Kończyłby dziś 130 lat. Był prekursorem komiksu w Polsce

2 min. czytania
20.08.2026 13:33
Obserwuj nas na Google

20 sierpnia przypada rocznica urodzin Mariana Walentynowicza. To dobra okazja, by przypomnieć postać jednego z najbardziej zasłużonych polskich rysowników, którego większość Polaków zna jako ilustratora "Przygód Koziołka Matołka". Mimo upływu lat prace artysty inspirują do dziś.

Marian Walentynowicz był prekursorem komiksu w Polsce
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Marian Walentynowicz urodził się 20 sierpnia 1896 roku.
  • Artysta zasłynął jako lustrator "Przygód Koziołka Matołka".
  • Przez wielu rysownik uznawany jest za prekursora komiksu w Polsce.

Choć jego dorobek był znacznie większy, dla wielu pokoleń Marian Walentynowicz pozostaje przede wszystkim "ojcem" wizerunku "Koziołka Matołka". Był rysownikiem, ilustratorem, architektem, podróżnikiem, korespondentem wojennym i popularyzatorem sztuki. Zasłynął jednak przede wszystkim dzięki wyjątkowemu talentowi do opowiadania historii za pomocą obrazów.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Znasz te bajki PRL? Za 18/20 zapraszamy do Akademii Pana Kleksa!

1/20 Z jakiej bajki PRL pochodzi ten kadr?

To on stworzył "Koziołka Matołka". Tak doszło do niezwykłego spotkania

Największą sławę Marianowi Walentynowiczowi przyniosła współpraca z Kornelem Makuszyńskim. Rysownik wymyślił charakterystyczny wygląd "Koziołka Matołka", bohatera, który przemierzał świat w poszukiwaniu legendarnego Pacanowa. Pierwsza księga przygód ukazała się w 1933 roku i szybko zdobyła ogromną popularność.

Redakcja poleca

Czytelników urzekło połączenie humorystycznych tekstów Makuszyńskiego z pełnymi życia ilustracjami Walentynowicza. Nie da się ukryć, że dziś Koziołek Matołek jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów polskiej literatury dziecięcej. Trudno wyobrazić sobie, że słynnego bohatera mógłby namalować ktoś inny.

Oglądaj

Jak powstał "Koziołek Matołek"? Niezwykła historia polskiej powieści

Historia "Koziołka Matołka" zaczęła się przy kawiarnianym stoliku w Warszawie. To właśnie Marian Walentynowicz namówił wydawcę Jana Gebethnera do stworzenia polskiej opowieści obrazkowej.

Jan Gebethner z Marianem Walentynowiczem przy stoliku kawiarni Lourse’a w Hotelu Europejskim dochodzą do wniosku, że trzeba wydać w Polsce historię obrazkową. (...) na świat wybiegają z wielkim sukcesem pies Pluto i Kaczor Donald. Gebethner chce sprawdzić, czy i w Polsce to się może udać, na razie na papierze – napisał Marek Górlikowski cytowany przez serwis Dzieje.pl.

Do projektu zaproszono Kornela Makuszyńskiego, który początkowo nie był przekonany do nowatorskiego pomysłu. Gdy jednak zgodził się napisać teksty, powstał duet idealny. Walentynowicz rysował, Makuszyński układał pełne humoru wersety. Już pod koniec 1932 roku gotowa była książka "120 przygód Koziołka Matołka", która szybko odniosła ogromny sukces.

Redakcja poleca

Kończyłby dziś 130 lat. Walentynowicz był prekursorem komiksu w Polsce

Nie bez powodu Marian Walentynowicz jest dziś uznawany za "jednego z prekursorów komiksu w Polsce". W czasach, gdy historie obrazkowe dopiero zdobywały popularność, on stworzył opowieści wykorzystujące sekwencję ilustracji i krótkich tekstów. Jego prace pokazały, że obraz może być równie ważny, co słowo, a czasem nawet skuteczniej pobudzać wyobraźnię odbiorcy.

Mimo że większość zna artystę dzięki "Koziołkowi", działalność Walentynowicza nie ograniczała się wyłącznie do książek dla dzieci. Tworzył plakaty, grafiki, karykatury, reportaże rysunkowe, scenografie i fotografie. Był artystą niezwykle wszechstronnym, którego ciekawość świata znajdowała odzwierciedlenie w wielu dziedzinach twórczości.

Źródło: RadioPogoda.pl, dzieje.pl, blogokomiksach.pl, propertydesign.pl