Grał w "40-latku" i "Panu Wołodyjowskim". Dziś skończyłby 87 lat

3 min. czytania
05.11.2026 05:35
Obserwuj nas na Google

Jan Nowicki skończyłby dziś 87 lat. Jeden z popularniejszych aktorów swojego pokolenia, reżyser i pedagog przez ponad sześć dekad, od połowy lat 50. XX w., występował na deskach teatralnych, grywał w popularnych filmach i współpracował z cenionymi reżyserami. Widzowie mogą pamiętać go z ról w "40-latku", "Magnacie" czy też "Panu Wołodyjowskim". 5 listopada pora przypomnieć tę niezwykłą biografię. 

87. rocznica urodzin Jana Nowickiego
fot. Kadr z filmu "Pan Wołodyjowski" / YouTube
  • Jan Nowicki, wybitny aktor i pisarz, urodził się 5 listopada 1939 roku. W czwartek przypada 87. rocznica jego urodzin.
  • Oprócz kariery aktorskiej, Nowicki zasłynął jako autor książek, w tym "Spotkania w Raju" i "Moje psie myśli".
  • Uhonorowany Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", pozostaje symbolem artystycznej odwagi w polskim kinie.

Jan Nowicki zapisał się złotymi zgłoskami w polskim kinie. Jednak niewiele osób pamięta, że poza pracą na planie i występami w teatrze poświęcał się zupełnie innemu zajęciu – pisaniu. W ręce czytelników oddał miedzy innymi zbiór tekstów "Spotkania w Raju" i książkę "Moje psie myśli". W rozmowie z serwisem Culture.pl tłumaczył: "Miałem poważne wątpliwości, czy tylko dlatego, że mi się w tym zawodzie powiodło, powinienem go dalej uprawiać. Bo trudno w tym się dopatrywać ostatecznego sensu życia. Dlatego zacząłem pisać".

Rozwiąż quiz o aktorach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Aktorzy z PRL łamali serca tysięcy Polek. Rozpoznasz chociaż 15/20?

Wikimedia, Cezary Langda, CC0
1/21 Ten aktor to:

Najważniejsze role filmowe Nowickiego

Jan Nowicki na przestrzeni ponad sześciu dekad zaprezentował szeroką gamę wybitnych kreacji aktorskich. Oprócz tego, że grywał w Teatrze Starym w Krakowie i Teatrze im. Szaniawskiego w Płocku, pojawił się w ponad 200 filmach. Za jego jedną z ważniejszych ról uznaje się postać Hasslinga-Ketlinga of Elginu z "Pana Wołodyjowskiego" Jerzego Hoffmanna.

Wśród najważniejszych angaży Jana Nowickiego wymienia się m.in.:

  • "40-latka",
  • "Niepochowanego",
  • "Wielkiego Szu",
  • "Magnata",
  • "Spiralę",
  • "Sanatorium pod Klepsydrą".

W 2005 roku Jan Nowicki został uhonorowany Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", a niespełna dekadę temu został okrzyknięty "Ikoną Polskiego Filmu" podczas Kołobrzeskiego Festiwalu Filmowego "Sensacyjne Lato Filmów".

Czy wiesz, co robił Jan Nowicki poza aktorstwem? Niewielu pamięta
fot. Kadr z filmu \"Pan Wołodyjowski\" / YouTube / Czy wiesz, co robił Jan Nowicki poza aktorstwem? Niewielu pamięta

Co mówił Jan Nowicki o sensie życia?

Jan Nowicki urodził się 5 listopada 1939 roku w Kowalu koło Włocławka. Przez dwa lata kształcił się na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Po krótkiej przerwie przeniósł się do Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Łodzi, którą ukończył z wyróżnieniem w 1964 roku. W tym samym okresie zadebiutował w Starym Teatrze w Krakowie, występując jako Piotr w spektaklu "Wariatka z Chaillot".

Jan Nowicki – aktor niepokorny, wyrazisty, pełen wewnętrznych sprzeczności, artystycznych buntów i zwrotów, niezwykle silna, niezależna osobowość – jedna z symbolicznych postaci Starego Teatru. Urodę nowoczesnego amanta łączył z drapieżnym, kreacyjnym aktorstwem – napisała o aktorze Elżbieta Bińczycka, co możemy przeczytać w Encyklopedii Teatru.

Z czasem urósł do rozmiarów jednego z bardziej charakterystycznych aktorów swojego pokolenia. W 1966 roku zdobył nagrodę na VII Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu, a we wczesnych latach 70., 1972 roku, zwyciężył w plebiscycie "Dziennika Polskiego".

Redakcja poleca

Jan Nowicki zmarł w wieku 83 lat. Odszedł 7 grudnia 2022 w swoim domu w Krzewencie.

Źródło: RadioPogoda.pl, FilmPolski.pl, Dzieje.pl, Encyklopediateatru.pl, Cyfrowemuzeum.stary.pl, Culture.pl