Lata 60. w Polsce. Top 10 wydarzeń, które zmieniły dekadę

• Władze PRL umacniały kontrolę nad państwem.
• W Nowej Hucie wybuchły gwałtowne protesty.
• Polacy świętowali sukcesy na igrzyskach w Rzymie oraz chodzili do kin na głośne premiery.

Rok 1960 w Polsce upłynął pod znakiem napięć politycznych, ważnych decyzji władz oraz wydarzeń, które zapisały się w historii kultury i sportu. Kraj pozostawał w orbicie wpływów Związku Radzieckiego, a system polityczny, kontrolowany przez Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą, kształtował zarówno życie publiczne, jak i gospodarcze. Jednocześnie społeczeństwo niejednokrotnie dawało wyraz swojemu niezadowoleniu, czego przykładem były wydarzenia w Nowej Hucie.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Był to również rok znaczących sukcesów sportowych oraz ważnych premier filmowych. Polskie kino rozwijało się dynamicznie, a powstające wówczas produkcje na trwałe weszły do kanonu kultury. Sukcesy olimpijskie w Rzymie oraz wielkie widowiska historyczne w kinach sprawiły, że rok 1960 zapisał się w pamięci Polaków jako czas zarówno politycznych napięć, jak i osiągnięć w innych dziedzinach życia.

IV Plenum KC PZPR i zmiany w kierownictwie partii (20–22 stycznia)

W dniach 20–22 stycznia 1960 roku odbyło się IV Plenum Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Podczas obrad odwołano Jerzego Morawskiego z Biura Politycznego oraz z funkcji sekretarza KC. Na stanowiska sekretarzy powołano Ryszarda Strzeleckiego i Edwarda Ochaba. Zmiany te były elementem wewnętrznych przetasowań w kierownictwie partii i miały wzmocnić kontrolę nad aparatem władzy.

Redakcja poleca

13-latek zaśpiewał hit lat 60. Szok w TVP: "Coś wspaniałego"

Przez najsłynniejszy hit lat 60. "zrobiła awanturę". To nie Villas miała go śpiewać

Hit lat 60. to perła PRL. "Rosjanie pamiętają o tym do dziś"

Umowa PRL–ZSRR o współpracy przemysłowej (10 marca)

10 marca 1960 roku podpisano umowę między rządami Polski i Związku Radzieckiego, dotyczącą pomocy technicznej przy budowie zakładów przemysłowych oraz wzajemnych dostaw na lata 1961–1965. Porozumienie potwierdzało ścisłe powiązania gospodarcze obu państw i zależność polskiej gospodarki od technologicznego wsparcia ZSRR.

Premiera filmu "Zezowate szczęście" (4 kwietnia)

4 kwietnia 1960 roku odbyła się premiera filmu "Zezowate szczęście" w reżyserii Andrzeja Munka, według scenariusza Jerzego Stefana Stawińskiego. W roli głównej wystąpił Bogumił Kobiela. Film przedstawiający losy oportunisty Jana Piszczyka w ironiczny sposób ukazywał dramaty i absurdy historii XX wieku, stając się jednym z najważniejszych dzieł polskiej szkoły filmowej.

Wybory do Sejmu i rad narodowych (16 kwietnia)

16 kwietnia 1960 roku odbyły się wybory do Sejmu PRL oraz rad narodowych. W realiach państwa komunistycznego miały one charakter plebiscytowy – wyborcy oddawali głosy na jedną listę kandydatów przygotowaną przez Front Jedności Narodu. Wyniki wyborów potwierdziły dominującą pozycję PZPR w systemie politycznym kraju.

Rozruchy w Nowej Hucie – walka o krzyż (27 kwietnia)

27 kwietnia 1960 roku w Nowej Hucie doszło do gwałtownych protestów w obronie krzyża ustawionego w miejscu planowanej budowy kościoła. Decyzja władz o jego usunięciu wywołała sprzeciw mieszkańców. Demonstracje przerodziły się w starcia z milicją i siłami bezpieczeństwa, stając się jednym z najbardziej symbolicznych konfliktów między komunistycznym państwem a społeczeństwem, broniącym wolności religijnej.

Redakcja poleca

Scenariusz do hitu PRL stworzył jako dziecko. Polacy kochają ten film

W PRL każdy widział "Alternatywy 4". Znasz? 10/20 to wstyd [QUIZ]

To arcydzieło PRL miało dostać Oscara. "Gdybym to wiedział..."

Uroczystości 550. rocznicy bitwy pod Grunwaldem (16–17 lipca)

W połowie lipca 1960 roku odbyły się państwowe uroczystości z okazji 550. rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Obchody miały bardzo rozbudowany charakter i zostały wykorzystane przez władze do podkreślenia historycznego konfliktu z Niemcami oraz do wzmacniania antyniemieckiej propagandy w realiach zimnej wojny.

Umowa z USA o zakupie artykułów rolnych (16 lipca)

16 lipca 1960 roku Polska podpisała ze Stanami Zjednoczonymi umowę o kredytowanym zakupie amerykańskich produktów rolnych o wartości 130 milionów dolarów. Był to element programu sprzedaży nadwyżek rolnych USA i przykład pragmatycznej współpracy gospodarczej między państwami znajdującymi się po przeciwnych stronach zimnowojennego podziału.

Igrzyska olimpijskie w Rzymie. 21 medali dla Polaków (25 lipca – 11 września)

Podczas igrzysk olimpijskich w Rzymie polscy sportowcy zdobyli łącznie 21 medali: 4 złote, 6 srebrnych i 11 brązowych. Złote krążki wywalczyli Zdzisław Krzyszkowiak w biegu na 3000 metrów z przeszkodami, Józef Szmidt w trójskoku, Kazimierz Paździor w boksie oraz Ireneusz Paliński w podnoszeniu ciężarów. Był to jeden z największych sukcesów sportowych Polski w powojennej historii.

Pogodne lata [PODCAST]

Polski James Dean. Pogodne lata #18

0:00

Premiera filmu "Krzyżacy" (1 września)

1 września 1960 roku odbyła się premiera ekranizacji powieści Henryka Sienkiewicza "Krzyżacy" w reżyserii Aleksandra Forda. Monumentalna produkcja historyczna przyciągnęła do kin miliony widzów i przez wiele lat pozostawała jednym z najbardziej popularnych filmów w historii polskiej kinematografii.

Premiera filmu "Niewinni czarodzieje" (17 grudnia)

17 grudnia 1960 roku na ekrany kin trafił film "Niewinni czarodzieje" w reżyserii Andrzeja Wajdy, według scenariusza Jerzego Andrzejewskiego i Jerzego Skolimowskiego. Obraz przedstawiał życie młodego pokolenia w powojennej Warszawie i wyróżniał się nowoczesną formą oraz świeżym spojrzeniem na obyczajowość młodych ludzi w realiach PRL.

Źródło: RadioPogoda.pl, Wikipedia.org