Miłość była ważniejsza od dobrego imienia. "Dzięki niemu przetrwała"

• Józef Kondrat urodził się 3 marca 1902 w Przemyślu.
• Był uznanym aktorem teatralnym.
• Jego kariera została naznaczona kontrowersją z powodu udziału w propagandowym filmie.

Józef Kondrat przyszedł na świat 3 marca 1902 roku w Przemyślu, jako jedno z jedenaściorga dzieci Michała i Ludwiki Kondratów. Od najmłodszych lat jego życie związane było z teatrem, podobnie jak w przypadku jego brata Tadeusza i później bratanka Marka Kondrata.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Aktorzy, którzy skradli nasze serca. Dopasuj tytuły produkcji i zdobądź 13/13

1/13 Jaki to serial?

"Stulecie Winnych"

"Złotopolscy"

"Adam i Ewa"

Dalej

Zaczynał w szkolnych spektaklach, potem w teatrze amatorskim, a następnie trafił na profesjonalne sceny, szybko zdobywając uznanie. Jego talent rozwijał się pod okiem wybitnych reżyserów. Józef Kondrat występował w teatrach objazdowych, gdzie pod czujnym okiem Kazimierza Berońskiego i Jana Piątkowskiego doskonalił warsztat.

Przełomem w karierze było zetknięcie się z Leonem Schillerem, który docenił jego talent. "Sktor z »bożej łaski« imponujący bezpośredniością, może prymitywną jeszcze, ale wolną od sztamp teatralnych. Singt wie der Vogel singt – ale jak śpiewa i co śpiewa! Wszystko – od wodewilu do tragedii. Typ spotykany tylko w kronikach starego, dobrego teatru" – pisał o nim Schiller.

W 1931 roku Józef Kondrat otrzymał angaż w prestiżowym Teatrze Polskim w Warszawie. Jego kreacje na scenie budziły zachwyt, a on sam uchodził za artystę gotowego na każde wyzwanie.

Józef Kondrat. Człowiek o wielkiej charyzmie

Józef Kondrat był postacią nietuzinkową, obdarzoną ogromną charyzmą. Bliscy wspominali go jako awanturnika i ekscentryka, który nigdy nie wychodził z roli aktora. Jego bratanek Marek Kondrat podkreślał, że stryj "artystowsko się modelował" i "zarzucał szaliki", nawet gdy wokół panował niedostatek.

Jego życie prywatne było pełne pasji i skandali. Jego żona, aktorka i reżyserka Gustawa Błońska, tolerowała jego hulaszczy tryb życia i nieprzewidywalność. Pomimo skłonności do alkoholu i artystycznej nonszalancji, w pracy Józef Kondrat pozostawał bowiem profesjonalistą.

fot.

Cień kontrowersji pozostał na zawsze

W 1940 roku okupacyjne władze Niemiec rozpoczęły prace nad filmem "Heimkehr", który przedstawiał Polaków jako oprawców przykłądnych i szlachetnych Niemców. Jednym z aktorów, który wziął w nim udział, był właśnie Józef Kondrat. W środowisku filmowym i teatralnym wywołało to oburzenie.

Redakcja poleca

To on był pionierem rock'n'rolla w Polsce. Hit PRL nucili wszyscy

Hit PRL tchnął w nie nowe życie. "Doznaliśmy olśnienia"

W 1943 roku został oficjalnie skazany przez Sąd Kierownictwa Walki Cywilnej na infamię, czyli utratę czci i szacunku. Mimo to po wojnie powrócił do zawodu i nadal występował na scenie. Decyzja o udziale w "Heimkehr" przez lata budziła jednak kontrowersje. Pojawiały się różne interpretacje jego motywacji. Według jednej wersji przyjął propozycję dla pieniędzy. Ale Marek Kondrat sugerował, że stryj chciał ochronić swoją żonę, która była Żydówką.

Józek ją straszliwie kochał, stąd jego udział w "Heimkehr". I Guta wojnę przetrwała – twierdził bratanek w "Gazecie Wyborczej".

Pozostały pytania bez odpowiedzi

Po wojnie środowisko aktorskie wybaczyło mu dawny błąd. Józef Kondrat występował w teatrze, grał w filmach i kontynuował karierę, choć cieniem na jego dorobku na zawsze pozostał epizod z "Heimkehr". Na emeryturę odszedł dopiero w wieku 70 lat, a rok później zmarła jego żona. To wydarzenie tak mocno go dotknęło, że wkrótce po niej, 4 sierpnia 1974 roku, sam odszedł.

Pogodne lata [PODCAST]

Wyzwolona Maryla Rodowicz. Pogodne lata #02

0:00

Jego historia do dziś budzi mieszane uczucia. Choć był aktorem o wielkim talencie i charyzmie, czarny epizod w jego życiu nie pozwala mu zostać zapamiętanym jedynie jako mistrz sceny. Jego rodzina wciąż musi odpowiadać na pytania o przeszłość, a jego los stanowi przestrogę, jak jeden wybór może rzucić cień na całe życie.

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na RadioPogoda.pl!