101 lat później słowa najwybitniejszego polskiego pisarza wciąż dają do myślenia

• Stefan Żeromski, urodzony 14 października, to jeden z najważniejszych polskich pisarzy.
• Cytat Żeromskiego o miłości jako "rdzeniu życia" przypomina, że bez uczuć nawet największe osiągnięcia tracą sens.
• 101 lat po jego śmierci, Stefan Żeromski wciąż inspiruje, a jego "Dzienniki" odkrywają przed czytelnikami uniwersalne prawdy.

14 października przypada rocznica urodzin Stefana Żeromskiego, jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy. Autor "Przedwiośnia", "Ludzi bezdomnych" czy "Syzyfowych prac" był nie tylko twórcą literatury, ale także aktywnym uczestnikiem życia społecznego i politycznego.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Czterokrotnie nominowany do Nagrody Nobla, do dziś pozostaje jednym z najważniejszych głosów polskiej kultury. W tym roku 20 listopada, mija również 101 lat od jego śmierci, dlatego warto przypomnieć słowa zapisane w jego "Dziennikach", które mimo upływu czasu nie straciły swojej siły.

W tomie III "Dzienników" na stronie 362 (wyd. Czytelnik, 1953) odnajdujemy myśl Stefana Żeromskiego na temat miłości:

Walka z miłością to walka niemal z życiem, bo miłość jest życia rdzeniem.

Kilka słów, które mówią bardzo wiele

To jedno z tych zdań, które wydają się proste, a jednocześnie kryją niezwykłą głębię. Stefan Żeromski nie pisze tutaj wyłącznie o miłości romantycznej. Miłość rozumie znacznie szerzej, a mianowicie jako siłę, która nadaje sens ludzkim działaniom, relacjom i marzeniom.

Według pisarza człowiek może walczyć z własnymi uczuciami, tłumić je lub próbować przed nimi uciekać, ale ostatecznie oznacza to sprzeciw wobec czegoś, co stanowi sam fundament życia. Miłość nie jest bowiem dodatkiem do egzystencji. Jest jej "rdzeniem", czyli czymś absolutnie podstawowym.

Dlaczego ten cytat pozostaje aktualny?

Współczesny świat często zachęca do chłodnego pragmatyzmu. Liczą się wyniki, skuteczność, sukces i rozwój zawodowy. Cytat Żeromskiego przypomina natomiast o czymś znacznie bardziej podstawowym.

Bez uczuć, przywiązania i bliskości nawet największe osiągnięcia mogą wydawać się puste. Pisarz zwraca uwagę, że człowiek nie jest wyłącznie istotą rozumną. Potrzebuje także emocji, więzi i ludzi, których może kochać. Dlatego walka z miłością okazuje się tak trudna. Jest bowiem walką z własną naturą.

Kim był Stefan Żeromski?

Stefan Żeromski urodził się 14 października 1864 roku. Zmarł 20 listopada 1925 roku, pozostawiając po sobie dzieła, które na trwałe weszły do kanonu polskiej literatury.

Jego twórczość często poruszała tematy społeczne, patriotyczne i moralne. Bohaterowie Żeromskiego zmagali się z trudnymi wyborami, konfliktami sumienia oraz pytaniami o odpowiedzialność za innych.

Do jego najważniejszych utworów należą:

• "Przedwiośnie"
• "Ludzie bezdomni"
• "Syzyfowe prace"
• "Popioły"
• "Dzieje grzechu"
• "Siłaczka"
• "Wierna rzeka"

Pisarz angażował się również w sprawy publiczne. W czasie I wojny światowej zgłosił się do Legionów Polskich, podczas wojny polsko-bolszewickiej działał w obywatelskich strukturach obrony państwa, a przed śmiercią został pierwszym prezesem polskiego oddziału PEN Clubu. W uznaniu zasług otrzymał od prezydenta Stanisława Wojciechowskiego mieszkanie na Zamku Królewskim w Warszawie.

Miłość w twórczości Żeromskiego

Nieprzypadkowo właśnie Żeromski napisał słowa o miłości będącej "rdzeniem życia". W jego powieściach uczucia bardzo często stają się siłą napędzającą bohaterów. Tak dzieje się choćby w "Ludziach bezdomnych", gdzie doktor Judym musi wybierać między miłością a społeczną misją. Podobne konflikty pojawiają się także w "Przedwiośniu" czy "Wiernej rzece".

Dla Żeromskiego człowiek bez uczuć był niepełny. Nawet gdy bohaterowie próbowali odrzucić miłość w imię obowiązku, ambicji czy idei, ostatecznie musieli zmierzyć się z konsekwencjami takiej decyzji.

Inne słowa Stanisława Żeromskiego - cytaty

W "Dziennikach" autor pisał również:

Kochając, marzy się o przyszłości – ja wspominam przeszłość.

Poeta pisze dla siebie, bo jeżeli pisze dla ludzi, poetą nie jest; jest nim wówczas, gdy jest i filozofem zarazem, gdy twory jego są potrzebą ludzkości, a jeżeli tworzy tak sobie – to jest samolubem, niczym więcej, gdy ze smutków tylko chwali się przed światem!

Po mowie jest na świecie potęgą największą – milczenie.

Źródła: RadioPogoda.pl, Wikiqute, Dzieje