155 lat później to wciąż absolutny numer 1. Jedna z najlepszych książek, jakie kiedykolwiek napisano

3 min. czytania
09.11.2026 10:28
Obserwuj nas na Google

155 lat temu na rynku ukazała się jedna z najważniejszych książek, jakie kiedykolwiek napisano. "Miasteczko Middlemarch" George Eliot jest nie tylko ponadczasowym bestsellerem, ale przede wszystkim – misternie skonstruowaną epopeją, która porusza tematy pracy, małżeństwa, a także ambicji na tle zmian społecznych, ekonomicznych i politycznych. Dziś tłumaczymy, dlaczego to "absolutny numer 1". 

George Eliot jest autorką
fot. Wikimedia / Samuel Laurence / Domena publiczna
  • George Eliot, a właściwie Mary Ann Evans, opublikowała "Miasteczko Middlemarch" pod pseudonimem w latach 1871 roku.
  • Powieść uznawana za arcydzieło literatury, mimo początkowego mieszanego odbioru, zajęła pierwsze miejsce w rankingu The Guardian w 2026 roku.
  • "Middlemarch" stało się bestsellerem dzięki temu, że "zgłębia tematy pracy i małżeństwa, ambicji i kreatywności, egoizmu".

George Eliot, angielska pisarka, czołowa twórczyni epoki wiktoriańskiej i autorka siedmiu powieści, zapisała się złotymi zgłoskami w historii za sprawą swojego największego dzieła "Miasteczka Middlemarch". Historia rozgrywająca się w Midlands ukazywała się w ośmiu częściach w latach 1871 i 1872. Równolegle wydano jej wersję książkową. Niewiele osób wie, że Eliot oddała ją w ręce czytelników pod pseudonimem artystycznym. Naprawdę nazywała się Mary Ann Evans.

Rozwiąż quiz o literaturze. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Jak dobrze znasz polską literaturę? 16/20 to mus!

1/20 "Widnokrąg", "Traktat o łuskaniu fasoli" i "Ostatnie rozdanie" to książki autorstwa...?

Jak "Miasteczko Middlemarch" zdobyło serca czytelników?

Fabuła "Miasteczka Middlemarch" skupia się na losach dwóch najważniejszych postaci – Dorothei Brooke i Tertiusa Lydgate’a. Szlachetna, inteligenta młoda kobieta stara się dokonać w swoim życiu czegoś wielkiego, zaś ambitny lekarz swoim nowoczesnym podejściem zamierza zrewolucjonizować medycynę. Jego plany krzyżuje urokliwa kobieta.

Pomimo początkowego mieszanego odbioru "Middlemarch", współcześnie książkę tę uznaje się za najważniejsze dzieło w dorobku autorki. Ponadto mamy również do czynienia z jedną z najważniejszych powieści w światowym kanonie, czego doskonałym dowodem jest ranking "The 100 greatest novels of all time, published in English" serwisu The Guardian.

Redakcja poleca

George Eliot – pisarka, która zmieniła literaturę

Redakcja opublikowała w maju 2026 roku zestawienie 100 najlepszych powieści napisanych w jezyku angielskim (bądź przetłumaczonych), wyłonionych w głosowaniu pisarzy, krytyków i pracowników akademickich z całego świata.

Podium zamknął "Ulisses" Jamesa Joyce'a, a na drugim miejscu uplasowała się "Umiłowana" Toni Morrison. Natomiast absolutnym numerem 1 okazało się "Miasteczko Middlemarch".

Redakcja poleca

Co sprawia, że "Middlemarch" jest ponadczasowe?

Poniżej przedstawiamy pierwsze pozycje z zestawienia "100 najlepszych powieści wszech czasów" ("The Guardian's 100 Best Novels"):

  • "Miasteczko Middlemarch" George Eliot,
  • "Umiłowana" Toni Morrison,
  • "Ulisses" Jamesa Joyce'a,
  • "Do latarni morskiej" Virginii Woolf,
  • "W poszukiwaniu straconego czasu" Marcela Prousta,
  • "Anna Karenina" Lwa Tołstoja,
  • "Wojna i pokój" Lwa Tołstoja,
  • "Dziwne losy Jane Eyre" Charlotte Brontë,
  • "Duma i uprzedzenie" Jane Austen,
  • "Pani Bovary" Gustave'a Flauberta.

Dlaczego "Miasteczko Middlemarch" natychmiast stała się bestsellerem i od momentu premiery kształtuje literaturę angielską? "Jest powszechnie uznawana za jej arcydzieło" – tłumaczą autorzy zestawienia.

Chociaż początkowo planowała napisać dwie odrębne książki, Eliot połączyła je, tworząc misternie skonstruowaną epopeję, która zgłębia tematy pracy i małżeństwa, ambicji i kreatywności, egoizmu i ducha wspólnoty na tle zmian politycznych, społecznych i technologicznych – dodają na stronie Theguardian.com.

Wprawdzie książka od dekad cieszy się popularnością wśród czytelników, pierwszego polskiego wydania doczekała się dopiero w 2002 roku w tłumaczeniu Anny Przedpełskiej-Trzeciakowskiej.

Strona tytułowa pierwszego wydania powieści z 1871 roku
fot. Wikimedia / George Eliot / William Blackwood and Sons / Domena publiczna / Strona tytułowa pierwszego wydania powieści z 1871 roku

Źródło: RadioPogoda.pl, Theguardian.com, Lubimyczytac.pl, Britannica.com