47 lat później słowa najsłynniejszego kompozytora międzywojnia skłaniają do myślenia

3 min. czytania
07.10.2026 11:28
Obserwuj nas na Google

Był autorem melodii, które znała cała Polska, a jego utwory przetrwały dekady, zmiany ustrojów i mody muzyczne. Jerzy Petersburski, twórca takich przebojów jak "To ostatnia niedziela" czy "Tango milonga" do dziś pozostaje symbolem złotej ery polskiej muzyki międzywojennej. W rocznicę śmierci kompozytora warto przypomnieć słowa, które wykraczają daleko poza temat muzyki i skłaniają do refleksji nad znaczeniem narodowej kultury i tradycji.

Jerzy Petersburski
fot. Wikimediacommons, Autor nieznany
  • Jerzy Petersburski odszedł 7 października 1979 roku.
  • W rocznicę śmierci kompozytora, przypominamy jego słowa.
  • Ten cytat skłania do refleksji na temat kultury własnego kraju.

Kim był Jerzy Petersburski? Choć to nazwisko przewija się niejednokrotnie obok tytułów największych rodzimych przebojów, warto wyjaśnić czego dokonał ten artysta. To właśnie on skomponował szlagiery "To ostatnia niedziela" czy "Tango milonga". Stworzył też "Błękitną chusteczkę" oraz "Ty albo żadna".

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Te hity nucił cały PRL. Pamiętasz te teksty? Dziś nie trafisz nawet 5/15

1/15 "Wakacje koloru blond" to fragment hitu, do którego tekst napisał/a:

Petersburski należał do najwybitniejszych kompozytorów polskiej muzyki rozrywkowej XX wieku. Urodził się w 1895 roku w Warszawie i już jako młody człowiek zdobywał wykształcenie muzyczne. Największą sławę przyniosły mu jednak nie utwory klasyczne, lecz muzyka popularna, zwłaszcza tanga, które w okresie międzywojennym podbiły serca słuchaczy.

Utwory, które mu zawdzięczamy, zdobyły popularność nie tylko w Polsce, ale również za granicą. Jego kompozycje wykonywali najwięksi artyści swoich czasów, a część z nich weszła do kanonu polskiej kultury. Kompozytor zmarł 7 października 1979 roku. Dziś, 47 lat później, jego muzyka nadal jest obecna w radiu, filmach i koncertach poświęconych dwudziestoleciu międzywojennemu.

Redakcja poleca

Co miał na myśli Petersburski?

W jednym z wywiadów artysta powiedział:

 Nam się zdawało, że piszemy tanga. Nie, tanga są argentyńskie. To jak nasz folklor: czy może jakiś naród napisać takiego kujawiaka jak nasz? W życiu! Tak samo jest z tangiem - cytuje Petersburskiego Muzeumjazzu.pl.

Przytoczony cytat może zaskakiwać. W końcu to właśnie Petersburski jest uznawany za króla polskiego tanga. Dlaczego więc twierdził, że nie pisał prawdziwych tang? Klucz tkwi w jego spojrzeniu na kulturę narodową.

Kompozytor podkreślał, że każde państwo i każdy naród mają własne tradycje, których nie da się w pełni odtworzyć poza ich naturalnym środowiskiem. Tak jak polski kujawiak czy mazurek są nierozerwalnie związane z polską historią i wrażliwością, tak samo tango jest zakorzenione w kulturze Argentyny.

Inspiracja inną kulturą, ale szacunek do własnego dziedzictwa

Petersburski zwracał uwagę, że można inspirować się obcymi gatunkami, tworzyć ich własne interpretacje, a nawet osiągać w nich mistrzostwo. Nie oznacza to jednak przejęcia całego kulturowego doświadczenia, z którego dany styl wyrósł.

Redakcja poleca

W słowach kompozytora można odnaleźć ważną refleksję dotyczącą współczesności. Dzisiaj muzyka, filmy czy trendy błyskawicznie przekraczają granice. Często wydaje się, że kultura stała się uniwersalna i wszędzie wygląda podobnie. Petersburski przypomina jednak, że prawdziwa wartość tkwi często właśnie w lokalności. Nie chodzi o zamykanie się na świat. Wręcz przeciwnie. Autor przez całe życie czerpał inspiracje z różnych kultur. Jednocześnie rozumiał, że najcenniejsze dzieła powstają wtedy, gdy zachowują własną tożsamość.

Jego słowa można odczytać jako zachętę do szacunku wobec własnego dziedzictwa. Do doceniania tego, co rodzime, nawet jeśli nie zawsze wydaje się tak egzotyczne czy atrakcyjne jak kultura odległych krajów. W świecie globalnych trendów łatwo zapomnieć, że kultura narodowa nie jest przeszkodą w kontakcie ze światem, lecz jego ważnym elementem.

Źródła: RadioPogoda.pl, Muzeumjazzu.pl, Culture