe sceny erotyczne, a także negatywny obraz ówczesnego szkolnictwa.

Redakcja poleca

Film dnia PRL - "Kopernik". 100 piór, rękopisy i astronomiczne "perełki"

Film dnia PRL - "Wilcze echa". To najlepszy polski western?

Fałszywe oskarżenia i przedstawianie książki w złym świetle sprawiły, że doszło do skonfiskowania jej drugiego wydania. Kiedy kilkadziesiąt lat później Wojciech Marczewski wziął na tapet powieść, spotkał się z całkowicie inną reakcją publiczności. Film uznany został za jedno z najważniejszych dokonań polskiego kina lat 70.

Ten film to hit lat 70. O czym są Zmory?

Film "Zmory" opowiada o wrażliwym chłopcu, Mikołaju Srebrnym, który próbuje odnaleźć własną tożsamość w niezwykle opresyjnym świecie. Produkcja w bezkompromisowy sposób ukazuje opresyjność szkoły, sadystyczne metody wychowawcze oraz duszny klimat obyczajowy i religijny ówczesnej prowincji.

Chociaż "Zmory" dzieją się na początku wieku, starałem się opowiadać tak, jakbym opowiadał o własnym życiu, o swoim dzieciństwie. (...) Zależało mi na tym, żeby nie był odbierany jako film historyczny. To film zdecydowanie autobiograficzny, pod względem emocji, lęków, przeczuć i fascynacji - mówił reżyser dla magazynu "Kino" przed laty.

W rolę głównego bohatera, Mikołaja Srebrnego wcielali się najpierw Tomasz Hudziec, jako młodsza wersja Mikołaja oraz Piotr Łysak, odgrywający postać dorastającego bohatera. Na ekranie partnerowali im m.in. Maria Chwalibóg, Bronisław Pawlik czy też Teresa Marczewska.

Redakcja poleca

Film dnia PRL - "Szaleństwa panny Ewy". Miała doczepiane włosy i malowane piegi

Film dnia PRL - "Pani Bovary to ja". Jak jedna książka może zmienić życie?

Ten film powinien obejrzeć każdy. "Zmory" to kultowe dzieło kina PRL

Reżyser filmu "Zmory" wspominał, że wiele zawdzięcza swojemu koledze po fachu Stanisławowi Różewiczowi. "Po obejrzeniu pierwszej wersji montażowej dał mi kartkę, na której były 44 punkty, w których należało coś zmienić. Skorzystałem tylko z ośmiu" - mówił przed laty w cytowanym przez WP wywiadzie.

Redakcja poleca

Zaginiony film Wajdy z Perepeczką w roli głównej odnaleziony. "Żart filmowy"

Film dnia PRL - "Jak rozpętałem II wojnę światową". To budziło wielkie kontrowersje

Dzieło Wojciecha Marczewskiego wyróżnia się onirycznym, surrealistycznym klimatem, który momentami bywa drastyczny. Film łączy w sobie elementy realizmu z subiektywnymi wizjami i lękami bohatera, czyli tytułowymi "zmorami, które znacząco wpływają na jego życie.

Pogodne lata [PODCAST]

Polski James Dean. Pogodne lata #18

0:00

Choć cenzura w PRL początkowo stawiała pewien opór przed realizacją filmu ze względu na jego antyklerykalny wydźwięk i odważną erotykę, ostatecznie "Zmory" trafiły na ekrany, stając się jedną z najważniejszych produkcji lat 70. Gdzie można obejrzeć film "Zmory" Wojciecha Marczewskiego? Kultowe dzieło PRL dostępne jest na platformie YouTube.

Źródło: RadioPogoda.pl, sfp.org.pl, filmpolski.pl, fina.gov.pl, film.wp.pwl