Pajęczyna nie ma właściwości leczniczych – twierdzą naukowcy

Pajęczyna od dawna była obiektem badań pod kątem możliwych właściwości antyseptycznych. Teraz wygląda na to, że mogła to być tylko legenda.

Doniesienia o leczniczych właściwościach pajęczej sieci nie znalazły naukowego potwierdzenia w faktach – czytamy w publikacji, która ukazała się we wtorek na łamach naukowego serwisu iScience. Jak twierdzą w artykule amerykańscy naukowcy, wcześniejsze doświadczenia z ekstraktem pajęczego jedwabiu, który przykładowo po nałożeniu na szwy chirurgiczne na zranionej skórze miał pomóc chronić to miejsce przed infekcją, mogły okazać się ślepym zaułkiem.

W cytowanej analizie jedwab pochodzący od siedmiu różnych gatunków pająków nie wykazał przeciwbakteryjnej aktywności lub zdolności do zapobiegania infekcji bakteryjnej lub grzybiczej. Chociaż nie wyklucza to faktu, że mogą istnieć inne pajęcze sieci, pochodzące od gatunków pająków nie ujętych w tym badaniu, które mogą mieć właściwości lecznicze, to budzi wątpliwości co do wcześniejszych doniesień w tej sprawie – czytamy.

„Nie byliśmy w stanie wykryć aktywności przeciwbakteryjnej w jedwabiu z pajęczej sieci, niezależnie od zastosowanej metody i to kazało nam się zastanowić nad tym, w jaki sposób udało się to wcześniej. Zaczęliśmy więc szczegółowo przyglądać się wcześniejszym pracom na temat właściwości przeciwbakteryjnej i okazało się, że miały miejsce niedociągnięcia metodologiczne” - napisała współautorka badania, prof. Trine Bilde z Uniwersytetu Aarhus w Danii.

Legendarna pajęczyna

Od czasów Imperium Rzymskiego pajęcza sieć była wykorzystywana jako lekarstwo na niemal wszystko: od zmian skórnych po brodawki – twierdzą amerykańscy badacze z uniwersytetu stanowego w Utah. Starożytni lekarze pokrywali pajęczyną też rany lub bolące zęby. Jak twierdzi prof. Bilde, pająki wykorzystują swoją sieć w kokonach do ochrony jaj. Jednak według niej może to być tylko fizyczna ochrona – bez właściwości zwalczających mikroorganizmy.

„Pajęcza sieć zawsze była podziwiana i zyskała niemal mitologiczny status. Wygląda na to, że to jeden z tych mitów, który się urzeczywistnił przez samą wiarę, a nie przez mocne dowody empiryczne” - twierdzi prof. Bilde.

Oprócz testowania sieci pochodzącej od siedmiu gatunków pająków zespół naukowców prześledził dane pochodzące z 15 wcześniejszych doświadczeń w tej materii. W trzech z nich nie wykazano dowodów na przeciwbakteryjne właściwości pajęczyny, natomiast w tych doświadczeniach, w których to wykazano, nie uwzględniono ryzyka zanieczyszczenia próbek – twierdza uczeni. Według nich w niektórych z ocenionych badań mogło dojść do nieumyślnego zmierzenia działania rozpuszczalników takich jak aceton lub octan etylu, używanych do ekstrakcji jedwabiu pajęczego, zamiast samego jedwabiu.

„Zamiast przyjmowania, że pajęczy jedwab jest antybakteryjny, powinniśmy założyć, że nie jest. Możemy wciąż testować [pajęczyny] innych gatunków lub organizmów, ale z większą ostrożnością od samego początku” - zastrzega prof. Bilde.

Zobacz też:

Komary: Dlaczego jednych gryzą częściej niż innych?