93 lata później najgłębszy cytat z "Nocy i dni" wciąż pozostaje niezapomniany

3 min. czytania
22.09.2026 12:45
Obserwuj nas na Google

Niewiele polskich powieści doczekało się takiego statusu jak "Noce i dnie" Marii Dąbrowskiej. Opublikowane ponad 90 lat temu dzieło do dziś zachwyca czytelników trafnymi obserwacjami o miłości, rodzinie i sensie życia. Jedna z najpiękniejszych refleksji pada w trzecim tomie, zatytułowanym "Miłość".

Noce i dnie
fot. Kadr z filmu "Noce i dnie", YouTube, Screenshot
  • Trzeci tom "Nocy i dni" pod tytułem "Miłość" ukazał się w 1933 roku.
  • Nawet 93 lata później, niektóre z sentencji, które padły w powieści wciąż są aktualne.
  • Sprawdź, co Maria Dąbrowska napisała o poświęceniu dla drugiej osoby.

Słowa z "Nocy i dni" warte zapamiętania pochodzą z trzeciego tomu "Nocy i dni" i są narratorskim komentarzem odnoszącym się do przeżyć oraz wewnętrznej przemiany bohaterów powieści, zwłaszcza tych, którzy uczą się odnajdywać sens życia w trosce o innych. Nie jest to wypowiedź konkretnej postaci, lecz refleksja narratora, podsumowująca jedną z najważniejszych idei całego dzieła.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Dopasuj bohatera do książki. Bardzo trudne! 11/20 to wyczyn! 

1/20 Tadeusz Soplica jest bohaterem książki pod tytułem:

Na pierwszy rzut oka zdanie wydaje się paradoksalne. W końcu współczesna kultura często zachęca do skupiania się przede wszystkim na sobie, własnym rozwoju i samorealizacji. Dąbrowska proponuje jednak inne spojrzenie.

Maria Konopnicka nadała narratorowi głos, który w III części "Nocy i dni" pod tytułem "Miłość" przyznaje:

Tracić siebie dla drugich to jest właśnie odnajdywać najprawdziwszego siebie.

Co naprawdę oznaczają te słowa?

Cytat nie zachęca do rezygnowania z własnych marzeń ani do poświęcania się za wszelką cenę. Jego sens jest znacznie głębszy. Autorka sugeruje, że człowiek najpełniej poznaje siebie nie wtedy, gdy myśli wyłącznie o własnych potrzebach, ale wtedy, gdy potrafi kochać, pomagać i budować relacje z innymi ludźmi.

To właśnie w odpowiedzialności za rodzinę, przyjaźni czy bezinteresownym wsparciu odkrywamy cechy własnego charakteru, których wcześniej mogliśmy nie dostrzegać. Według tej filozofii prawdziwe człowieczeństwo rodzi się we wspólnocie. Nie jesteśmy samotnymi wyspami. Nasze życie nabiera znaczenia dzięki więziom, które tworzymy.

Redakcja poleca

O czym opowiadają "Noce i dnie"?

Powieść Marii Dąbrowskiej należy do najważniejszych dzieł polskiej literatury XX wieku. Autorka opowiada historię rodziny Niechciców na tle przemian społecznych i historycznych przełomu XIX i XX wieku.

Centralnymi postaciami są Barbara i Bogumił Niechcicowie. To właśnie ich małżeństwo, codzienne troski, rozczarowania, marzenia i uczucia stanowią serce całej opowieści. Barbara często tęskni za niespełnionymi marzeniami i idealizowaną przeszłością. Bogumił natomiast reprezentuje spokój, pracowitość i bezinteresowność.

Dlaczego ten cytat pozostaje aktualny?

Współczesny świat premiuje indywidualizm. Media społecznościowe zachęcają do budowania własnego wizerunku, a sukces często jest przedstawiany jako osobiste osiągnięcie.

Tymczasem słowa z "Nocy i dni" przypominają o czymś, co łatwo przeoczyć. Najbardziej wartościowe doświadczenia rzadko dotyczą wyłącznie nas samych. 

To właśnie dlatego cytat sprzed niemal wieku brzmi tak świeżo. Przypomina, że szczęście i samopoznanie nie zawsze znajdują się tam, gdzie początkowo ich szukamy.

Redakcja poleca

"Noce i dnie" nie żyją tylko na kartach książki

O sile powieści świadczy również jej słynna ekranizacja w reżyserii Jerzego Antczaka. Film z udziałem Jadwigi Barańskiej i Jerzego Bińczyckiego stał się jednym z największych osiągnięć polskiego kina.

W tym roku przypada kolejna rocznica jego premiery. Prapremiera filmu odbyła się 22 września 1975 roku w Kaliszu, natomiast 23 września 1975 roku miała miejsce premiera ogólnokrajowa i uroczysta premiera w Warszawie.

Produkcja została nominowana do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego i do dziś uznawana jest za jedną z najwybitniejszych adaptacji polskiej literatury.

Źródła: RadioPogoda.pl, Wikiquote, Noce i dnie

o możliwościach i prawach pacjenta