Co robić, gdy ukąsi cię żmija zygzakowata: objawy – pierwsza pomoc – co zrobić?

Dowiedz się co zrobić, po ukąszeniu przez żmiję zygzakowatą. Przedstawiamy fakty i mity na temat ukąszenia przez jadowitego węża.

Polska jest pięknym krajem, z piękną przyrodą. W dodatku mamy sporo szczęścia i nie musimy się martwić o to, że spotkamy naprawdę groźnego jadowitego pająka. W naszym kraju żyje na wolności bardzo niewiele jadowitych zwierząt. Jednym z nich jest żmija zygzakowata. Poniżej wyjaśniamy, czy faktycznie jest to tak groźne zwierzę, jak się powszechnie uważa oraz jak postępować w przypadku ukąszenia przez tego węża.

Żmija zygzakowata – legendy i prawda

Ten wąż swoją nazwę wywodzi z charakterystycznego wzoru na grzbiecie. Może mieć brązową, szarą lub czarną barwę – u czarnych żmij wzór na grzbiecie może być praktycznie niedostrzegalny. Inną charakterystyczną cechą tego węża są oczy z pionowymi źrenicami. Wbrew potocznej opinii, nie są to agresywne zwierzęta – starają się unikać ludzi i schodzić im z drogi. Nawet jeśli ktoś zostanie ukąszony, to w większości przypadków ma to miejsce kiedy na nią nadepnie lub próbuje dotknąć lub unieść a zwierzę poczuje się osaczone. Wąż często przebywa pod kamieniami, w korzeniach drzew, w ziemnych jamach i pod gałęziami. Lubi się wygrzewać na porośniętych mchem leśnych polanach i doskonale pływa w wodzie. Gdy poczuje się zagrożona, może mocno syczeć, żeby ostrzegać, aby się do niej nie zbliżać. Jednak nawet gryząc żmija często nie chce nam wyrządzić krzywdy – w dużej części przypadków są to ukąszenia „suche”, czyli bez wstrzykiwania jadu. Oczywiście mimo to zawsze w przypadku ugryzienia trzeba zasięgnąć pomocy medycznej.

Czy jej jad jest niebezpieczny?

Jad tego węża to mieszanina kilku toksyn, która uszkadza układ nerwowy, powoduje martwicę tkanek i zmniejsza krzepliwość krwi oraz prowadzi do zaburzeń pracy serca. Dla zdrowego, dorosłego człowieka, który nie cierpi na alergie jad z reguły nie powinien być śmiertelny. Jest on jednak wyjątkowo niebezpieczny dla dzieci, osób starszych i cierpiących na choroby przewlekłe.

Ukąszenie przez żmiję zygzakowatą – co robić?

Kiedy dojdzie do ugryzienia przez tego węża, na ciele pojawią się dwie ranki w odległości około 1 cm od siebie. Jeśli dojdzie do wpuszczenia jadu, wokół miejsca ugryzienia pojawi się obrzęk i zaczerwienienie (jeśli ich nie będzie to jest szansa, że było to „suche” ugryzienie). Po ukąszeniu trzeba unieruchomić kończynę, nie wykonywać gwałtownych ruchów i starać się uspokoić akcję serca. Trzeba wezwać służby ratownicze i powiadomić je o ugryzieniu, by jak najszybciej dostarczyły antytoksynę – ma to szczególne znaczenie w przypadku dzieci i seniorów. Żmija zazwyczaj gryzie raz i oddala się – wielokrotne ukąszenia są bardzo rzadkie. Co robimy po ukąszeniu – krok po kroku:

• unieruchamiamy kończynę i układamy ją poniżej poziomu serca;
• ranę zakrywamy jałowym opatrunkiem – jeśli go nie mamy, to używamy jakiejkolwiek czystej tkaniny. Można też przemyć ranę wodą z mydłem;
• w międzyczasie powiadamiamy służby ratownicze, które dostarczą na miejsce antytoksynę, którą trzeba podać jak najszybciej;
• uspokajamy osobę ukąszoną i staramy się, by jej akcja serca spowolniła, co spowolni też rozprzestrzenianie się jadu po organizmie;
• obecnie odchodzi się od używania opasek uciskowych, by nie powodować martwicy. Opaski uciskowej używa się, jeśli transport ugryzionej osoby do szpitala trwałby ponad pół godziny. W tym przypadku trzeba stale kontrolować, czy kończyna jest ukrwiona i w razie konieczności czasowo luzować opaskę.

Czego nie robić po ukąszeniu żmii?

Wokół tego, co robić po ukąszeniu przez jadowitego węża, narosło mnóstwo mitów i legend. Poniżej wyjaśniamy,

• nie wysysaj jadu – to nic nie daje i jest całkowicie nieskuteczne, a może tylko zaszkodzić ratującemu, jeśli np. ma skaleczenia w okolicy ust i może sam ucierpieć od jadu;
• nacinanie rany nożem jest całkowicie nieskuteczne i może tylko spowodować dodatkowy ból u ukąszonej osoby;
• nie masuj ani nie uciskaj miejsca ukąszenia;
• nie okładaj rany lodem;
• opaskę uciskową stosuj tylko wówczas, gdy wiadomo, że transport do szpitala potrwa dłużej niż pół godziny – wówczas i tak trzeba stale kontrolować ukrwienie kończyny.

Jak uniknąć ukąszenia przez żmiję zygzakowatą?

Przebywając w terenie i na łonie przyrody staraj się ostrożnie stawiać kroki, nosić wysokie obuwie a nim gdzieś usiądziesz – na kamieniu, gałęzi lub na ziemi – sprawdź wcześniej, czy jest bezpiecznie. Gdy na szlaku zobaczysz żmiję – nie zbliżaj się do niej, nie zastawiaj jej drogi, nie próbuj dotykać lub podnosić, ani nie goń. Nie wykonuj gwałtownych ruchów, szczególnie jeśli usłyszysz głośne syczenie. Obejdź węża szerokim łukiem i pozwól mu się oddalić. Pamiętaj że żmija zygzakowata w Polsce znajduje się pod ochroną i nie wolno jej zabijać, tym bardziej że pełni w przyrodzie ważną rolę, między innymi regulując liczebność gryzoni.

Uwaga! Dla wszystkich naszych Czytelników mamy coś naprawdę wyjątkowego. Przygotowaliśmy niezwykle ciekawe quizy z różnych kategorii. Największą niespodzianką jest to, że po rozwiązaniu quizu jest szansa na wygranie nawet 60 tys. złotych! Kliknij i sprawdź.

Zobacz też:

Kleszcz – jak nie dać się ugryźć: zapobieganie, porady