advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Babcie piły to aż do lata. Cudowny sposób na wzdęcia i trawienie

3 min. czytania
25.04.2026 05:35
Zareaguj Reakcja

Zakwas z buraków jest naturalną bombą zdrowotną, którą nasze babcie pokochały już w czasach PRL. Teraz ponownie wraca do łask dzięki swoim zaletom zdrowotnym, takim jak wspieranie trawienia i wzmocnienie odporności. W poniższym artykule znajdziecie recepturę, którą można było znaleźć w prasie w latach 60.

Zakwas z buraków – na co pomaga?
fot. Canva (Ocskaymark z Getty Images)
  • Zakwas z buraków to skarbnica zdrowotnych właściwości.
  • Nasze babcie ceniły buraki za witaminy i dostępność.
  • Tradycyjne przepisy na zakwas z buraków pochodzą nawet z lat 60.

Burak, a właściwie burak ćwikłowy, jest jednym z najpopularniejszych warzyw okopowych w naszym kraju. W kuchni Polaków święci triumfy od rozlicznych pokoleń. Nie tylko ze względu na szereg właściwości zdrowotnych, ale i dostępność, cenę oraz aromat. Ich charakterystyczny smak, lekko słodki i ziemisty, sprawdzi się zarówno w tradycyjnych daniach, sałatkach, jak również w napojach.

Rozwiąż quiz z wiedzy ogólnej. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Wymagający QUIZ dla omnibusa. Tylko nieliczni odgadną 12/20 zawodów!

1/20 W jakiej branży pracuje spedytor?

Barszcz czerwony, surówka z buraczków, sałatka z burakiem i kozim serem to zaledwie kilka przysmaków, które można przyrządzić z tym polskim rarytasem. Warto dodać, że nasze babcie w szczególności ceniły sobie zakwas z buraków, który ponownie wraca do łask. Nic też dziwnego, mowa o prawdziwej bombie witaminowej.

Dlaczego zakwas z buraków wrócił do łask?

Warto podkreślić, że zakwas buraczany jest warzywnym napojem, przygotowywanym z buraków ćwikłowych. Co ciekawe, w województwie zachodniopomorskim wytwarza się go od co najmniej 70 lat. Gospodynie z Dębna dzieliły się recepturami w lokalnej prasie już w latach 60. i 70.

Jak czytamy na stronie Gov.pl, aby przygotować tradycyjny zakwas buraczany, należy dokładnie umyć i pokroić w cienkie plastry około 5-6 buraków. Następnie ułożyć w glinianym lub kamiennym naczyniu i zalać letnią, przegotowaną wodą. Na wierzchu trzeba ułożyć przyprawy i skórkę z chleba żytniego. Naczynie przykrywa się całość gazą i odstawia w ciepłe miejsce na tydzień.

Redakcja poleca

Po zakwas warto sięgnąć też ze względu na układ trawienny, ponieważ niweluje on uczucie ciężkości, wzdęcia po posiłkach, a wspiera odporność, trawienie i pracę wątroby.

Buraki – na co pomagają i kiedy warto jeść? 

Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEZ) wskazuje, że ten superfoods zawdzięcza swoje właściwości zdrowotne dużej zawartości antocyjanów i flawonoidów (betanina i cholina), które zapobiegają rozwijaniu się nowotworów.

Redakcja poleca

Zawiera również wysokie ilości potasu, a w nieco mniejszych ilościach składniki mineralne, takie jak wapń, fosfor i magnez.

Składniki:

  • 1 kg buraków (najlepiej ekologicznych)
  • 3–5 ząbków czosnku
  • 2–3 liście laurowe
  • 5–10 ziaren ziela angielskiego
  • 1 łyżeczka ziaren pieprzu
  • 1 litr przegotowanej i ostudzonej wody
  • 1 płaska łyżka soli kamiennej niejodowanej (ok. 18–20 g)
  • opcjonalnie: kawałek korzenia chrzanu – poprawia smak i trwałość

Przygotowanie krok po kroku:

  1. Buraki dokładnie umyj (ale nie obieraj, jeśli są dobrej jakości). Pokrój w plastry lub ćwiartki.
  2. Przygotuj zalewę. W litrze przegotowanej, ostudzonej wody rozpuść sól. Ważne: nie używaj soli jodowanej – może zahamować fermentację.
  3. Na dno czystego, wyparzonego słoja włóż: czosnek (lekko zgnieciony), przyprawy, opcjonalnie chrzan. Dodaj buraki.
  4. Zalej wszystko solanką tak, aby buraki były całkowicie przykryte. Nic nie powinno wystawać ponad powierzchnię (to zapobiega pleśni).
  5. Przykryj słoik (nie zakręcaj szczelnie – musi mieć dostęp powietrza). Odstaw w temperaturze pokojowej (ok. 18-22 stopnie).

Czas fermentacji:

  • 3-5 dni → łagodny zakwas
  • 5-7 dni → bardziej kwaśny i intensywny

Na co zwrócić uwagę:

  • Może pojawić się lekka piana – to normalne.
  • Jeśli zobaczysz pleśń (biały, puszysty nalot), zakwas jest do wyrzucenia.
  • Zapach powinien być przyjemnie kiszonkowy, lekko czosnkowy.
  • Gdy osiągnie odpowiedni smak, przecedź zakwas. Przechowuj w lodówce do maksymalnie miesiąca.

Możesz dolewać trochę zakwasu do kolejnej partii jako "starter". Jest świetny jako prozdrowotny shot (50-100 mililitrów rano, na pół godziny przed śniadaniem) lub baza do barszczu.

Źródła: RadioPogoda.pl, Ncez.pzh.gov.pl, Gov.pl, Halotu.polsat.pl