Książkę z 1979 roku 12 lat blokowała cenzura. To odpowiedź PRL na "Wesele"

• Powieść Jerzego Andrzejewskiego przez lata nie mogła ukazać się w pełnym wydaniu. "Miazgę" nazywano "«Weselem» PRL".
• Autor "Popiołu i diamentu" sportretował środowisko intelektualne i artystyczne lat 60. XX w.
• Jeszcze przed publikacją na temat utworu krążyły legendy, a krytycy zapowiadali nadejście literackiego arcydzieła.

Jerzy Andrzejewski, prozaik, publicysta i scenarzysta, zasłynął w Polsce powieścią "Ład serca" z 1938 roku. Dekadę później zaprezentował czytelnikom książkę "Popiół i diament", którą sfilmował Andrzej Wajda. Czarno-białą produkcję z Zbigniewem Cybulskim i Ewą Krzyżewską w rolach głównych nagrodzono m.in. na Festiwalu Filmowym w Wenecji. Do dziś uchodzi za jeden z najważniejszych filmów polskiego kina.

Rozwiąż quiz o literaturze. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

"Książka-widmo", o której mówiła cała Polska. Dlaczego "Miazga" wzbudziła kontrowersje?

Twórczość Jerzego Andrzejewskiego, w tym "Bramy raju" i "Ciemności kryją ziemię", interesowała filmowców. Co zaskakujące, ekranizacji nigdy nie doczekało się głośne dzieło pisarza z 1979 roku. Nad książką-widmo pracował przez pięć lat, od 1965 roku. Początkowo "Miazga" ukazała się w tzw. drugim obiegu w Niezależnej Oficynie Wydawniczej Nowa.

Książka zadebiutowała w państwowych księgarniach dopiero po 12 latach. Premiera oficjalnego, mocno ocenzurowanego wydania odbyła się najpierw w Londynie 1981 roku, a następnie w kraju 1982 roku. Zaś pełną wersję czytelnicy otrzymali po upadku PRL.

Redakcja poleca

Książka z 1935 roku była bestsellerem. Dla Polaków to dzieło obowiązkowe

Książkę z 1932 roku napisał w 4 miesiące. Dziś to jedna z najważniejszych powieści wszech czasów

Natomiast w 2002 roku Zakład Narodowy im. Ossolińskich opublikował krytyczną edycję w serii Biblioteka Narodowa, w opracowaniu i ze wstępem Anny Synoradzkiej-Demadre.

Portret inteligencji w realiach PRL. "Cmokano, zachwycano się, przepowiadano"

Polacy długo czekali na publikację, a liczne doniesienia o rzeczywistych bohaterach i wydarzeniach w książce doprowadziły do tego, że utwór spotkał się z wyjątkowym zainteresowaniem. Krytycy określali "Miazgę" m.in. mianem "książki-widma", "powieści-symbolu" czy też "«Weselem» PRL".

Rzecz była stałym tematem dyskusji literackich i rozmów towarzyskich. Cmokano, zachwycano się, przepowiadano, że oto rodzi się na naszych oczach kolejne arcydzieło literatury polskiej. Jan Błoński na łamach "Życia Literackiego" w artykule "Forma «Miazgi»" zadawał pełne nadziei pytanie: Czyżby polski "Doktor Faustus"? – pisał Antoni Libera cytowany przez Pleograf.pl.

Początkowo Jerzy Andrzejewski, zainspirowany "Doktorem Faustusem" Tomasza Manna, planował autobiograficzną powieść. Wprawdzie opracował dokładną panoramę współczesnego społeczeństwa, sporządził biogramy bohaterów i ich tablice genealogiczne, ale po czasie zupełnie zmienił koncepcję. Po współpracy z Andrzejem Wajdą nad dramatem Wyspiańskiego zdecydował, by "Miazga" również opierała się na motywie wesela.

Fabuła "Miazgi" skupia się na środowisku intelektualnym i artystycznym lat 60. XX w., a autor stawia pytania o odpowiedzialność twórców, moralne kompromisy i miejsce w systemie politycznym.

Źrodła: RadioPogoda.pl, Pleograf.pl, Wolnelektury.pl, Dzieje.pl, Piw.pl