Wysypka po szczepieniu na COVID-19 – czy jest się czego bać? Wyjaśniamy

Wysypka po szczepieniu nie jest powodem do obaw – uspokajają dermatolodzy. Sprawdź, jakiego rodzaju wysypka może wystąpić po szczepieniu na COVID-19, jak często się pojawia i czy powinna budzić niepokój.

Dermatolodzy lubią porównywać skórę do okna, przez które można zobaczyć, co dzieje się wewnątrz ciała. Jednym z przykładów jest wysypka, występująca u niektórych osób po podaniu szczepionki na COVID-19.

Reakcja skóry – jak ją interpretować?

Kiedy otrzymujesz zastrzyk, twój system immunologiczny aktywuje organizm i przygotowuje go do rozpoznania i zwalczania wirusa w przyszłości. Ta odpowiedź organizmu i zapalenie, które może wystąpić przy okazji, u niektórych może prowadzić do wystąpienia wysypki. Eksperci uspokajają jednak, że o ile wysypka występuje ponad cztery godziny po zastrzyku, to nie ma powodów do obaw. Takie reakcje skórne jak pokrzywka lub obrzęk – jeśli wystąpią w ciągu pierwszych 4 godzin po zaszczepieniu – mogą być oznaką rzadkiej, ale poważnej reakcji alergicznej – przestrzega amerykańska agencja Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC). W takim przypadku warto poradzić się specjalisty.

Rejestr reakcji skórnych na SARS-CoV-2 i szczepionki

Dr Esther Freeman jest szefową dermatologii w szpitalu Massachusetts General Hospital w Bostonie. Odpowiada za prowadzenie rejestru reakcji skórnych po podaniu szczepionki na COVID-19. Jak mówi:

„Rejestr nie może nam powiedzieć dokładnie, u jakiego procenta osób zaszczepionych na COVID-19 rozwinęła się reakcja skórna, ponieważ w tym rejestrze znajdują się właśnie tylko przypadki takich reakcji”.

Od momentu wybuchu pandemii koronawirusa Amerykańska Akademia Dermatologii oraz Międzynarodowa Liga Towarzystw Dermatologicznych zgromadziły tysiące doniesień o reakcjach skórnych na SARS-CoV-2 – wirus, który powoduje chorobę COVID-19. W grudniu, kiedy w USA zatwierdzono do użytku szczepionki firm Pfizer-BioNTech i Moderna, do rejestru zaczęto również wprowadzać przypadki reakcji skórnych po zaszczepieniu.

Od grudnia 2020 do lutego 2021 roku naliczono 414 przypadków reakcji skórnych po otrzymaniu szczepionki mRNA (czyli Pfizer-BioNTech i Moderny). W raporcie opublikowanym w Journal of the American Academy of Dermatology, którego współautorką jest dr Esther Freeman, opisano potencjalne typy reakcji po zaszczepieniu.

Badacze zauważyli, że po otrzymaniu szczepionki mRNA u niektórych osób mogą się rozwinąć rozmaite rodzaje wysypki. W badaniach nie ma opisu reakcji skórnych po podaniu środka firmy Johnson & Johnson, ponieważ nie uzyskała ona wówczas jeszcze autoryzacji na terenie USA.

Zobacz też:

Zaszczepiłem się preparatem Johnson & Johnson: na co uważać?

Wysypka po szczepionce na COVID-19 – czy jest się czym przejmować?

Niektóre reakcje skórne rozwijają się wkrótce po momencie zaszczepienia, podczas gdy inne pojawiają się nawet po 14 dniach – czytamy w raporcie. Jak zauważa dr Freeman, czas pojawienia się wysypki może więc być bardzo różny.

Większość reakcji ustąpiła bez żadnej interwencji lekarskiej. Inne były leczone za pomocą leków przeciwhistaminowych, miejscowych steroidów lub innych środków zalecanych przez dermatologów.

Należy podkreślić, że u żadnego z pacjentów zgłaszających wysypkę nie rozwinęła się poważna reakcja alergiczna – wynika z publikacji. Wśród osób, które zgłosiły wysypkę po pierwszym zastrzyku, u mniej niż połowy zanotowano podobną reakcję po otrzymaniu drugiej dawki szczepionki.

„Wysypka występuje wyjątkowo rzadko, ale jeśli już się wydarzy po pierwszym zastrzyku – o ile pojawiła się ponad 4 godziny po zaszczepieniu – dzięki analizie dostępnych danych możemy zapewnić, że można bez obaw udać się po drugą dawkę szczepionki” - uspokaja dr Freeman.

Tę opinię lekarzy podziela CDC, które rekomenduje, żeby osoby, u których po pierwszym zaszczepieniu wysypka na ramieniu wystąpiła po 4 godzinach otrzymały również druga dawkę.

Rodzaje wysypki po zaszczepieniu na COVID-19

Duża wysypka w okolicy miejsca wkłucia była najczęściej zgłaszanym przypadkiem. Tego typu reakcje skóry nazwano „ramieniem covidowym” lub „ręką Moderny”, ponieważ występowała częściej po zaszczepieniu tym preparatem niż środkiem Pfizera. Według dr Freeman nie wiadomo, czemu tak było. W rejestrze znalazło się 218 tego typu reakcji i 94% z nich łączono z preparatem Moderny. Te wysypki zazwyczaj znikały po 3-4 dniach – czytamy w raporcie.

Jak wyjaśniają specjaliści, miejsce po wkłuciu igły może swędzić i może też wystąpić miejscowy obrzęk.

„Zazwyczaj wygląda to jak duża, czerwona plama na ramieniu w rejonie wkłucia, ale może też być znacznie większa i mieć nawet 15 do 30 cm szerokości” - wyjaśnia dr Freeman.

Inną zgłaszaną reakcją są niewielkie podrażnienia w miejscu wkłucia, którym towarzyszy pokrzywka i wysypka na całym ciele. Tak jak „ramię covidowe”, może swędzić i powodować dyskomfort, ale zwykle po kilku dniach tego typu objawy znikają.

Rzadkie reakcje skórne na zaszczepienie

W raporcie opisano też wyjątkowo rzadkie i niespotykane reakcje. Między innymi opisano 9 przypadków pernio/chilblains, nazwanych „paluchem covidowym”. Objawiały się puchnięciem, swędzeniem i zmianą koloru palców u stóp. Wystąpiły we wczesnym etapie pandemii, jako możliwy objaw koronawirusa, który zazwyczaj towarzyszył łagodnym przypadkom COVID-19. Obecnie wygląda na bardzo rzadki efekt uboczny szczepionki. Według dr Freeman „paluchy covidowe” mogą być wskazówką, że ciało skutecznie tworzy przeciwciała do walki z wirusem.

Niektórzy dermatolodzy również otrzymują zgłoszenia od swoich pacjentów, którzy doświadczyli opisanych wcześniej reakcji na szczepienia.

Dr Michele Green, dermatolog ze szpitala Mount Sinai Hospital w Nowym Jorku, powiedziała, że niektórzy z jej podopiecznych zgłaszali reakcję w okolicy wkłucia, takie jak obrzęk, zaczerwienienie i ból. Wszystkie te objawy ustąpiły w ciągu kiklku kolejnych dni.

„Jeśli chodzi o kwestie dermatologiczne, to po podaniu szczepionki na COVID-19 nie wystąpiły żadne poważne reakcje, które wymagałyby interwencji medycznej” - dodała dr Green.

Co robić, jeśli masz wysypkę po zaszczepieniu?

Według CDC osoby z wysypką mogą sięgnąć po leki przeciwhistaminowe. Jeśli wysypka jest bardzo dokuczliwa i bolesna, można rozważyć przyjęcie leku przeciwbólowego, ale trzeba być w tym przypadku ostrożnym: lekarze są zgodni co do tego, że najlepiej unikać brania leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych (NLPZ) przed i po szczepieniu na COVID-19. Jeśli już musimy, to lepiej przyjmować określone leki przeciwbólowe. Lekarze dopuszczają stosowanie środków zawierających paracetamol (np. Apap, Gripex albo Panadol).

Jeśli u danej osoby rozwinie się wysypka, która jest szczególnie dokuczliwa, dr Freeman zaleca udanie się do dermatologa, który może doradzić, jak zmniejszyć dyskomfort i pomóc przyśpieszyć pozbycie się reakcji skórnej.

[wp-faq-schema title="Wysypka po szczepieniu na COVID-19 - co oznacza?"]