Aktorska legenda, dziś kończyłaby 101 lat. Wielu Polaków nie pamięta jej nazwiska

3 min. czytania
04.11.2026 05:35
Obserwuj nas na Google

Dokładnie 101 lat temu w Katowicach na świat przyszła aktorska legenda, ikona polskiego kina i wieloletnia wykładowczyni PWST w Warszawie – Aleksandra Śląska. Dziś widzowie mogą pamiętać ją z ról w filmach "Ostatni etap" i "Pasażerka", a także z serialu "Królowa Bona". Za swoje wybitne osiągnięcia w sztuce otrzymała aż 19 nagród oraz mnóstwo odznaczeń państwowych i branżowych. 4 listopada to idealny moment, aby przypomnieć tę niezwykłą biografię.

Aleksandra Śląska urodziła się 4 listopada 1925 roku
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Archiwum Fotograficzne Edwarda Hartwiga
  • Aleksandra Śląska to ikona polskiego kina i teatru. Jest znana ze swojej roli w serialu "Królowa Bona", gdzie jej kreacja Bony Sforzy d’Aragona została uznana za aktorski majstersztyk.
  • Podczas swojej kariery, Śląska zagrała w wielu pamiętnych produkcjach jak "Ostatni etap", "Pasażerka". Była też gwiazdą Teatru Ateneum w Warszawie przez ponad trzy dekady.
  • 4 listopada 1925 roku urodziła się w Katowicach. Przyjęła pseudonim "Śląska" z uwagi na swoje pochodzenie. Wiadomo, kto ją do tego namówił. 

Aleksandra Śląska była bezdyskusyjnie jedną z najwybitniejszych postaci w historii polskiego kina i teatru. W środowisku uchodziła za perfekcjonistkę, współpracowała z reżyserskimi legednami, a przede wszystkim wyróżniała się posągową urodą, niezwykłym kunsztem dramatycznym i niemałą charyzmą sceniczną. Nic zatem dziwnego, że powszechnie nazywa się ją ikoną powojennego filmu i scen teatralnych okresu PRL.

Rozwiąż quiz o największych pięknościach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Największe piękności polskiego kina. Mistrz odgadnie 16/20!

1/20 Ta piękność znana z roli Królowej Lalek w "Akademii pana Kleksa" to

Najważniejsze filmy z udziałem Aleksandry Śląskiej

Aleksandra Śląska zapisała się w pamięci Polaków jako utalentowana i charakterystyczna aktorka. Ogólnopolską rozpoznawalność zyskała za sprawą swojego udziału w serialu telewizyjnym "Królowa Bona". Janusz Majewski zaproponował 55-letniej wówczas gwieździe propozycję nie do odrzucenia. Miała wykreować władczynię – od jej młodości do starości. Współcześnie jej kreacja królowej Bony Sforzy d’Aragona, żony Zygmunta I Starego, uznawana jest za aktorski majstersztyk.

Aleksandra Śląska zagrała również w produkcjach, takich jak:

  • "Ostatni etap",
  • "Młodość Chopina",
  • "Pasażerka",
  • "Bolesław Śmiały",
  • "Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny",
  • "Wielka miłość Balzaka",
  • "Wiśnie".

Choć widzowie uwielbiali oglądać Aleksandrę Śląską na wielkim ekranie, jej prawdziwą miłością był teatr. Przez ponad 3 dekady była gwiazdą Teatru Ateneum w Warszawie, gdzie, z małą przerwą, występowała od 1956 roku. W poprzednich latach grywała w stołecznym Teatrze Współczesnym i Teatrze Miejskim im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

Najważniejsze role Aleksandry Śląskiej
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Archiwum Fotograficzne Edwarda Hartwiga / Najważniejsze role Aleksandry Śląskiej

Kim była Aleksandra Śląska?

Aleksandra Śląska urodziła się 4 listopada 1925 w Katowicach. Rozpoczęła karierę w połowie lat 40. XX w., gdy przeprowadziła się do Krakowa. To właśnie tam, w 1946 roku, zaczęła szkolić się pod okiem ekspertów. Jeszcze przed ukończeniem tamtejszej PWSA, uczęszczała na zajęcia przy Teatrze im. Juliusza Słowackiego.

Tak wyglądała Aleksandra Śląska w młodości. Na zdjęciu razem z przyrodnią siostrą Bożeną Jewasińską oraz bratem Olgierdem
fot. Wikimedia / Domena publiczna / Tak wyglądała Aleksandra Śląska w młodości. Na zdjęciu razem z przyrodnią siostrą Bożeną Jewasińską oraz bratem Olgierdem

Nie ulega wątpliwości, że na przestrzeni 43 lat solidne ugruntowała swoją wysoką pozycję w środowisku aktorskim. W 1972 roku zdobyła "Złoty Ekran" za kreacje aktorskie za role w spektaklach teatru TV, "Hedda Gabler" i "Sława i chwała.

Rok później otrzymała posadę w warszawskiej PWST, gdzie uczyła do 1989 roku.

Redakcja poleca

Aleksandra Śląska zmarła niespełna miesiąc przed swoimi urodzinami, 18 września 1989 roku w Warszawie. W chwili śmierci miała 63 lata. Jej ciało spoczęło w kwaterze 339 na Cmentarzu Powązkowskim.

Dlaczego pseudonim "Śląska"? Tajemnica nazwiska

Naprawdę nazywała się Aleksandra Wąsik, dopiero za namową Wiesława Góreckiego przyjęła pseudonim "Śląska". Nazywano ją tak, ponieważ jako jedyna w szkole pochodziła wtedy ze Śląska.

Źródło: RadioPogoda.pl, Filmpolski.pl, Encyklopediateatru.pl