advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Kosztował 10 kopiejek. Dziś pierwszy polski znaczek jest wart fortunę

2 min. czytania
01.01.2026 16:00
Zareaguj Reakcja

Równo 166 lat temu – 1 stycznia 1860 roku – w Królestwie Polskim wszedł do obiegu pierwszy polski znaczek pocztowy. Choć jego żywot był krótki i widniał na nim herb zaborcy, stanowił dla naszych rodaków ważny symbol autonomii. Dziś o "Polskiej Jedynce" marzą tysiące kolekcjonerów, skłonnych zapłacić za nią równowartość luksusowego samochodu.

Najstarszy polski znaczek pocztowy ma ponad 160 lat
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Wydawnictwo Prasowe Kraków-Warszawa / Domena publiczna
  • Pierwszy polski znaczek pocztowy ma 166 lat. Trafił do obiegu 1 stycznia 1860 roku.
  • Mimo że widniał na nim herb Cesarstwa Rosyjskiego, symbolizował odrębność od zaborcy.
  • Dziś "Polska Jedynka" to jeden z najbardziej pożądanych obiektów wśród filatelistów.

W świecie zdominowanym przez SMS-y, e-maile i wiadomości wysyłane przez internetowe komunikatory, rzadko kto pielęgnuje tradycję pisania listów. Kiedyś to natomiast jedynie dzięki nim ludzie oddaleni od siebie o tysiące kilometrów mogli pozostawać w kontakcie. By wiadomość trafiła do adresata, niezbędny był znaczek pocztowy. Pierwszy wprowadzono do obiegu w maju 1840 roku w Wielkiej Brytanii.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Słynne polskie przysłowia. Dla chcącego 12/15 to nic trudnego!

1/14 Co rośnie w miarę jedzenia?

W ślad za Brytyczykami poszli wkrótce przedstawiciele innych państw. Stosunkowo szybko, bo zaledwie dwadzieścia lat później, swojego znaczka doczekali się także Polacy. Stało się 1 stycznia 1860 roku. Co ważne, naszego kraju nie było wówczas na mapie Europy. Pozostawał bowiem pod zaborami.

Pierwszy polski znaczek pocztowy ma 166 lat

Co sprawiło, że na terenie Królestwa Polskiego, znajdującego się 166 lat temu pod kontrolą Cesarstwa Rosyjskiego, mógł pojawić się polski znaczek pocztowy? Wszystko dzięki temu, że w 1860 roku, w okresie między powstaniem listopadowym a styczniowym, Zarząd Okręgu Pocztowego posiadał częściową autonomię. To ona pozwoliła na wprowadzenie zmian. Wcześniej na terytorium Kongresówki posługiwano się bowiem wyłącznie znaczkami rosyjskimi.

Zobacz także

Na pierwszym polskim znaczku pocztowym nie znajdowały się nasze symbole narodowe. Widniał na nim wizerunek dwugłowego orła, podobnego do tego, którego można było zobaczyć w herbie zaborcy.

Niżej można było zobaczyć napis "ZA ŁÓT KOP. 10". Odnosił się on do stosowej dawniej jednostki wagowej. 1 łut odpowiadał masie około 12,6 g. Skrót "kop." oznaczał z kolei drobną rosyjską monetę, kopiejkę.

"Polska Jedynka" to dziś Święty Graal wśród filatelistów

Pierwsze polskie znaczki pocztowe znajdowały się w obiegu zaledwie pięć lat. Dziś są z tego powodu jednymi z najbardziej pożądanych przez kolekcjonerów obiektami. Filateliści są w stanie zapłacić za nie majątek.

W 2010 roku dom aukcyjny Warwick & Warwick sfinalizował sprzedaż wyjątkowego zestawu pierwszych polskich znaczków pocztowych. Wówczas unikatowa kolekcja, której właścicielem był Włodzimierz Rachmanow, osiągnęła imponującą cenę przekraczającą milion dolarów.

Pogodne lata [PODCAST]
Z kopyta "Kulig" rwie. Pogodne lata #16
play play
replay
forward
volume volume
0:00

Warto wspomnieć, że w styczniu 2020 roku Poczta Polska wyemitowała rocznicowy znaczek, stylizowany na pierwszy polski znaczek pocztowy. Wszystko z okazji 160. rocznicy jego wprowadzenia do obiegu. Autorem projektu był Bożydar Grozdew. Druk wykonano w nakładzie 120 tys. sztuk.

Źródło: Culture.pl, Poczta Polska, PolskaJedynka.eu, Newsweek.pl