advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Tym filmem rozpoczęła nową erę w kinie. "Mój temat, mój głos"

3 min. czytania
02.04.2026 09:01
Zareaguj Reakcja

Dokładnie 11 lat temu, 2 kwietnia 2015 r. zmarła Barbara Sass, ceniona w środowisku reżyserka, scenarzystka filmowa i najważniejsza przedstawicielka kina kobiecego. Złotymi zgłoskami zapisała się w historii, chociażby za sprawą szeroko komentowanych "Bez miłości" i "Pokuszenia".

fot. Kadr z filmu "Bez miłości" (YouTube @WFDiF - Studio Filmowe Kadr)
  • Barbara Sass urodziła się 14 października 1936 r. w Łodzi. Zmarła w wieku 78 lat.
  • Choć ukończyła Wydział Reżyserii PWSF w Łodzi, zawodu nauczyła się dopiero u boku mistrzów – Wojciecha Hasa i Andrzeja Wajdy.
  • Reżyserkę okrzyknięto mistrzynią portretowania kobiet.

Barbara Sass dostała się na Wydział Reżyserii PWSF w Łodzi jako młoda, niespełna 17-letnia dziewczyna. W programie "Niedziela z..." zaznaczyła, że w szkole niewiele się nauczyła, ale, koniec końców, jako jedyna ze pięciu studentek uzyskała dyplom. "I to też po przejściach" – opowiadała w cytowanym wywiadzie. Otóż na drugim roku studiów została przeniesienia na Wydział Aktorski. Prędko jednak zrezygnowała z kierunku aktorskiego i powróciła do reżyserii.

Rozwiąż quiz o największych pięknościach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Największe piękności polskiego kina. Mistrz odgadnie 16/20!

1/20 Ta piękność znana z roli Królowej Lalek w "Akademii pana Kleksa" to

Dlaczego Barbara Sass długo czekała na swój debiut?

Barbara Sass uchodzi dziś za jedną z ważniejszych reżyserek w historii polskiego kina. Nic też dziwnego, była mistrzynią portretowania kobiecych bohaterek, nie stroniła od tematów trudnych, mocnych i mrocznych. Zanim jednak rozpoczęła własne, autorskie projekty, w zawodzie stawiała pierwsze kroki u boku mistrzów – Wojciecha Hasa, Jerzego Skolimowskiego, a także Andrzeja Wajdy.

Byłam kompletnie niedojrzałą osobą. Naprawdę zaczęłam się uczyć zawodu dopiero po studiach. Przez kilkanaście lat asystowałam, byłam drugim reżyserem. Głównie u Wojciecha Hasa, z którym pracowałam przez półtora roku przy "Rękopisie znalezionym w Saragossie". To była moja szkoła filmowa. Pracowałam też z Wajdą, ze Skolimowskim. Jednak najwięcej skorzystałam u Hasa – opowiadała w wywiadzie dla "Gazety Wyborczej".

Barbara Sass ukończyła studia na Wydziale Reżyserii PWSF w Łodzi w 1958 r., lecz na pełnowymiarowy debiut reżyserski musiała jeszcze poczekać. W 1972 r. nakręciła "Ostatni liść", a zaledwie rok później w kinach ukazał się wyreżyserowany przez nią film pt. "Dziewczyna i gołębie".

Redakcja poleca

Jak Barbara Sass przewidziała rzeczywistość polskiego kina? Zaskakująca historia

Na przełomie następnych dekad pracowała nad scenariuszem do "Bez miłości" (1980 r.). Film spotkał się z niemałym uznaniem krytyków. Reżyserkę nagrodzono na festiwalach w Gdańsku i niemieckim Mannheim. W obsadzie znaleźli się Dorota Stalińska, Władysław Kowalski, Zdzisław Wardejn, Małgorzata Zajączkowska i Emilian Kamiński, muzykę skomponował zaś Seweryn Krajewski.

Czytam różne scenariusze, ale nigdy nie trafiłam na żaden, który byłby mi tak bliski, żebym go zaakceptowała. Szczególnie kiedy zaczynałam robić filmy "Bez miłości", "Debiutantka", "Krzyk", wydawało mi się ważne, żeby to było całkowicie moje, mój temat, mój głos. Film zawsze był dla mnie osobistą sprawą. [...] Bohaterka "Bez miłości", robiąca karierę po trupach, w 1980 r. była prawie nieznana w polskiej rzeczywistości, ten film ją - jak to mi ktoś powiedział – przewidział – dodała dla cytowanego źródła.
Pogodne lata [PODCAST]
Polski James Dean. Pogodne lata #18
play play
replay
forward
volume volume
0:00

Barbara Sass stworzyła również głośne "Pokuszenie" (1995 r.) z debiutującą wówczas Magdaleną Cielecką.

Oglądaj

Źródła: RadioPogoda.pl, Dzieje.pl, Filmpolski.pl, Tvp.pl, "Gazeta Wyborcza" (archiwum Encyklopediateatru.pl), Trojmiasto.pl, "Niedziela z..." Barbara Sass-Zdort