VAR – na czym polega i jak działa ten system?

VAR to cichy bohater Euro 2020. Dowiedz się jak działa, w jakich sytuacjach jest wykorzystywany, a kiedy nie będzie używany.

W trwających właśnie mistrzostwach Europy w piłce nożnej Euro 2020 sędziów na boisku wspomagają arbitrzy obsługujący system VAR. Na czym polega ich praca? Czym jest ten system i jak pomaga w uczciwym osądzeniu wydarzeń na boisku? Wyjaśniamy.

To pierwszy raz w historii piłkarskich mistrzostw Europy, kiedy sędziowie mają do dyspozycji system VAR. O tym, jaką wagę przywiązują do niego organizatorzy imprezy świadczy fakt, że spotkania drużyn na boisku będzie prowadzić łącznie 18 sędziów, a aż 22 arbitrów będzie obsługiwać system VAR. Sędziowie obsługujący system pracują zdalnie ze studia telewizyjnego znajdującego się w siedzibie Europejskiej Unii Piłkarskiej (UEFA) w Nyonie w Szwajcarii.

VAR – zasada działania

VAR, czyli Video Assistant Referee (Sędzia Asystent Wideo) to wykwalifikowany arbiter, będący w stałej łączności z sędzią głównym spotkania. Ogląda on mecz na kilku ekranach i ma możliwość powtórzenia każdej akcji w zwolnionym tempie, z różnych ujęć. Dzięki temu może podpowiedzieć sędziemu głównemu jaką decyzję podjąć lub kogo ukarać za przewinienie. Sędzia główny ma dwie możliwości: może zaakceptować sugestię asystentów wideo lub obejrzeć przygotowany przez nich materiał filmowy na ekranie telewizyjnym usytuowanym obok boiska i podjąć własną decyzję.

Podczas Euro 2020 sędziego prowadzącego każde z 51 zaplanowanych meczów wspomaga zespół złożony z głównego sędziego VAR (ma on kontakt radiowy z sędzią głównym na boisku) oraz asystenta (AVAR). Oprócz tego w skład zespołu wchodzi też kolejny sędzia, którego jedynym zadaniem jest ocena, czy dany zawodnik był na pozycji spalonej. Ich pracę koordynuje kolejny asystent. Ponadto za sprawne działanie technologii odpowiada trzech operatorów.

Kiedy używa się VAR, a kiedy nie?

System z zasady ma rozstrzygać najbardziej kontrowersyjne sytuacje i być używany w najważniejszych momentach, kiedy decyzja arbitra może wpłynąć na końcowy wynik spotkania. Dlatego też ma on pomagać w następujących sytuacjach:

• zdobycie gola. System sprawdza, czy do jego strzelenia doszło prawidłowo i ma wyjaśnić wszelkie kontrowersje wokół wydarzenia;
• decyzje dotyczące przyznania rzutu karnego. Ma to dać pewność, że podczas przyznawania karnego nie doszło do żadnych uchybień lub nieporozumień;
• podczas decyzji o ukarania któregoś z piłkarzy czerwoną kartką. W tym przypadku VAR ma dać pewność, że kara faktycznie zasługiwała na usunięcie gracza z boiska;
• ukaranie żółtą lub czerwoną kartką niewłaściwego zawodnika. W ferworze walki emocje czasem mogą się udzielać również sędziemu i w przeszłości zdarzały się przypadki, że karał on niewłaściwego gracza. Dlatego VAR ma też dopilnować, żeby nie ukarano niewłaściwego zawodnika i wskazać sędziemu prawdziwego winnego.

Jak widać, system ma być używany w najważniejszych, kluczowych dla wyniku spotkania sytuacjach. Nie będzie więc wykorzystywany przy innych wydarzeniach - na przykład ocenie, czy doszło do zagrania ręką na środku boiska lub czy powinien być przyznany rzut rożny.

Może Cię zainteresować

Piłkarz został zegarmistrzem

Co składa się na system VAR?

Aby system działał, muszą zostać spełnione określone wymagania. Przede wszystkim musi istnieć wydzielone pomieszczenie, w którym pracowąc będą sędziowie VAR. Jest to tak zwany pokój operacyjny wideo (Video Operation Room – VOR). Może być umieszczony na stadionie lub poza nim. Jak już wspomnieliśmy, na Euro 2020 takie pomieszczenie mieści się w Nyonie – daleko od stadionów, które obsługuje. Oprócz tego na stadionie muszą się znajdować co najmniej 4 kamery:

• kamera główna;
• kamera filmująca sytuacje w zbliżeniu;
• dwie kamery wykorzystywane do oceny, czy doszło do pozycji spalonej.To niezbędne minimum potrzebne do działania systemu. Oczywiście kamer może być więcej – tak jak to jest w przypadku mistrzostw Europy.

Euro 2020 – ile kamer obsługuje jeden mecz?

Wszystkie mecze piłkarskich mistrzostw Europy, rozgrywanych w 11 krajach obsługuje olbrzymia liczba urządzeń składających się również na system VAR. Każde spotkanie mistrzostw filmuje co najmniej 36 kamer, w tym 8 działających w systemie UHD-HDR, 8 filmujących z prędkością 300 klatek na sekundę, 2 filmujące z prędkością 600 klatek na sekundę, zdalnie sterowana kamera nad stadionem umieszczona na przewodach, dwie kamery zza bramek, kamera na wysięgniku, dwie kamery statyczne, dwie ruchome oraz pięć obsługiwanych przez pieszych operatorów.

Łącznie nad przekazem telewizyjnym ze spotkań pracuje ponad 3 tysiące osób.

Zobacz zasadę działania systemu VAR:

[wp-faq-schema title="VAR - najważniejsze cechy systemu"]