Jedna z największych aktorek kończyłaby 118 lat. Polacy nie wiedzą, co łączyło ją z Hańczą

2 min. czytania
26.10.2026 10:12
Obserwuj nas na Google

Barbara Ludwiżanka, niezapomniana gwiazda polskiego teatru i kina, obchodziłaby na początku tego roku 118. urodziny. Zapisała się w pamięci Polaków jako artystka o niezwykłej charyzmie i osobowości. Choć miała bogate życie zawodowe, nie mniej fascynujące okazuje się jej życie prywatne. Przed II wojną światową poznała Władysława Hańczę, aktora, któremu towarzyszyła aż do jego śmierci w 1977 roku.

Kim była Barbara Ludwiżanka?
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji
  • Barbara Ludwiżanka urodziła się w Stanisławowie w 1908 roku. Rozpoczęła karierę sceniczną w wieku 16 lat.
  • Po II wojnie światowej występowała w czołowych teatrach w Warszawie. 
  • Z Władysławem Hańczą stworzyli ikoniczny duet zarówno na scenie, jak i w życiu prywatnym.

Barbara Ludwiżanka przyszła na świat 24 stycznia 1908 roku w Stanisławowie. Urodziła się w rodzinie kierownika teatrów i pedagoga szkół muzycznych Adama Ludwiga, a także śpiewaczki operowej Wandy Hendrich. Podążając śladami rodziców, jeszcze jako nastolatka rozpoczęła swoją przygodę ze sceną. Ukończyła Szkołę Aktorską przy Konserwatorium Muzycznym w Poznaniu, a po debiucie w 1924 roku związała się z tamtejszym Teatrem Polskim. Miała wówczas 16 lat.

Rozwiąż quiz o największych pięknościach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Największe piękności polskiego kina. Mistrz odgadnie 16/20!

1/20 Ta piękność znana z roli Królowej Lalek w "Akademii pana Kleksa" to

Barbara Ludwiżanka kończyłaby 118 lat. Niezapomniana gwiazda teatru

Po wojnie występowała w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie i łódzkim Teatrze Wojska Polskiego. W późnych latach 40. XX w. przeniosła się do Warszawy, by zasilić obsadę Teatru Polskiego. Następnie przez 18 lat, do 1983 roku, grała w Teatrze Współczesnym.

Choć Barbara Ludwiżanka całą swoją pasję i serce oddała scenie, zapisała się również na kartach historii kina. Dała się zapamiętać choćby jako Maria w "Sublokatorze" Janusza Majewskiego. Otrzymała także angaż w "Nocach i dniach" Jerzego Antczaka i epizod w "Seksmisji" Juliusza Machulskiego.

Małżeństwo legendarnych aktorów. Miłość na scenie i poza nią

Mało kto pamięta, że Barbara Ludwiżanka tworzyła trwałe małżeństwo z Władysławem Hańczą, który ogólnopolską popularność zyskał jako Kargul w "Samych swoich". Jak się okazuje, początek ich znajomości nie zwiastował wcale niczego poważnego. Poznali się jako młodzi artyści w 1934 roku w Poznaniu, ale Hańcza nie był już wtedy kawalerem. Kilka lat wcześniej ożenił się z Heleną Chaniecką.

"Wtedy Hańcza ani mi się śnił!" – wspominała po latach Ludwiżanka. Ich drogi połączyły się na dobre w latach 40. XX w. Po rozwodzie aktora pobrali się i byli ze sobą aż do śmierci Hańczy w 1977 roku.

Redakcja poleca

Co ciekawe, para pojawiła się razem na ekranie. Jan Rybkowski w swoich "Chłopach" z 1972 roku zaproponował Hańczy rolę Macieja Boryny, a Ludwiżance – rolę Jagustynki.

Kim była Barbara Ludwiżanka? "Wystarczyło, że spojrzała"

Barbara Ludwiżanka zmarła dokładnie 36 lat temu, 26 października 1990 roku, w Warszawie. Do dziś uchodzi za jedną ze słynniejszych polskich aktorek teatralnych swojego pokolenia.

Redakcja poleca

"Była jedną z tych artystek, które nie potrzebowały wielkich słów, by powiedzieć rzeczy ważne. Wystarczyło, że spojrzała" – pisał o gwieździe Wiesław Kowalski dla Teatru dla Wszystkich.

Źródła: RadioPogoda.pl, Onet.pl, Filmpolski.pl, E-teatr.pl