O zdrowie warto dbać nie tylko od święta. Wykorzystaj te porady [TYLKO U NAS]

Kwiecień to dobry czas, by o siebie zadbać. Właśnie w tym miesiącu obchodzi się Światowy Dzień Zdrowia. To wyjątkowe święto zostało ustanowione przez Pierwsze Zgromadzenie Ogólne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 1948 roku. Co roku przypada 7 kwietnia – na pamiątkę dnia, kiedy powstało WHO.

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na radiopogoda.pl!

Światowy Dzień Zdrowia co roku odbywa się pod innym hasłem. Myśl przewodnia tegorocznych obchodów to „Moje zdrowie, moje prawo”. Zostało ono wybrane po to, aby przypomnieć, że każdy człowiek na świecie powinien mieć dostęp do wysokiej jakości usług zdrowotnych, edukacji i informacji, a ponadto także do bezpiecznej wody pitnej, czystego powietrza, zdrowej żywności i dobrych warunków mieszkaniowych.

Zobacz także: Marian Lichtman wspomina młodość. „Byłem łódzkim Elvisem Presleyem”

Dlaczego musimy troszczyć się o zdrowie?

O tym, jak ważne jest zdrowie, nie trzeba nikomu przypominać. To przecież ono determinuje to, jak wyglądają pozostałe sfery naszego życia. Jeśli nie czujemy się dobrze, trudno nam uczyć się, pracować, rozwijać swoje pasje czy też utrzymywać dobre stosunki z innymi ludźmi.

Wielu z nas mimo wszystko nie troszczy się dostatecznie o zdrowie. Często brakuje nam czasu na wizyty u lekarza, wykonywanie badań profilaktycznych, aktywność fizyczną, a nawet prawidłowe odżywianie. Kiedy nasze samopoczucie znacznie się pogorszy lub dotknie nas choroba, zaczynamy żałować, że w porę o siebie nie zadbaliśmy. O czym powinniśmy zatem pamiętać, aby jak najdłużej cieszyć się formą i wigorem?

Zobacz także: Tego nie cierpi Zygmunt Chajzer. „Ja się z tym czuję fatalnie”

Jak zadbać o swoje zdrowie? Pomogą Ci w tym te rady

Jak często odwiedzać lekarza? Jak wspomagać odporność i co jeść, by czuć się dobrze? Specjalnie dla was na te i inne pytania zgodziła się odpowiedzieć mgr Aleksandra Dejewska-Wysogrocka – psycholożka, dietetyczka, terapeutka zaburzeń odżywiania i autorka książki „Bulimia. Moja historia choroby”.

Oliwia Przybyszewska, dziennikarka serwisu Radiopogoda.pl: W natłoku codziennych obowiązków często nie znajdujemy wystarczająco dużo czasu, by zadbać o swoją dietę. Czego powinniśmy się wystrzegać, a co powinno regularnie trafiać na nasze talerze?

Mgr Aleksandra Dejewska-Wysogrocka: Jeśli chodzi o jedzenie, najlepiej wystrzegać się produktów wysoko przetworzonych, np. fast foodów czy też słodyczy, które mają w sobie dużo tłuszczu i cukru. Nie oznacza to, że mamy całkowicie wyeliminować je z diety, natomiast warto ograniczyć je do minimum. Chodzi o to, aby zachować umiar i odpowiednie proporcje. W przypadku lekarstw różnica miedzy lekiem a trucizną jest w dawce – tak samo jest w kwestii jedzenia. Zjedzenie w fast foodzie raz nas nie zabije, ale jeżeli będziemy to robić regularnie, to wpłynie istotnie na zdrowie.

Zobacz także: Halina Rowicka jako caryca Katarzyna II. „Doskonale ukazuje temperament mamy”

Co za dużo, to niezdrowo. Tych produktów lepiej unikać

Mgr Aleksandra Dejewska-Wysogrocka: Kolejna kwestia to dbanie o to, żeby nasza dieta nie była przebiałkowana, a mamy do tego niestety tendencje. To, że mamy w diecie dużo białka wcale nie jest dobre, bo nasz organizm nie jest w stanie tego odpowiednio użyć i obciążamy sobie w ten sposób nerki i wątrobę. Co do tłuszczy, najlepiej wybierać te roślinne – oliwy, oleje lniane – a rzadziej sięgać po te pochodzenia zwierzęcego, bo to będzie wpływało na nasz układ krwionośny i pracę serca.

Jeśli chodzi o to, co powinniśmy jeść, to warto pamiętać o pieczywie i produktach zbożowych, takich jak kasze, ryże czy makarony. Warto też mieć w diecie dużo warzyw, ponieważ oprócz witamin zawierają one antyoksydanty, które wpływają prozdrowotnie na nasz organizm. Najlepiej sięgać po te sezonowe, chociażby ze względu na aspekt cenowy, ale również ze względu na walory smakowe. Jesienią i zimą to będą raczej jakieś bulwy, ale teraz przychodzi wiosna, więc czas na nowalijki. Warto z tego skorzystać.

Zobacz także: Najdziwniejsze potrawy, jakie jedli w życiu. „Wykałaczki jednak są niezdrowe”

Suplementy – brać, czy nie brać?

Wiele osób próbuje uzupełniać niedobory w swojej diecie, stosując suplementy. Czy to dobre rozwiązanie?

Mgr Aleksandra Dejewska-Wysogrocka: Jeśli chodzi o suplementy, musimy pamiętać, że nie mają one stuprocentowej absorpcji, co oznacza, że nie wchłania nam się wszystko, co weźmiemy. Są oczywiście suplementy, takie jak witamina D, które są rekomendowane i powinny być stosowane regularnie. Jeżeli jednak mamy dobrze zbilansowaną dietę, to nie potrzebujemy wielu suplementów. Inaczej jest, gdy mamy dietozależne choroby, które wpływają na przykład na pogorszenie wchłanialności żelaza, jak celiakia, czy na przykład jeśli jesteśmy na diecie bezmięsnej i nie dostarczamy sobie odpowiedniej ilości witaminy B12. W takich wypadkach suplementacja jest jak najbardziej wskazana.

Mimo wszystko zamiast suplementów rekomendowałabym zadbanie o dietę. Kiszona kapusta (probiotyk) albo zakwas buraczany, który jest też naturalnym antybiotykiem, to lepsze rozwiązanie niż tabletki. Nie oznacza to oczywiście, że trzeba jeść codziennie kilogram kiszonej kapusty, natomiast warto uwzględnić ją w swoim menu. Pamiętajmy, że kapusta kiszona i kwaszona to nie to samo. Mnie chodzi o kapustę kiszoną. Kiszone warzywa fermentują, a spożywanie ich dobrze wpływa na nasze jelita.

Zobacz także: Tak wypiekano kiedyś chleb. „Ten smak jest niezapomniany”

Profilaktyka kluczem do zdrowia

Jak mówi znane nam wszystkim powiedzenie, lepiej zapobiegać niż leczyć. Jak często powinniśmy wykonywać badania profilaktyczne?

Mgr Aleksandra Dejewska-Wysogrocka: Myślę, że bardzo ważne jest to, aby profilaktyczne badania wykonywać raz w roku, chyba że w rodzinie mamy osoby z chorobami, które mogą być dziedziczne. Jeśli wiemy, że przykładowo babcia, ciocia albo mama mają stwierdzoną jaskrę, to w takim wypadku, mimo że my nie mamy jaskry, warto częściej odwiedzać okulistę. Nie jest to oczywiście jedyny przypadek. Schorzeń przekazywanych genetycznie jest dużo więcej, dlatego warto zwracać na nie szczególną uwagę.

Raz w roku dobrze jest wykonać morfologię. Warto też wybrać się do dermatologa i skontrolować znamiona, żeby sprawdzić, jaki jest stan skóry i czy nie ma jakichś ognisk rakowych. W przypadku kobiet koniecznie cytologia i badanie piersi. Jeżeli palimy papierosy, sprawdzajmy stan swoich płuc, bo palenie przyczynia się do rozwoju nowotworów. Nie zapominajmy ponadto o stomatologii i o tym, żeby raz do roku wykonywać przegląd zębów.

Jeśli mamy jakieś choroby przewlekłe, konieczne są też wizyty u specjalistów, którzy się nimi zajmują. Jeżeli chorujemy na astmę, odwiedzajmy pulmonologa czy też alergologa, jeżeli mamy problemy z układem trawiennym, to gastrologa, jeśli mamy problemy z pracą tarczycy, to endokrynologa.

Zobacz także: Te utwory zmieniły oblicze muzyki poważnej. Tak Krzysztof Penderecki zdobył światową sławę

Z lekarzem lepiej być za pan brat

W dbaniu o zdrowie niezwykle ważne jest słuchanie własnego organizmu. Niestety niekiedy zdarza nam się ignorować niepokojące sygnały, które nam wysyła. Do jakich lekarzy warto się od czasu do czasu udać, by skontrolować stan swojego zdrowia?

Mgr Aleksandra Dejewska-Wysogrocka: To, co najczęściej dokucza nam, jeśli chodzi o objawy ciała, to na przykład bóle krzyżowe. Zanim trafimy do ortopedy, a trafiamy tam często kiedy jest już bardzo, bardzo źle, to warto od czasu do czasu pójść do fizjoterapeuty, który może pomóc poprawić stan zdrowia. Warto pamiętać również o dietetykach, internistach, wizytach u ginekologa, a w przypadku panów o badaniu prostaty.

Czasami zdarza się też, że odwiedzimy wielu specjalistów i nie otrzymamy żadnej diagnozy. Wtedy przyczyna dolegliwości może leżeć w problemach psychicznych, które manifestują się w ciele, więc w takim wypadku warto udać się do psychiatry i sprawdzić, czy nie są to zaburzenia psychosomatyczne.

Zobacz także: Alicja Majewska ujawnia kulisy pracy z Korczem. „Włodek przecenia moje możliwości” [WYWIAD]

Czy sport to aby na pewno zdrowie?

Co robić, by jak najrzadziej chorować? Jak możemy wspomagać swoją odporność?

Mgr Aleksandra Dejewska-Wysogrocka: Myślę, że powinniśmy przyjrzeć się ilości stresu, jakiego doświadczamy. Długotrwały stres i napięcia wpływają na obniżenie odporności i sprzyjają rozwijaniu się chorób. Aby ją zwiększyć, dobrze byłoby zadbać o swoją psychikę i self-care. Nie oznacza to tylko robienia maseczek – nauka wyciszania, uspokajania, obcowanie z naturą również jest ważne. Może to brzmieć trywialnie, ale to, w jakim jesteśmy otoczeniu, jest niezwykle ważne i ma wpływ na to, czy jesteśmy przebodźcowani. Na naszą psychikę oczywiście wpływa też rodzaj wykonywanej pracy i to, czy potrafimy oddzielić od niej życie prywatne, czy pracujemy ciągle.

Warto też zadbać o odpoczynek i sen. One również wpływają na stan naszego zdrowia, bo dają możliwość regeneracji. Jeśli zaś chodzi o dietę, to wspomniany już zakwas buraczany czy też tran to coś, co może wzmocnić odporność. W przypadku bardzo obniżonej odporności należy udać się do lekarza i sprawdzić, co jest tego przyczyną.

Szkodliwy może być także nadmiar aktywności fizycznej. Nie chodzi o to, żeby w ogóle nie ćwiczyć, bo sport jest bardzo ważny i redukuje napięcie. Nie mówię też o osobach, które sportem zajmują się zawodowo. Mam raczej na myśli sytuacje, gdy ktoś chodzi do pracy i codziennie jest przez półtorej godziny na treningu na siłowni. Organizm musi mieć czas na regenerację. Jeśli mamy zbyt aktywny tryb życia, nie mamy czasu na odpoczynek, zwolnienie, poczytanie książki, też nie jest to zdrowe.

Zobacz także: „40-latek” sprawiał, że na ulicach było pusto. „Polacy zakochali się w tej historii”

Jaka jest odpowiednia dawka snu?

By zachować dobre samopoczucie, warto też dbać o higienę snu. Ile powinien trwać nasz wypoczynek i co nam grozi, jeśli będziemy spać za mało?

Mgr Aleksandra Dejewska-Wysogrocka: Sen jest bardzo istotny ze względu na regenerację i odporność, ale ma też wpływ na nasze funkcje poznawcze. Jaka jest odpowiednia ilość snu? Szacuje się, że dorośli powinni spać od 7 do 9 godzin, dzieci w wieku szkolnym od 9 do 10 godzin, a niemowlęta nawet do 20 godzin na dobę. Oczywiście każdy organizm jest inny, natomiast jeśli mamy za mało snu, to, oprócz wspomnianego pogorszenia odporności, wpłynie to na przyrost masy ciała, koncentrację i pamięć.

W przypadku zbyt małej ilości snu zwiększa się ryzyko zachorowania na choroby przewlekłe. Mogą ponadto pojawić się kłopoty z układem krążenia i cukrzyca typu II, więc warto zadbać o równowagę między wypoczynkiem i pracą. Nasze ciało potrzebuje relaksu i oczyszczenia z emocji, dlatego powinniśmy przespać cztery fazy czy też cykle snu.

Zobacz także: Unikatowe auta z minionych epok. Auto Nostalgia to niezwykła podróż w czasie

Aktywność to nie tylko siłownia

A co z aktywnością fizyczną? To także ważny czynnik, pozwalający nam dłużej zachować zdrowie. Jak często powinniśmy uprawiać sport i co można poradzić osobom, które nie mają zbyt wiele czasu na regularne chodzenie na boisko bądź siłownię?

Mgr Aleksandra Dejewska-Wysogrocka: Sport jest bardzo istotny, ale ważna jest jego dawka. Tak jak już wspominałam, nie jest zdrowe codzienne chodzenie na siłownię i ćwiczenie przez dwie godziny. Przeciążone mięśnie po treningu potrzebują czasu na regenerację i wygojenie się. Pojęcie „aktywność fizyczna” wbrew temu, co można nam się wydawać, nie oznacza codziennego biegania. Może być to spacer. Warto, żebyśmy robili codziennie 10 tysięcy kroków.

Jeżeli ktoś nie ma czasu albo jest akurat okres zimowy, to pamiętajmy, że istnieją różne proste codzienne sposoby na zwiększenie aktywności. Zamiast windy w budynku, w którym pracujemy, możemy wybrać schody albo na przykład wysiąść z autobusu jeden przystanek wcześniej i przejść pozostały dystans pieszo.

Pamiętajmy też, że aktywnością może być sprzątanie. Nie chodzi oczywiście o umycie jednej szklanki, ale przykładowo odkurzanie, wycieranie kurzu czy robienie porządków w mieszkaniu. To już jest jakaś aktywność. Aktywność może być naprawdę różna. Nie trzeba robić nie wiadomo jak profesjonalnych treningów, by zadbać o pracę serca. Ruch w mniejszych dawkach jest lepszy niż jego całkowity brak.

Dziękuję za rozmowę.

Zobacz także: „Ursynowskie Skowronki”. Zmierz się z utworem Wodeckiego i dołącz do grona laureatów!

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na radiopogoda.pl!