128 lat temu urodziła się jedna z największych gwiazd. Dziś Polacy jej nie pamiętają

2 min. czytania
23.09.2026 09:03
Obserwuj nas na Google

Dokładnie 128 lat temu na świat przyszła Jadwiga Smosarska – aktorka teatralna, filmowa i jedna z największych gwiazd polskiego kina okresu międzywojennego. Zagrała w 26 filmach, nazywano ją "Królową", a zasłynęła między innymi z ról w "Trędowatej", "Księżnie Łowickiej" czy też "Barbarze Radziwiłłównej". "Do końca została ideałem szlachetnej Polki" – opowiadał o artystce Kreczmar. 

Jadwiga Smosarska kończyłaby dziś 128 lat
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji
  • Jadwiga Smosarska była słynną polską aktorką teatralną i filmową.
  • Zyskała sympatię jako jedna z największych gwiazd dwudziestolecia międzywojennego.
  • Zagrała w wielu polskich filmach. Dziś kończyłaby 128 lat.

Jadwiga Smosarska urodziła się 23 września 1898 roku w Warszawie. Była córką Karola Smosarskiego, chemika i handlowca, i Walerii z domu Darmos, gospodyni domowej i śpiewaczki. Wczesne dzieciństwo spędziła we wsi Jurki, ale już w 1905 roku wróciła z rodzicami i rodzeństwem do miasta stołecznego. Jeszcze jako nastoletnia uczennica realizowała się twórczo: grywała w amatorskich przedstawieniach i występowała z początkującymi zespołami na deskach Teatru Polskiego.

Rozwiąż quiz o największych pięknościach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Największe piękności polskiego kina. Mistrz odgadnie 16/20!

1/20 Ta piękność znana z roli Królowej Lalek w "Akademii pana Kleksa" to

128 lat temu urodziła się polska gwiazda

Kiedy Smosarska ukończyła pensję u Anieli Hoene-Przesmyckiej w 1917 roku, rozpoczęła naukę aktorstwa u Władysława Staszkowskiego. Następnie kształciła się wieczorami w Szkole Dramatycznej, którą prowadził Jan Lorentowicz. Jednak trudna sytuacja materialna i wczesna śmierć ojca nie pozwalały wschodzącej gwieździe w całości skupić się na sztuce. Dorabiała sobie, pracując w Banku Polskim przy ul. Bielańskiej 10.

Jej debiut przypadł na 1918 roku, gdzie w Teatrze Letnim wystąpiła w komedii "Ciotka Karola". Recenzent "Kuriera Warszawskiego" zwrócił uwagę na jej autentyczność i naturalność. Zauważył również: "aż zatrwożyła brakiem tremy i całkowitą pewnością siebie, która u debiutantów nie zawsze dobrym zna­kiem bywa na przyszłość".

Redakcja poleca

Z czasem Jadwiga Smosarska stała się nieodłączną bywalczynią warszawskich teatrów, a na początku lat 20. XX w. została dostrzeżona przez wytwórnię filmową Sfinks. Choć brylowała w przedstawieniach i spektaklach, niebywałą popularność przyniosło jej kino.

Jadwigę Smosarską film "zaszu­fladkował"

Grała między innymi w filmach: "Strzał" (1922), "Tajemnica przystan­ku tramwajowego" (1922), "Iwonka" (1925), "Trędowata" (1926), "Ziemia obiecana" (1927), "Na Sybir" (1930), "Rok 1914" (1932) czy też "Barbara Radziwiłłówna" (1936). W plebiscytach wielokrotnie sięgała po tytuł "Królowej polskiego ekra­nu".

Jadwiga Smosarska jako Joasia w jednej ze scen filmu \
fot. Wikimedia / Narodowe Archiwum Cyfrowe / Domena publiczna / Jadwiga Smosarska jako Joasia w jednej ze scen filmu \"Dwie Joasie\"

Po wybuchu wojny wyjechała do USA, gdzie poświęciła się działalności kulturalno-społecznej wśród Polonii. "Film Smosarską zaszu­fladkował" – podkreślił z kolei Kreczmar.

Grała same szlachetne, święte i słodkie bohaterki wiecznie pokrzywdzone i wykorzystywa­ne, w sumie musiało się to źle odbić na jej arty­stycznym rozwoju... Była mało seksowna, a bardziej niebiańska. Może dlatego nigdy nie stała się gwiazdą międzynarodową jak choćby Pola Negri, a do końca została ideałem szlachetnej Polki – dodał cytowany przez Encyklopedię Teatru.

Jadwiga Smosarska zmarła 1 listopada 1971 roku. Dziś kończyłaby 128 lat.

Źródła: RadioPogoda.pl, Encyklopediateatru.pl, Filmpolski.pl, Dzieje.pl