Mars: pierwszy odwiert nieudany

3 min. czytania
09.08.2021 12:34
Zareaguj Reakcja
|
fot. Pierwszy odwiert wykonany przez łazik Perseverance na Marsie NASA/JPL-Caltech

Pierwszy odwiert wykonany na Marsie przez Perseverance zakończył się fiaskiem: nie udało się pozyskać próbki skał. Dowiedz się więcej o przyczynach porażki.

Marsjański łazik Perseverance wykonał pierwszy odwiert powierzchni Marsa, którego celem było pobranie próbek skał Czerwonej Planety. Jednak dane otrzymane z łazika wskazują, że podczas tej próby nie udało się pozyskać materiału skalnego.

Perseverance przewozi na pokładzie 43 tytanowe pojemniki na próbki marsjańskich skał. Obecnie przemierza krater Ozero, z którego powierzchni ma gromadzić próbki skał i regolitów (drobiny odłamków skalnych oraz pył), które w przyszłości mają zostać zabrane na Ziemię i tam przeanalizowane.

Pojemnik jest pusty

System Pozyskiwania i Przechowywania Próbek w Perseverance do pozyskiwania próbek skał wykorzystuje puste w środku wiertło w udarowej wiertarce na końcu swojego dwumetrowego, robotycznego ramienia. Jak wynika z danych telemetrycznych, podczas pierwszej próby odwiertu na powierzchni Marsa wiertło zadziałało jak trzeba i wszystko wyglądało tak jak powinno, jednak pojemnik okazał się pusty.

„Proces pozyskiwania próbek jest autonomiczny od początku do końca. Jednym z jego kroków po umieszczeniu próbki w tubie do przechowywania jest zmierzenie ilości materiału. Okazało się, że czujnik nie wykrył spodziewanego oporu, który miałby miejsce, gdyby wewnątrz pojemnika znajdowała się materia” - powiedziała szefowa programu ds. badania powierzchni podczas misji, Jessica Samuels z należącego do NASA Jet Propulsion Laboratory.

Obecnie zespół naukowców analizuje dane z łazika. Jednym z pierwszych kroków będzie wykorzystanie WATSON-a – urządzenia znajdującego się na końcu robotycznego ramienia – aby wykonać w dużym zbliżeniu zdjęcia wywierconego otworu. Kiedy dzięki temu zespół będzie miał większe pojęcie o tym, co się stało, będzie w stanie ustalić, na kiedy zaplanować kolejną próbę pozyskania próbek skał przez wykonanie odwiertu.

Zobacz też:

    Mars: Perseverance z zakodowanym przekazem

Dlaczego się nie udało?

„Pierwszym wytłumaczeniem może być to, że puste pojemniki mogą być wynikiem tego, że skały nie reagują w sposób, którego się spodziewaliśmy. Usterkę urządzeń uważamy za mniej prawdopodobną. W ciągu najbliższych kilku dni nasz zespół spędzi więcej czasu na analizowaniu danych oraz pozyskiwaniu dodatkowych informacji diagnostycznych, aby zrozumieć, dlaczego pojemnik jest pusty” - zapowiedziała Jennifer Trosper, manager programu Perseverance w JPL.

Już wcześniejsze misje NASA na Marsie borykały się z zaskakującymi właściwościami tamtejszych skał i regolitów, które utrudniały zbieranie próbek. W 2008 roku misja Phoenix pozyskała glebę, która okazała się „kleista” i trudna do pobrania na pokład próbnika, który mógłby przeprowadzić jej analizę. Sukces osiągnięto dopiero po wielu próbach. Z kolei łazik Curiosity wwiercił się w skały, które okazały się twardsze i bardziej kruche niż się spodziewano. Ostatnio lądownik InSight nie był też w stanie przebić się przez powierzchnię Czerwonej Planety.

Co bada Perseverance

Marsjański łazik obecnie odkrywa dwa geologiczne obszary położone w najgłębszych miejscach krateru Jezero. Pierwszy z nich, nazwany „Potrzaskane i Szorstkie Dna Krateru” (Crater Floor Fractured Rough) to dno Jezera. Przylegający do niego drugi obszar nazwano Séítah (od słowa w języku Navajo oznaczającego zwrot „wśród piasku”) wbrew nazwie również składa się ze skał, ale też piaszczystych wydm.

Ingenuity patrzy z góry

Od niedawna zespół nadzorujący pracę Perseverance wykorzystuje kolorowe zdjęcia wykonane przez dron Ingenuity, które pomagają wyznaczyć najbardziej obiecujące z punktu widzenia naukowego rejony do przebadania oraz w wykrywaniu potencjalnych niebezpieczeństw. W środę 4 sierpnia Ingenuity wykonał swój 11. lot, podczas którego przebył w marsjańskim powietrzu około 380 metrów i przeprowadził podczas niego powietrzny zwiad rejonu Séítah.