24 lata później najmocniejsze słowa premiera Mazowieckiego nadal dają do myślenia
Tadeusz Mazowiecki był jednym z najsłynniejszych polskich polityków i działaczy. Pierwszy, niekomunistyczny premier Polski, publicysta i Kawaler Orderu Orła Białego. Oprócz działalności politycznej, miał do przekazania Polkom i Polakom wiele myśli związanych z człowieczeństwem czy postawą do świata. Niektóre inspirują do dziś. Poznaj cytat w rocznicę śmierci polityka.
- Tadeusz Mazowiecki zmarł 28 października 2013 roku.
- Ostatni Prezes Rady Ministrów PRL i pierwszy III RP odszedł 13 lat temu.
- Przypominamy wybrany cytat polityka. Sprawdź, co chciał przekazać.
Tadeusz Mazowiecki był szeroko szanowany jako jeden z symboli początku III RP, a jego pozycja w pamięci historycznej z czasem się umocniła. Nie oznacza to jednak, że wszyscy Polacy pozytywnie oceniali jego rząd lub koszty transformacji gospodarczej.
Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Quiz PRL. Te daty musi znać każdy Polak! 17/20 to hit
Jego popularność jako polityka i ocena jego historycznej roli to dwie różne kwestie. Nie zmienia to jednak faktu, że ten polityk zapisał się w historii Polski i świadomości Polaków jako jeden z działaczy, którzy nieśli nadzieję na nowe i lepsze życie po okresie PRL.
Co ciekawe, jak prezentują wyniki badań CBOS z 1997 roku, 14 proc. badanych wskazało Mazowieckiego jako "najlepszego premiera III RP". W tym samym badaniu 28 proc. wybrało Włodzimierza Cimoszewicza, więc Mazowiecki był w czołówce, ale nie na pierwszym miejscu. Dużo później, bo w 2014 roku, po 25 latach od rozpoczęcia przemian ustrojowych, CBOS opisywał go jako premiera uznawanego za "najlepszego spośród dotychczasowych szefów rządów III RP".
Co oprócz działalności politycznej pozostawił po sobie Mazowiecki? Są to z pewnością wypowiedzi, które do dziś mogą inspirować wiele osób. Jednym z cytatów jest ten, dotyczący zbrodni popełnianych podczas wojny w Bośni i Hercegowinie. Choć dotyczył konkretnego konfliktu, do dziś ma wymiar dość uniwersalny:
Kiedy się patrzy na tak straszne nieszczęścia, to szalenie mocne staje się poczucie, że najpierw jest się człowiekiem. A dopiero później człowiekiem określonej narodowości. Człowieczeństwo łączy w nieszczęściu, w jego przeżywaniu. Chciałoby się, żeby ludzie tak to rozumieli - powiedział w rozmowie z Wojciechem Tochmanem dla "Gazety Wyborczej" w 2002 roku.
Z kolei w innych słowach cytowanych przez Gazetę.pl, Mazowiecki miał powiedzieć: "Można się różnić, można się spierać. Ale nie wolno się nienawidzić". Z kolei w latach 90. podczas zebrania Komitetu Obywatelskiego mówił: "Pragnę z Państwem podzielić się jedną moją troską. Prośbą o to, aby abyśmy tej zaczynającej się polskiej demokracji nie zamienili w polskie piekło. Polskie piekło swarów, podgryzań i walk. Jest to nasza wielka odpowiedzialność".
Wypowiedzi Tadeusza Mazowieckiego można odczytać jako spójną wizję społeczeństwa, w którym człowieczeństwo jest ważniejsze niż podziały, różnica zdań nie musi prowadzić do wrogości, a demokracja wymaga odpowiedzialności za wspólnotę. Choć powstały w konkretnym kontekście historycznym, odnoszą się do problemów uniwersalnych i pozostają aktualne w odniesieniu do Polski.
Polska historia uczy, jak silne mogą być więzi narodowe, zwłaszcza w obliczu zagrożenia. Jednak ta sama historia przypomina, że podziały narodowe mogą prowadzić również do wykluczenia i przemocy. Podobnie patriotyzm nie musi oznaczać przekonania, że własny naród jest ważniejszy od wszystkich innych. Może polegać na trosce o własną wspólnotę przy jednoczesnym uznaniu godności innych.
Źródła: RadioPogoda.pl, Wikiquote, Gazeta Wyborcza, Gazeta.pl, Dzieje